Thuốc lá từ lâu đã được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong sớm trên toàn cầu. Mỗi năm, hơn 7 triệu người mất mạng do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong khi khoảng 1,3 triệu người khác tử vong vì thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc dù không trực tiếp hút. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có khoảng 1,2 tỷ người sử dụng thuốc lá, tương đương cứ 5 người trưởng thành thì có 1 người hút thuốc.
Không chỉ làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, hô hấp hay ung thư phổi, thuốc lá còn là tác nhân quan trọng dẫn đến ung thư khoang miệng. Đáng lo ngại, những biểu hiện ban đầu của căn bệnh này thường khá mờ nhạt và dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề răng miệng thông thường, khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.
Chia sẻ với Times of India, bác sĩ Amit Chakraborty - chuyên gia ung thư ngoại khoa tại Bệnh viện Dr L H Hiranandani (Ấn Độ) - cho biết số ca ung thư khoang miệng đang có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Tuy nhiên, nhận thức của cộng đồng về căn bệnh này vẫn còn hạn chế, dẫn đến không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển nặng.
Theo bác sĩ Chakraborty, các triệu chứng như chảy máu chân răng, loét miệng kéo dài, hơi thở có mùi hôi dai dẳng hoặc đau khi nhai thường bị xem là những rối loạn thông thường. Nhiều người chủ quan cho rằng các biểu hiện này sẽ tự biến mất sau một thời gian ngắn. Thực tế, đây có thể là những tín hiệu cảnh báo sớm của ung thư khoang miệng.
Một dấu hiệu đặc biệt cần lưu ý là các vết loét trong miệng không lành sau hơn hai tuần. Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các mảng màu trắng hoặc đỏ bất thường trong khoang miệng, khối sưng ở lưỡi, nướu hoặc mặt trong má, răng lung lay không rõ nguyên nhân, khó nuốt, khó phát âm hay cảm giác tê kéo dài ở vùng miệng đều là những biểu hiện cần được kiểm tra y tế. Ngay cả tình trạng hôi miệng kéo dài cũng có thể phản ánh những tổn thương nghiêm trọng đang diễn ra bên trong khoang miệng.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng không phải mọi vết loét miệng đều liên quan đến ung thư. Những tổn thương thông thường thường tự lành trong vài ngày. Tuy nhiên, nếu vết loét kéo dài quá hai tuần, có xu hướng lan rộng, dễ chảy máu hoặc ảnh hưởng đến việc ăn uống, giao tiếp, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán kịp thời.
Tương tự, hôi miệng ở người hút thuốc không chỉ đơn thuần là hệ quả của khói thuốc. Tình trạng này có thể liên quan đến các bệnh lý về nướu, nhiễm trùng răng miệng hoặc thậm chí là dấu hiệu sớm của ung thư khoang miệng. Nếu đã vệ sinh răng miệng đầy đủ nhưng hơi thở vẫn có mùi khó chịu kéo dài, đặc biệt khi đi kèm loét miệng, sưng đau hoặc chảy máu chân răng, người bệnh không nên chủ quan.
Đáng chú ý, ung thư khoang miệng hiện không còn là căn bệnh chủ yếu xuất hiện ở người cao tuổi. Trước đây, phần lớn bệnh nhân nằm trong nhóm 50-75 tuổi và có tiền sử hút thuốc lá kéo dài. Tuy nhiên, trong khoảng 5-7 năm trở lại đây, các cơ sở y tế ghi nhận ngày càng nhiều trường hợp mắc bệnh ở nhóm tuổi trẻ hơn, từ 25-45 tuổi.
Các chuyên gia cho rằng xu hướng gia tăng sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá truyền thống, rượu bia cùng với thói quen chăm sóc răng miệng chưa đúng cách là những yếu tố góp phần khiến độ tuổi mắc bệnh ngày càng trẻ hóa.
Dù vậy, ung thư khoang miệng vẫn là một trong những loại ung thư có khả năng điều trị hiệu quả nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Theo bác sĩ Chakraborty, tỷ lệ sống của người bệnh có thể đạt từ 80-90% khi bệnh được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Nhiều trường hợp sau điều trị vẫn có thể trở lại cuộc sống và công việc bình thường.
Vì vậy, việc theo dõi những thay đổi bất thường trong khoang miệng, duy trì thói quen khám răng định kỳ và nói không với thuốc lá là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, đồng thời nâng cao cơ hội điều trị thành công nếu không may phát hiện ung thư khoang miệng.
