Trong dịp nghỉ lễ kéo dài sắp tới, dự báo thời tiết sẽ nắng nóng ở nhiều khu vực trên cả nước. Do vậy, những người hay di chuyển ngoài đường, đi du lịch cần phải đặc biệt lưu ý đến sức khỏe. Tuyệt đối không tắm ngay sau khi đi nắng về, kể cả khi cơ thể đổ mồ hôi. Bởi việc tắm ngay sau khi đi nắng về tưởng giúp “giải nhiệt” cơ thể, nhưng lại là tác nhân hàng đầu dẫn đến những ca đột quỵ não nghiêm trọng.
BSCK II Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, tại trung tâm đã từng tiếp nhận không ít trường hợp bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch chỉ vì thói quen tắm ngay sau khi hoạt động ngoài trời nắng.
Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, nắng nóng cực đoan là mối nguy hiểm đặc biệt với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền tim mạch, huyết áp, tiểu đường và đặc biệt là người từng có tiền sử đột quỵ.
Khi hoạt động hoặc đi du lịch ngoài nắng nóng về tuyệt đối không tắm ngay. Ảnh minh họa.
Tác động của việc tắm ngay khi đi ngoài nắng nóng về có thể gây đột quỵ, bác sĩ Tiến Dũng cho biết, có hai cơ chế chính khiến cơ thể “gục ngã” khi thay đổi nhiệt độ đột ngột:
Thứ nhất, đó là huyết áp tăng vọt do “phản xạ sốc lạnh”. Theo đó, khi cơ thể đang ở nhiệt độ cao, các mạch máu ngoại vi giãn ra để thải nhiệt. Việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến mạch máu co lại tức thì để giữ nhiệt. Điều này làm tăng áp lực lên thành mạch, khiến huyết áp tăng vọt - có thể dẫn tới chảy máu não hoặc nhồi máu não.
Thứ hai, máu cô đặc, dễ tạo cục máu đông do mất nước. Nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh qua mồ hôi. Tình trạng này làm tăng độ nhớt của máu, giảm thể tích tuần hoàn. Khi máu trở nên “đặc” và lưu thông chậm, kết hợp với nhịp tim thay đổi, các cục máu đông rất dễ hình thành, gây tắc mạch não ngay sau đó.
Do vậy, việc nhận diện những dấu hiệu vàng của đột quỵ, từ đó phát hiện sớm và đưa đi cấp cứu để được can thiệp kịp thời trong những giờ đầu là rất quan trọng. Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng chỉ những dấu hiệu cần lưu ý để đưa đến viện như sau:
- F (Face): Méo miệng
- A (Arm): Yếu hoặc liệt một bên tay/chân
- S (Speech): Nói ngọng, nói khó, không hiểu lời người khác
- T (Time): Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức - mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi
Để phòng đột quỵ, khi đi ngoài nắng về cần nghỉ ngơi ít nhất 20 phút mới nên tắm. Ảnh minh họa.
Bên cạnh đó, cần cảnh giác với các dấu hiệu sốc nhiệt như: thân nhiệt trên 40°C, da nóng khô, lú lẫn, mất phương hướng hoặc co giật.
Để việc vệ sinh cơ thể, nhất là tắm an toàn trong mùa nắng nóng, đặc biệt trong kỳ nghỉ lễ, bác sĩ Dũng khuyến cáo:
- Cần nghỉ khoảng 20-30 phút: Không tắm ngay sau khi đi nắng, cần nghỉ ở nơi thoáng mát để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên.
- Làm quen với nước: Lau người bằng khăn ẩm hoặc rửa chân tay trước khi tắm.
- Uống đủ nước: Ưu tiên nước lọc, nước điện giải; hạn chế rượu bia, cà phê.
- Tránh nắng giờ cao điểm: Hạn chế ra ngoài từ 10h đến 16h.
- Tuân thủ điều trị: Người có bệnh nền cần theo dõi huyết áp, dùng thuốc đúng chỉ định.
“Đột quỵ không chừa một ai, kể cả người trẻ nếu chủ quan với thói quen sinh hoạt. Hãy để kỳ nghỉ lễ là thời gian tái tạo năng lượng, không phải đối mặt với những biến cố sức khỏe đáng tiếc”, bác sĩ Dũng nhấn mạnh.
