Cảm cúm và cảm lạnh khác nhau thế nào?
Cúm và cảm lạnh là hai loại bệnh về đường hô hấp thường gặp với những triệu chứng tương đồng nhau nên dễ gây nhầm lẫn trong chẩn đoán và điều trị. Đặc biệt lưu ý, cảm cúm không hề lành tính như cảm lạnh, chúng có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm, đe dọa đến tính mạng của người bệnh. Vì thế, việc phân biệt cảm cúm và cảm lạnh để có phương án điều trị là vô cùng quan trọng.
- Cảm lạnh là một nhóm các triệu chứng gây ra bởi nhiều loại virus khác nhau, trong đó hay gặp nhất là các chủng Rhinovirus, riêng virus này lại có tới hơn 100 chủng khác nhau. Các loại virus khác cũng gây cảm lạnh có thể kể đến là: Enterovirus, Coronavirus...
Với bệnh cảm lạnh thông thường, chủ yếu ảnh hưởng tới mũi, họng (viêm họng), và các xoang (viêm xoang). Người bệnh thường sẽ ngạt mũi, chảy nước mũi, sốt nhẹ, ho có đờm, cơ thể mệt mỏi và hơi gai lạnh. Các triệu chứng của cảm lạnh thường biểu hiện từ từ, cơ thể mệt mỏi khoảng 3-4 ngày và tự hết trong vòng 7 đến 10 ngày.
- Cúm là một bệnh truyền nhiễm cấp tính lây truyền qua đường hô hấp, gây ra bởi virus cúm. Thường do hai chủng virus cúm A, B gây ra. Triệu chứng điển hình ở người mắc bệnh cúm: Sốt cao, ớn lạnh và đổ mồ hôi; Viêm họng; Ho khan; Đau đầu; Đau cơ hoặc đau nhức cơ thể; Mệt mỏi và suy nhược.
Cảm lạnh và cúm có triệu chứng khởi phát khá giống nhau, rất dễ nhầm lẫn. Ảnh minh họa.
Hội chứng đau là một dấu hiệu khá nổi bật của cúm, giúp phân biệt với cảm lạnh thông thường. Ngoài ra, mắc cúm thường bị đau đầu, đau cơ bắp, đau nhức khắp mình mẩy cũng là dấu hiệu khác biệt khá điển hình so với cảm lạnh. Trong khi cảm lạnh thường ngắn hơn và chỉ đi kèm với tình trạng chảy nước mũi và sốt nhẹ.
Sốt, ho, đau người là cúm hay cảm?
Đây đều là những triệu chứng có thể xảy ra ở cả cúm và cảm lạnh, tuy nhiên nếu kết hợp những triệu chứng trên thì sẽ nghiêng nhiều về cúm hơn. Để có kết luận chính xác cần phải thực hiện test nhanh hoặc làm xét nghiệm.
Theo đó, sốt là dấu hiệu ở cúm, nhất là trường hợp sốt cao. Còn cảm lạnh có thể có sốt, nhưng chỉ sốt nhẹ. Với ho, cảm lạnh và cảm cúm cùng có chung triệu chứng này, nhưng lưu ý rằng ho ở cảm lạnh thường có đờm, còn với cúm thì thường sẽ là ho khan.
Đau nhức mỏi người, nhất là các cơ chính là dấu hiệu liên quan đến cúm, nếu xuất hiện sốt cao kèm theo đau đầu, lúc này hãy lập tức nghĩ ngay đến bệnh cúm. Người bệnh cần đề phòng lây cho người khác vì bệnh cúm rất dễ lây do tiếp xúc thông thường. Ở người bị cảm lạnh, đau nhức cơ thể rất ít khi xảy ra, nếu có thường xuất hiện ngay lập tức chứ không phải sau một vài ngày và dai dẳng giống bệnh cúm.
Cúm khởi phát nhanh hay chậm?
Bệnh cúm, cảm cúm là bệnh nhiễm virus cấp tính đường hô hấp với biểu hiện sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, sổ mũi, đau họng và ho. Ho thường nặng và kéo dài. Có thể kèm theo các triệu chứng đường tiêu hóa (buồn nôn, nôn, tiêu chảy), đặc biệt ở trẻ em.
Thông thường, các triệu chứng bệnh cúm có thể xuất hiện và khỏi sau khoảng 1 tuần. Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp bệnh cúm kéo dài gây ảnh hưởng tới sinh hoạt cũng như sức khỏe của người bệnh. Cúm khởi phát khá nhanh, nhưng chúng chia thành các giai đoạn, cụ thể:
- Giai đoạn khởi phát (1 – 3 ngày): Đột ngột xuất hiện các triệu chứng cúm như: sốt trên 38 độ, đau đầu, đau mỏi cơ, mệt mỏi toàn thân, ho, đau họng, nghẹt mũi, ho khan. Giai đoạn khởi phát người bệnh có dấu hiệu sốt, đau đầu, mệt mỏi toàn thân.
- Giai đoạn toàn phát (từ ngày thứ 4): Triệu chứng sốt và đau nhức cơ giảm. Tăng cảm giác ho, tức ngực, đau họng, khàn tiếng. Ngoài ra, một số người cũng có thể thấy cơ thể mệt mỏi hoặc đầy hơi.
- Giai đoạn hồi phục (khoảng từ ngày thứ 8 trở đi): Các triệu chứng cúm giảm dần. Các cơn ho và cảm giác mệt mỏi có thể kéo dài thêm từ 1 – 2 tuần tiếp theo.
Cảm lạnh khởi phát nhanh, nhưng thường là lành tính. Ảnh minh họa.
Cảm lạnh thường kéo dài bao lâu?
Cảm lạnh được xem là một bệnh lý tự giới hạn, nghĩa là cơ thể có thể tự hồi phục mà không cần can thiệp điều trị đặc hiệu. Tuy nhiên, thời gian phục hồi sau cảm lạnh phụ thuộc vào những yếu tố như tuổi tác, có mắc bệnh lý nền không, mức độ mắc và chế độ sinh hoạt…
Thông thường, thời gian để hết cảm lạnh sẽ chia theo khung độ tuổi như sau:
Đối với trẻ em: Thời gian trung bình để trẻ phục hồi sẽ khoảng 10 ngày.
- Ngày 1: Triệu chứng khởi đầu nhẹ như hắt hơi, đau họng và đôi khi sốt nhẹ.
- Ngày 2 - 3: Triệu chứng có thể nhanh chóng tăng cường, trẻ có thể xuất hiện sốt cao, khó chịu và mệt mỏi.
- Ngày 4 - 6: Giai đoạn các triệu chứng đạt đỉnh, trẻ có thể mất năng lượng, ăn uống kém.
- Ngày 7 - 10: Triệu chứng bắt đầu giảm dần, trẻ dần hồi phục về thể chất, năng lượng tinh thần.
- Ngày 11 - 14: Đa phần trẻ sẽ hồi phục sức khỏe hoàn toàn. Tuy nhiên, có một số trường hợp trẻ vẫn còn ho dai dẳng nhẹ trong giai đoạn cuối.
Đối với người trưởng thành: Thời gian trung bình khỏi cảm lạnh thường là 1 tuần, do đây là nhóm tuổi có nền tảng sức khỏe tốt.
- Ngày 1 - 2: Xuất hiện các triệu chứng ban đầu như sổ mũi, hắt hơi, đau họng nhẹ.
- Ngày 3: Triệu chứng tăng lên, có thể bao gồm cảm giác mệt mỏi và đôi khi sốt nhẹ.
- Ngày 4 - 5: Các triệu chứng đạt đỉnh và bắt đầu giảm dần; cơn đau họng và nghẹt mũi giảm rõ.
- Ngày 6 - 7: Tình trạng hồi phục cải thiện rõ rệt, triệu chứng chỉ còn nhẹ hoặc biến mất.
- Ngày 8 - 10: Sức khỏe trở lại bình thường, năng lượng dần khôi phục hoàn toàn.
Người cao tuổi thời gian phục hồi sẽ lâu hơn, ngay cả với mắc cảm lạnh. Ảnh minh họa.
Đối với người cao tuổi: Người cao tuổi có sức đề kháng yếu, khả năng phục hồi cũng khá chậm, nhất là với người có bệnh lý nền. Cụ thể:
- Ngày 1: Xuất hiện các dấu hiệu ban đầu, thường nhẹ nhưng dễ nhận biết.
- Ngày 2 - 3: Triệu chứng tăng lên, có thể kèm theo mệt mỏi và cảm giác không khỏe.
- Ngày 4 - 6: Triệu chứng đạt đỉnh, kéo dài lâu hơn so với người trưởng thành; giai đoạn này cần chú ý nghỉ ngơi kỹ.
- Ngày 7 - 10: Triệu chứng dần hạ nhiệt, nhưng người cao tuổi thường hồi phục chậm hơn.
- Ngày 11 - 14: Hồi phục hoàn toàn, thời gian hồi phục có thể kéo dài nếu cần thêm thời gian để tăng cường sức khỏe, đặc biệt là những người có hệ miễn dịch yếu hoặc có các bệnh lý nền.
Khi nào triệu chứng cần đi khám?
Cảm lạnh và cúm đều có thể tự khỏi, không cần đến viện điều trị. Tuy nhiên, tuyệt đối không chủ quan nhất là với trẻ nhỏ, người cao tuổi có bệnh lý nền.
Với cảm lạnh khi có triệu chứng dưới đây nên đi khám:
- Sốt trên 38°C kèm rét run, chán ăn hoặc khó thở;
- Người mắc bệnh hen phế quản, COPD hoặc các bệnh mạn tính khác xuất hiện sốt khi bị cảm lạnh;
- Ho kéo dài hoặc ngày càng nặng;
- Khó thở hoặc phải gắng sức khi thở;
- Nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi kéo dài trên 2 tuần mà không có dấu hiệu cải thiện;
- Mắt đỏ, chảy nhiều ghèn vàng;
- Lơ mơ, giảm tỉnh táo hoặc đáp ứng kém.
Mỗi độ tuổi sẽ có triệu chứng nặng khác nhau, vì thế người chăm sóc cần lưu ý để đưa đi khám kịp thời. Ảnh minh họa.
Với cúm thường gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, vì thế tuyệt đối không chủ quan. Khi có các triệu chứng sau cần nhanh chóng đi khám:
Triệu chứng cảm cúm nặng ở trẻ em
- Thở nhanh, thở gắng sức, khó thở.
- Đau tức vùng ngực.
- Mặt và môi xanh xao, tái nhợt.
- Đau mỏi cơ, trẻ không chịu hoặc không thể đi lại.
- Khô miệng, không đi tiểu trong 8 giờ, khóc không chảy nước mắt.
- Trẻ ngủ li bì, khó đánh thức.
- Sốt trên 40 độ C.
- Co giật.
Triệu chứng cảm cúm nặng ở người lớn
- Khó thở hoặc thở nông.
- Đau tức vùng ngực và vùng bụng.
- Nhức đầu, chóng mặt kéo dài, không còn khả năng tỉnh táo.
- Không đi tiểu trong nhiều giờ đồng hồ.
- Sốt và co giật.
- Đau cơ nghiêm trọng.
- Suy nhược, yếu ớt, mất dần ý thức.
- Sốt hoặc ho tái phát hoặc diễn biến xấu đi.
Để phòng cúm, ngoài vệ sinh cá nhân, tránh tiếp xúc với nguồn có nguy cơ lây thì tiêm vắc xin là biện pháp hữu hiệu để phòng tránh nguy cơ mắc cúm, nhất là vào thời điểm giao mùa.
