Dân gian ta thường quan niệm, trong ngày đầu năm, việc lựa chọn thực phẩm, chế biến món ăn rất quan trọng, vì có thể ảnh hưởng đến những tháng còn lại trong năm. Vì lý do đó, nhiều người thường chọn món ăn đem lại sự may mắn, tài lộc để “lấy hên”. Tuy nhiên, ít ai biết được rằng, một số món ăn đó lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ với sức khỏe, thậm chí là ăn ít cũng dễ gặp họa. Khi đó, từ việc mong muốn được may mắn lại trở thành rủi ro với sức khỏe. Vì thế, các chuyên gia khuyến cáo cần đặc biệt chú ý khi sử dụng.
Dưới đây là một số món ăn rất quen mặt trong dịp đầu năm mọi người cần tránh xa hoặc hạn chế để không ảnh hưởng sức khoẻ.
Đừng chủ quan với mứt
Mứt là đồ ăn truyền thống và phổ biến trong dịp Tết Nguyên đán. Hiện nay trên thị trường có nhiều loại mứt khác nhau, thậm chí trong gia đình mọi người cũng tự làm mứt để đảm bảo sự an toàn. Trong đó, rất nhiều loại mứt có màu sắc bắt mắt đã được chế biến như màu xanh, đỏ, vàng…
Mứt là món ăn truyền thống quen thuộc, nhưng chúng tiềm ẩn nhiều nguy cơ với sức khỏe nếu ăn nhiều. Ảnh minh họa.
Với các loại mứt công nghiệp, để có màu sắc đẹp, theo ý người tiêu dùng, nhằm giúp mọi người ăn lấy may ngày tết, nhiều người đã dùng phẩm màu để tạo màu. Hay ngay cả với các loại mứt làm thủ công, tạo màu bằng các nguyên liệu từ thực vật cũng chưa chắc đã an toàn.
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho biết, để làm được mứt, ngoài nguyên liệu là các loại củ quả, người ta thường cho rất nhiều đường, khi ăn có vị ngọt nên nhiều người háo và ăn rất nhiều. Đó là chưa kể, một số loại mứt mua trôi nổi trên thị trường còn được ngâm tẩm bằng phụ gia, nếu ăn phải những loại này sẽ gây hại đơn, hại kép.
Bác sĩ Hưng cảnh báo, việc ăn quá nhiều đường sẽ gây nên nhiều hệ lụy cho sức khỏe, đây là nguyên nhân hàng đầu gây tăng cân trong dịp Tết. Ngoài ra, nó còn là gánh nặng với những người bị tim mạch, huyết áp hoặc tiểu đường. Do vậy, dù là mứt tự làm, an toàn cũng không nên ăn nhiều, đặc biệt là trẻ nhỏ. Bởi ngày Tết không chỉ có lượng đường từ mứt mà còn từ bánh kẹo và đường trong các món ăn truyền thống khác.
Nước ép củ dền
Nước ép củ dền được nhiều người sử dụng trong dịp Tết, với mong muốn mang lại nhiều may mắn. Thậm chí trên một số hội nhóm mạng xã hội còn chia sẻ, nước ép củ dền có màu sắc của sự quyền lực, của sự tâm huyết, dũng cảm và hy sinh, vì thế việc uống nước ép củ dền vào dịp đầu năm sẽ giúp cả năm thuận buồm xuôi gió, gặp nhiều may mắn.
Theo các thông tin này, nước ép củ dền còn tốt cho sức khỏe, chứa nhiều dinh dưỡng đặc biệt là giúp bổ máu vì chúng chứa nhiều sắt, cùng các vitamin và khoáng chất. Nhờ sự xuất hiện của các dưỡng chất này, nước ép củ dền có thể giúp bạn cải thiện được các tình trạng bệnh tật như táo bón, huyết áp, gout, xơ vữa động mạch...
Nước ép củ dền không hề tốt và mang lại vận may đầu năm mới như mọi người vẫn nghĩ. Ảnh minh họa.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, hiện chưa có cơ sở khoa học nào chứng minh, lý giải việc uống nước củ dền tốt cho máu, tim mạch, huyết áp hay mang lại may mắn. Thực tế, không phải thực phẩm nào có màu sắc giống máu cũng sẽ tốt cho máu, không phải cứ màu đỏ là sẽ đem lại may mắn.
Các nghiên cứu cho thấy, màu đỏ của nước ép củ dền hay rau dền là betacyanon chứ không phải là sắt như mọi người vẫn nghĩ. Vì thế uống nhiều nước ép này không bổ máu mà còn có thể gây hại cho cơ thể vì chúng chứa nhiều nitrat tự nhiên - đây là chất cần phải kiểm soát trong khi ăn uống. Do vậy, không nên vì nghĩ rằng nước ép này mang lại may mắn, tốt cho máu mà dùng thường xuyên, nhất là trong dịp Tết khi cơ thể đang “bội thực” vì ăn quá nhiều thực phẩm.
Tiết canh
Câu chuyện ăn tiết canh đầu năm hoặc đầu tháng để lấy may không còn xa lạ, thậm chí nhiều người không chỉ ăn tiết canh lợn, mà sử dụng nhiều loại khác để lấy được nhiều may mắn hơn. Tuy nhiên, đây là điều cực kỳ nguy hiểm vì nguy cơ nhập viện, nguy hại tính mạng là rất cao.
Trao đổi với PV, BSCK I Hồ Mạnh Linh - Trưởng Khoa Nội một bệnh viện tư nhân ở Hà Nội cho biết, mỗi dịp đầu năm mới hay đầu tháng, nhiều người có thói quen, đặc biệt là cánh mày râu thường xuyên truyền tai nhau câu nói "làm tí cho đỏ" - tức ăn tiết canh lấy may, xua đi cái đen đủi, thiếu may mắn của năm cũ. Tuy nhiên, đây lại là nguồn lây nhiễm nguy hiểm của nhiều vi khuẩn và ký sinh trùng, trong đó đáng lo ngại nhất là vi khuẩn liên cầu lợn.
Tiết canh là món cực nguy hiểm, chỉ ăn một miếng cũng có nguy cơ phải trả giá bằng tính mạng ngay ngày đầu năm mới. Ảnh minh họa.
Theo bác sĩ Linh, liên cầu lợn là vi khuẩn tồn tại trong máu, đường hô hấp và đường tiêu hóa của lợn, kể cả những con lợn trông khỏe mạnh. Khi con người ăn tiết canh, thịt lợn chưa được nấu chín kỹ, vi khuẩn có thể xâm nhập trực tiếp vào cơ thể qua đường tiêu hóa hoặc qua các vết trầy xước ở niêm mạc.
Nhiễm viêm cầu lợn có thể gây ra hàng loạt biến chứng như: Nhiễm khuẩn huyết, gây sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan; Viêm não - màng não, để lại di chứng thần kinh trung ương; Tổn thương nhu mô não, rối loạn ý thức, hôn mê. Trường hợp nặng có thể mất mạng nhanh chóng nếu điều trị muộn.
Do vậy, bác sĩ Linh khuyến cáo, người dân tuyệt đối không ăn tiết canh, kể cả khi lợn được cho là khỏe mạnh hoặc có nguồn gốc rõ ràng. Đặc biệt trong dịp Tết - thời điểm các bữa ăn sum họp, liên hoan diễn ra thường xuyên - nguy cơ nhiễm bệnh từ thực phẩm sống, tái càng gia tăng. Để đảm bảo sức khỏe, mọi người hãy thực hành ăn chín, uống nước đã đun sôi.
