Tôm là một trong những loại động vật có vỏ được chế biến và tiêu thụ khá phổ biến. Đây cũng là thực phẩm bổ dưỡng, làm thành nhiều món ăn ngon. Dưới góc độ dinh dưỡng, tôm cung cấp hàm lượng protein chất lượng cao cho cơ thể, ngoài ra ăn tôm còn có thể tăng cường sức khỏe vì chúng có chứa axit béo omega-3 và chất chống oxy hóa astaxanthin.
Thực tế khi ăn tôm, không ít người truyền tai nhau thông tin ăn mắt tôm là bổ nhất, đặc biệt là giúp sáng mắt hơn và đây cũng là bộ phận sạch nhất. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, thông tin này là không chính xác. Ths.BS Trương Nhật Khuê Tường, Khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM cho biết, mắt hay đầu tôm không bổ dưỡng như nhiều người vẫn nghĩ. Thậm chí, nên hạn chế ăn mắt và đầu tôm, nhất là phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Sở dĩ vậy vì đầu tôm có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, kim loại nặng và các chất cặn bã của đường tiêu hóa.
Đồng quan điểm trên, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia về Công nghệ thực phẩm cũng khẳng định, mắt tôm nói riêng, đầu tôm nói chung không hề bổ dưỡng. Thậm chí, thông tin ăn tôm cả vỏ để có thêm canxi cũng là không chính xác. Phần ngon và giá trị nhất của tôm đó chính là phần thịt, vì chúng chứa hàm lượng đạm chất lượng cao. Ngoài ra, phần canxi và các khoáng chất khác cũng nằm ở phần thịt tôm là chủ yếu.
Mắt tôm không hề bổ dưỡng hay giúp sáng mắt như nhiều người vẫn nghĩ. Ảnh minh họa.
Còn đầu tôm là bộ phận giáp xác và hệ tiêu hóa của tôm, chứ không có thịt. Chính vì thế khi mua tôm, để nhận biết tôm tươi hay không thì nên chú ý phần đầu. Nếu phần đầu chuyển màu đen, mắt tôm đục thì tôm đã ươn, có khả năng nhiễm kim loại nặng như asen, các chất độc hại.
Theo nghiên cứu ở Mỹ đăng trên tạp chí Khoa học và Dinh dưỡng Thực phẩm, cả tôm nuôi và đánh bắt tự nhiên đều được phát hiện chứa thủy ngân. Đây là loại hóa chất có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như chậm phát triển nhận thức ở trẻ em và suy giảm chức năng não và sinh sản. Do vậy, phụ nữ mang thai nên hạn chế ăn tôm vì độc tính của kim loại nặng asen thường rất mạnh, ăn nhiều có thể dẫn đến dị tật thai nhi hoặc sảy thai.
“Thực tế vỏ tôm cũng có chứa canxi, nhưng không phải nguồn canxi tốt. Canxi trong vỏ tôm gắn chặt với lớp chitin nên cơ thể hấp thu không hiệu quả. Vì vậy, việc cố ăn vỏ tôm để bổ sung canxi không mang lại nhiều lợi ích. Trong khi đó, thịt tôm mới là phần giàu dinh dưỡng nhất, cung cấp protein chất lượng cao cùng vitamin B12, selen và i-ốt.
Còn với mắt tôm, hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy mắt tôm có tác dụng bổ mắt hoặc chứa dưỡng chất đặc biệt hơn các phần khác của tôm. Đây là một quan niệm dân gian được truyền miệng”, ông Thịnh cho hay.
Các nghiên cứu của y học hiện đại chứng minh, ăn phần thịt tôm một cách khoa học và hợp lý sẽ mang lại nhiều lợi ích với sức khỏe tim mạch, não bộ và chống oxy hóa rất hiệu quả. Theo đó, loại chất chống oxy hóa chính trong tôm là một loại carotenoid được gọi là astaxanthin. Astaxanthin là một thành phần của tảo - đây chính là thức ăn của tôm. Do đó, trong tôm chứa một lượng astaxanthin nhất định.
Phần thịt tôm mới là phần có nhiều dinh dưỡng nên sử dụng. Ảnh minh họa.
Khi ăn thực phẩm có chứa astaxanthin sẽ giúp cơ thể ngăn ngừa tình trạng viêm bằng cách ngăn chặn các gốc tự do tấn công. Nhiều nghiên cứu phát hiện ra astaxanthin có thể giúp tăng cường động mạch giảm nguy cơ đau tim. Đồng thời, chất này giúp tăng mức độ cholesterol HDL “tốt” cải thiện sức khỏe tim mạch.
Ngoài ra, astaxanthin còn có lợi cho sức khỏe của não. Đặc tính chống viêm của chất này có thể ngăn ngừa tổn thương các tế bào não. Đây là nguyên nhân thường dẫn đến tình trạng mất trí nhớ và các bệnh thoái hóa thần kinh như bệnh Alzheimer.
Dù tôm tốt cho sức khỏe, nhưng một số nhóm người sau nên hạn chế sử dụng:
- Người bị ho: Vị tanh của tôm và lớp vỏ cứng có thể làm kích thích niêm mạc họng, khiến cơn ho kéo dài hơn.
- Người bệnh gút (Gout): Tôm chứa hàm lượng purin làm tăng axit uric, dễ khởi phát cơn đau gút cấp.
- Người dị ứng hải sản: Tránh hoàn toàn tôm để ngăn ngừa các phản ứng dị ứng nguy hiểm.
- Người có bệnh tim mạch hoặc cholesterol cao: Do tôm chứa lượng cholesterol đáng kể.
