Việc bắt đầu năm học đồng nghĩa với việc nhiều trẻ em lần đầu tiên rời xa cha mẹ để bước vào môi trường học tập tập thể. Điều này chắc chắn kéo theo hàng loạt tình huống bất ngờ, đôi khi khiến cả giáo viên lẫn phụ huynh lúng túng.
Những trẻ có khả năng tự chăm sóc bản thân tốt sẽ thích nghi dễ dàng hơn, nhưng một số bé còn hạn chế kỹ năng tự lập có thể thực sự gặp không ít rắc rối.
Tiểu Vương, gần đây phát hiện con gái mình là Hạ Hạ bị táo bón suốt mấy ngày liền. Bé không đi ngoài được cả tuần, khiến Tiểu Vương vô cùng khó hiểu.
Bình thường Hạ Hạ đi ngoài 1 - 2 lần/ ngày, hoàn toàn ổn định. Vậy mà chỉ sau một tuần đi học mẫu giáo, con lại không thể đi vệ sinh được nữa?
Khi được mẹ hỏi, Hạ Hạ trả lời: “Con muốn đi vệ sinh nhưng con nhịn được”.
Nhịn ư? Tiểu Vương không thể tin nổi. Nghi ngờ con gái mình bị đối xử không tốt ở trường mẫu giáo, cô lập tức đến trường để hỏi cho ra lẽ.
Thế nhưng khi tới nơi, những nghi ngờ của Tiểu Vương nhanh chóng tan biến. Cô giáo giải thích rằng Hạ Hạ chưa biết tự đi vệ sinh. Khi các bạn khác vào nhà vệ sinh, bé chỉ đứng đợi bên cạnh cho đến khi cô giáo bế vào hỗ trợ. Sau đó, thay vì chủ động đi vệ sinh như các bạn, Hạ Hạ lại lặng lẽ nhịn.
Nghe xong lời giải thích, Tiểu Vương mới nhận ra mình chưa từng dạy con kỹ năng này. Cô lập tức cảm thấy áy náy và liên tục xin lỗi giáo viên.
Thực tế, những tình huống tương tự không hề hiếm gặp ở trường mẫu giáo. Nhiều trẻ khi có nhu cầu đi vệ sinh không nói với cô giáo, thậm chí tè ra quần rồi chờ người lớn phát hiện. Vậy nguyên nhân vì sao lại như vậy?
Cha mẹ chưa cung cấp sự rèn luyện cần thiết
Nhiều trẻ quen với việc cha mẹ “giúp đỡ” mỗi lần đi vệ sinh. Lâu dần, các bé phụ thuộc vào cách này và không muốn tự thực hiện nếu không có sự hỗ trợ của người lớn.
Không ít bậc phụ huynh vì quá yêu chiều con mà đáp ứng mọi nhu cầu của trẻ, kể cả việc vệ sinh cá nhân. Thói quen giúp con đi vệ sinh được duy trì quá lâu khiến trẻ không hình thành kỹ năng tự lập. Gia đình Tiểu Vương cũng không ngoại lệ.
Trong khi nhiều bạn cùng lớp đã biết tự vào nhà vệ sinh, Hạ Hạ lại chưa từng được hướng dẫn cụ thể. Vì vậy, việc bé nhịn đi vệ sinh ở trường mẫu giáo là điều dễ hiểu.
Cách dạy trẻ tập đi vệ sinh
1. Bắt đầu bằng sự mô phỏng
Để giúp trẻ học cách tự đi vệ sinh, cha mẹ có thể cho con quan sát và bắt chước. Người lớn làm mẫu các bước cơ bản, để trẻ quan sát quy trình. Sau đó, từng bước hướng dẫn con thực hành theo. Phương pháp mô phỏng giúp trẻ hiểu rõ các thao tác cần thiết và dần hình thành thói quen.
2. Sử dụng sự hỗ trợ và công cụ phù hợp
Khi tập cho trẻ đi vệ sinh, cha mẹ có thể sử dụng các dụng cụ hỗ trợ bên ngoài. Ví dụ, chuẩn bị một chiếc bô có hình dáng dễ thương để tạo hứng thú cho trẻ.
Bồn cầu của người lớn thường quá cao và rộng so với trẻ nhỏ, khiến bé cảm thấy sợ hãi hoặc khó thích nghi. Vì vậy, có thể sử dụng bô hoặc bệ ngồi toilet dành riêng cho trẻ em. Điều này giúp trẻ cảm thấy an toàn hơn, từ đó hình thành thói quen vệ sinh đúng cách và hạn chế tình trạng tè dầm.
3. Hiểu rõ thời điểm trẻ có nhu cầu đi vệ sinh
Vì lo lắng con tè dầm, nhiều cha mẹ thường xuyên hỏi: “Con có muốn đi vệ sinh không?”
Thực tế, cách làm này đôi khi khiến trẻ cảm thấy áp lực hoặc ngại ngùng.
Thay vào đó, cha mẹ nên kiên nhẫn quan sát thói quen sinh hoạt hằng ngày của con, ghi nhớ khung giờ trẻ thường đi vệ sinh. Khi đã nắm rõ quy luật, việc hướng dẫn con sẽ trở nên tự nhiên và hiệu quả hơn, giúp trẻ hình thành kỹ năng tự lập một cách nhẹ nhàng và bền vững.
