Mộc nhĩ là còn gọi là nấm mèo được kết hợp để chế biến nhiều món ăn. Thực phẩm này cũng rất đặc trưng khi có vị giòn kể cả khi đã nấu chín, đa số được dùng khi đã phơi khô. Các nghiên cứu cho thấy, mộc nhĩ tươi có chứa chất nhạy cảm ánh sáng Morpholine (hoặc Porphyrin). Khi ăn, chất này vào cơ thể gặp ánh nắng mặt trời có thể gây ngứa, phù nề, viêm da, thậm chí hoại tử da. Quá trình phơi hoặc sấy khô giúp loại bỏ độc tố này, làm mộc nhĩ an toàn hơn.
Dù khi phơi sấy khô mộc nhĩ an toàn hơn, nhưng PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm – nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia lưu ý rằng, mộc nhĩ khô thường hay bị nấm mốc, vì thế cần đặc biệt lưu ý khi lựa chọn sử dụng, thậm chí nếu ngâm sai cách cũng sẽ làm mất dinh dưỡng và ảnh hưởng đến sức khỏe.
PGS Nguyễn Thị Lâm lấy dẫn chứng, nhiều người vì quá vội hoặc do thói quen, muốn mộc nhĩ nở nhanh hơn nên ngâm nước nóng. Dù việc làm này khiến mộc nhĩ nhanh nở, nhưng nó lại không tốt vì dễ bị nát và mất chất dinh dưỡng. Khi ăn không còn độ dai và giòn đặc trưng.
Mộc nhĩ không nên ngâm nước nóng và tuyệt đối không ngâm qua đêm. Ảnh minh họa.
Bác sĩ Lâm tư vấn, tốt nhất nên dùng nước lạnh hoặc nước ấm nhẹ ngâm mộc nhĩ để nở từ từ. Khi sờ tay vào thấy đã nở tới độ vừa tới thì dùng nước sạch rửa kỹ. Lưu ý, khi ngâm và rửa mộc nhĩ cần làm sạch phần cuống, các đốm trắng có trên mộc nhĩ vì có thể các loại nấm mốc vẫn còn trú ngụ tại đây.
Ngoài vấn đề không ngâm mộc nhĩ nước nóng, mọi người khi sử dụng cũng không nên ngâm quá lâu. Đặc biệt là thói quen ngâm từ đêm hôm trước, đến sáng hôm sau dậy nấu hoặc ngâm sẵn để dùng dần. Theo các chuyên gia, thực tế việc ngâm nước giúp mộc nhĩ nở ra, mềm và sạch hơn để dễ chế biến, phát hiện và loại bỏ tạp chất. Khi ngâm chỉ ngâm trong thời gian ngắn, nếu ngâm lâu sẽ dễ biến chất, vi khuẩn dễ xâm nhập vào và gây hại cho sức khỏe. Theo tư vấn, không được ngâm mộc nhĩ quá 8 tiếng.
Về tác dụng của mộc nhĩ với sức khỏe, trong mộc nhĩ chứa chất nhầy, có nhiều thành phần dinh dưỡng tốt cho sức khỏe. Vì thế, chỉ ngâm đến khi mộc nhĩ nở đủ và rửa nhẹ tay để không bị nát và không mất đi giá trị dinh dưỡng. Mộc nhĩ không chỉ là món ăn mà còn là vị thuốc quý trong đông y dùng để hỗ trợ điều trị trĩ, thiếu sắt, lang ben, hành kinh quá nhiều…
“Chất nhầy trong mộc nhĩ chính là chất xơ hòa tan, giúp hút những chất độc không tốt thải ra ngoài. Ví dụ như khi ăn vào chất này sẽ giúp hút bớt cholesterol xấu thải ra ngoài. Chất nhầy này cũng giúp bôi trơn rất tốt cho các khớp”, PGS Lâm tư vấn.
Mộc nhĩ dù ngon cũng không nên dùng nhiều và một số người không nên ăn mộc nhĩ. Ảnh minh họa.
Khi ăn cũng nên ăn hạn chế, chỉ nên dùng kết hợp với một số thực phẩm khác. Vì thực phẩm này giàu chất xơ, nếu ăn quá nhiều, nhai không kỹ sẽ khiến dạ dày không tiêu hóa được, gây ra hiện tượng tắc nghẽn đường ruột.
Dù mộc nhĩ tốt cho sức khỏe, nhưng một số trường hợp sau không nên hoặc hạn chế sử dụng:
- Phụ nữ mang thai: Mộc nhĩ có tác dụng hoạt huyết, tiêu ứ bất lợi cho quá trình sinh trưởng và ổn định của thai nhi;
- Người tiêu hóa kém, người đầy bụng, đi ngoài phân lỏng, nhiễm hàn không nên ăn vì mộc nhĩ có tính hàn, vì sẽ làm cho tình trạng bệnh nặng thêm;
- Người có cơ địa dị ứng với mộc nhĩ không được dùng;
- Người bị rối loạn đông máu hoặc mới bị chảy máu (sau khi nhổ răng, chảy máu mũi, phẫu thuật...), không nên ăn vì mộc nhĩ ức chế tiểu cầu, hoạt huyết gây hại cho cơ thể.
