Không chỉ người cao tuổi, người trẻ tuyệt đối không chủ quan
Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh (Chuyên gia tim mạch, thành viên Hội Bệnh Mạch máu Việt Nam) cho biết, thời tiết lạnh, đặc biệt khi nhiệt độ giảm đột ngột, có thể tạo ra những thay đổi đáng kể trong hoạt động của hệ tuần hoàn. Khi tiếp xúc với môi trường lạnh, cơ thể sẽ tự động co các mạch máu ngoại vi nhằm hạn chế thất thoát nhiệt và duy trì thân nhiệt cho những cơ quan quan trọng. Tuy nhiên, phản ứng này đồng thời làm tăng sức cản của hệ thống mạch máu, khiến tim phải hoạt động nhiều hơn và huyết áp có thể tăng cao.
Bác sĩ Mạnh cảnh báo, đối với những người có bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh tim mạch, sự thay đổi này có thể tạo thêm áp lực lên hệ thống mạch máu, làm gia tăng nguy cơ xảy ra các biến cố nguy hiểm. Đặc biệt, khi huyết áp tăng cao đột ngột, áp lực lên thành mạch não cũng tăng theo. Nếu thành mạch đã bị tổn thương hoặc suy yếu, nguy cơ vỡ mạch và xuất huyết não có thể gia tăng.

Không chỉ người cao tuổi, bác sĩ Mạnh cảnh báo người trẻ cũng tuyệt đối không chủ quan với đột quỵ trong mùa lạnh.
Bên cạnh đó, tình trạng co mạch cùng những thay đổi của tuần hoàn trong điều kiện nhiệt độ thấp cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, dẫn đến tắc nghẽn mạch máu não. Như vậy, thời tiết lạnh không chỉ ảnh hưởng đến khả năng điều hòa thân nhiệt mà còn tạo thêm gánh nặng cho hệ tim mạch, đặc biệt ở những người vốn có nguy cơ mắc bệnh lý mạch máu.
“Một điểm đáng lưu ý là không chỉ người cao tuổi hay người đã được chẩn đoán mắc bệnh nền mới có nguy cơ đột quỵ. Ngay cả người trẻ, nếu tồn tại các yếu tố nguy cơ nhưng chưa được phát hiện, vẫn có thể gặp phải biến cố này. Vì vậy, việc chủ động kiểm tra sức khỏe, theo dõi huyết áp và các chỉ số chuyển hóa định kỳ là rất cần thiết”, bác sĩ Mạnh chia sẻ.
Yếu tố thời điểm và thói quen cũng tăng nguy cơ đột quỵ
Theo bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, trong mùa lạnh, người dân cần đặc biệt chú ý đến thời điểm nửa đêm và sáng sớm, khi nhiệt độ ngoài trời thường xuống thấp hơn so với ban ngày. Đây cũng là những khoảng thời gian cần thận trọng đối với người cao tuổi và người có bệnh lý nền.
Về thói quen bất lợi, bác sĩ Mạnh cho rằng, người dân cần tránh việc đột ngột bước từ môi trường trong nhà ấm áp ra ngoài trời lạnh khi cơ thể chưa kịp thích nghi. Sự thay đổi nhiệt độ nhanh có thể kích thích phản ứng co mạch, làm huyết áp tăng và tạo thêm áp lực lên hệ tuần hoàn.
Ngoài ra, cần hạn chế tắm nước lạnh, tránh tắm quá khuya, đặc biệt khi nhiệt độ môi trường xuống thấp. Khi vừa thức dậy vào buổi sáng, không nên lập tức vận động mạnh hoặc thực hiện các hoạt động gắng sức. Thay vào đó, có thể vận động nhẹ nhàng khoảng 3–5 phút để cơ thể thích nghi trước khi bắt đầu sinh hoạt.
Một thói quen khác cần tránh là uống rượu bia trước khi ra ngoài trời lạnh. Rượu có thể tạo cảm giác nóng lên tạm thời nhưng không giúp cơ thể chống rét, đồng thời tiềm ẩn những ảnh hưởng bất lợi đối với sức khỏe.
“Những điều chỉnh trong sinh hoạt, đặc biệt là tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột và hạn chế tiếp xúc với môi trường lạnh vào thời điểm nhiệt độ xuống thấp, sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch trong mùa đông”, ông Mạnh phân tích.

Dậy sớm thể dục trong mùa đông là thói quen cần tránh để chống nguy cơ đột quỵ. Ảnh minh họa.
Giữ ấm cơ thể nhưng đừng quên quản lý bệnh nền
Để giảm thiểu nguy cơ đột quỵ trong mùa lạnh, người dân cần đặc biệt chú trọng hai vấn đề quan trọng là giữ ấm cơ thể và kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết.
Trước hết, bác sĩ Mạnh cho rằng, trong mùa đông cần mặc đủ ấm, chú ý bảo vệ những vùng dễ mất nhiệt như đầu, cổ, ngực, bàn tay và bàn chân. Khi ra ngoài vào sáng sớm hoặc tối muộn, nên sử dụng áo khoác, găng tay, tất và trang phục phù hợp với nhiệt độ môi trường. Việc mặc nhiều lớp quần áo cũng giúp giữ nhiệt tốt hơn. Đối với người cao tuổi và người có bệnh lý nền, nên hạn chế ra ngoài khi trời quá lạnh, đặc biệt vào những thời điểm nhiệt độ xuống thấp.
Bên cạnh đó, cần duy trì chế độ ăn uống và vận động khoa học, hạn chế muối, đường, chất béo bão hòa. Người dân có thể thực hiện các bài tập vận động nhẹ nhàng khoảng 3–5 phút sau khi thức dậy và trước khi đi ngủ, giúp cơ thể duy trì trạng thái vận động phù hợp.
Đặc biệt, người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh lý nền cần theo dõi huyết áp, đường huyết thường xuyên để kịp thời phát hiện những biến động bất thường. Việc chủ động kiểm tra sức khỏe, phát hiện và kiểm soát các yếu tố nguy cơ ngay từ sớm là giải pháp quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ đột quỵ.