Trong quá trình nuôi dạy con, không ít bậc cha mẹ từng rơi vào những tình huống khó xử nơi công cộng, đặc biệt là ở siêu thị – nơi trẻ nhỏ dễ bị cuốn hút bởi đủ loại đồ ăn, thức uống và đồ chơi đầy màu sắc. Một câu chuyện nhỏ xoay quanh hành động tưởng chừng rất vô tình của một cậu bé 4 tuổi đã khiến nhiều người suy ngẫm về cách người lớn ứng xử, cũng như về việc dạy trẻ hiểu đúng các quy tắc xã hội ngay từ khi còn nhỏ.
Một cậu bé 4 tuổi cầm trên tay một chai nước giải khát. Có lẽ vì quá khát, cậu bé ngồi vào xe đẩy mua sắm trong siêu thị, tự mở nắp chai và lén uống khi bố đang mải chọn đồ.
Không lâu sau, một nhân viên siêu thị đi tuần tra đã nhìn thấy sự việc và lập tức chặn hai bố con lại, nghiêm giọng nói: "Con của anh đã uống nước mà chưa thanh toán, đây là hành vi trộm cắp. Theo quy định, chúng tôi sẽ lập biên bản và yêu cầu anh phải bồi thường gấp 10 lần giá trị của chai nước".
Ảnh minh họa
Xem thêm video: Con làm vỡ tượng 150 triệu đồng khiến bố mẹ phải bồi thường nhưng chiếc camera đã nói lên sự thật
Nghe vậy, nhiều khách hàng xung quanh dừng lại quan sát. Ai nấy đều nghĩ rằng người cha sẽ phản ứng gay gắt để bảo vệ con mình, bởi không ai muốn con bị gán mác “kẻ trộm”, lại càng không muốn phải bồi thường một khoản tiền vô lý.
Thế nhưng, người cha đã không làm ầm ĩ. Trái lại, ông bình tĩnh đối thoại, dùng những lập luận rõ ràng và chừng mực để vừa nhận lỗi, vừa bảo vệ phẩm giá cho con mình. Cách xử lý ấy khiến nhân viên siêu thị phải xem xét lại lời nói của mình, đồng thời nhận được sự đồng tình từ những người xung quanh.
Người cha nói:
"Tôi rất xin lỗi, tôi đang bận mua sắm và không để ý thấy con tôi tự ý mở nắp chai. Tôi thành thật xin lỗi vì sự bất tiện này".
“Con tôi cũng có lỗi. Cháu đã mở chai mà không trả tiền và uống mà không xin phép”.
"Ông đã dùng từ 'trộm cắp' để miêu tả hành vi của con tôi. Quy định đó từ đâu mà ra vậy?"
“Chúng tôi có thể trả đủ giá trị sản phẩm, nhưng tuyệt đối không bao giờ đồng ý đề nghị bồi thường gấp mười lần. Đây là một điều khoản không công bằng”.
“Một đứa trẻ 4 tuổi không hề có khái niệm về việc ăn trộm, vậy mà ông lại dùng từ ‘ăn trộm’ để miêu tả hành vi đó. Điều này đã làm tổn thương tình cảm của con tôi. Xin hãy xin lỗi cháu”.
Ảnh minh họa
Sau khi nghe những phân tích hợp lý ấy, nhân viên siêu thị nhận ra cách dùng từ của mình là không phù hợp. Dù có phần miễn cưỡng, người này vẫn đã xin lỗi cậu bé bốn tuổi trước sự chứng kiến của mọi người.
Cách tiếp cận của người cha – lịch sự trước, kiên quyết sau – đã khiến nhiều phụ huynh phải suy ngẫm. Quan trọng hơn cả, ông không chỉ giải quyết sự việc ổn thỏa mà còn giữ gìn được lòng tự trọng cho con mình ngay tại nơi công cộng.
Ảnh minh họa
Đừng đánh giá thấp một đứa trẻ 4 tuổi. Trẻ em ngày nay được tiếp cận với nền giáo dục sớm, và chúng hoàn toàn hiểu rằng “ăn cắp” là hành vi xấu. Nếu bị người lớn gán cho nhãn mác này trước đám đông, trẻ rất dễ cảm thấy xấu hổ, tổn thương và hình thành mặc cảm kéo dài.
Từ đó, một câu hỏi được đặt ra: hành vi uống nước chưa trả tiền của một đứa trẻ 4 tuổi là do bản năng hay do ác ý?
Thực tế, đây không phải trường hợp hiếm gặp. Rất nhiều trẻ khi đi siêu thị có thói quen mở nắp chai nước, xé bao bì đồ ăn vặt hoặc cho vào miệng những món chưa được thanh toán, đơn giản vì tò mò hoặc vì nhu cầu tức thời.
Cốt lõi của vấn đề không nằm ở việc trẻ “xấu” hay “tham”, mà chủ yếu xuất phát từ việc trẻ chưa hiểu rõ các quy tắc. Trẻ nhỏ chưa có khái niệm đầy đủ về quyền sở hữu hay giá trị của tiền bạc, và trách nhiệm này thuộc về người lớn.
Không ít phụ huynh vì sợ rắc rối nên hạn chế đưa con đi siêu thị. Họ lo con bị hiểu lầm, lo ánh nhìn của người xung quanh và lo lòng tự trọng của con bị tổn thương. Tuy nhiên, trẻ em cần được tiếp xúc với thế giới bên ngoài, không thể mãi “nhốt” trong nhà để né tránh tình huống.
Ảnh minh họa
Giải pháp đúng đắn là dạy con quy tắc, thay vì né tránh hoàn cảnh. Muốn con cư xử đúng trong siêu thị, chỉ quát mắng hay cấm đoán là không đủ, mà cần những phương pháp phù hợp.
Trước hết, hãy chuẩn bị cho con trước khi vào siêu thị. Cha mẹ nên ngồi xuống ngang tầm mắt trẻ và nói rõ ràng: “Con có thể chọn món con thích, nhưng chỉ được mở và dùng sau khi đã trả tiền.” Điều này giúp trẻ hiểu rằng mọi món đồ đều cần được thanh toán trước khi sử dụng.
Thứ hai, trong quá trình mua sắm, hãy biết chuyển hướng sự chú ý của con. Khi trẻ bị thu hút bởi đồ chơi hay đồ ăn, cha mẹ có thể cho con chọn một món trong khả năng cho phép, đồng thời giải thích quy trình mua – trả tiền – sử dụng. Điều này giúp trẻ học cách chờ đợi và tôn trọng quy tắc.
Cuối cùng, sau khi rời siêu thị, hãy đánh giá hành vi của con một cách tích cực. Thay vì nhắc đi nhắc lại lỗi sai, hãy khen ngợi những điểm con đã làm tốt. Nếu con vẫn mắc lỗi, hãy nhẹ nhàng giải thích rằng hành vi đó không được phép và cần sửa đổi, thay vì la mắng nặng nề.
Một lời nhắn nhủ dành cho các bậc phụ huynh: khi ở nơi công cộng, hãy luôn bảo vệ phẩm giá của con mình. Ngay cả khi con sai, cha mẹ vẫn cần đứng về phía con, đồng thời dạy con sửa sai đúng cách. Bởi suy cho cùng, những quy tắc xã hội không phải để trừng phạt trẻ, mà để bảo vệ và giúp trẻ trưởng thành an toàn hơn trong thế giới của người lớn.
