Danh xưng "đầu tiên" hay "duy nhất" không quan trọng
Mới đây, Tổ chức quốc tế thúc đẩy khả năng tiếp cận các phương pháp điều trị ung thư tiên tiến - Oncidium Foundation đã chính thức công bố nữ PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương (Viện trưởng Viện Y học Hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai) là đại sứ đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam (tính đến thời điểm hiện tại) tham gia vào mạng lưới tổ chức này. Được biết, hiện quỹ Oncidium quy tụ hơn 140 đại sứ chuyên môn tại 63 quốc gia, kết nối trên 800 trung tâm điều trị bằng liệu pháp bức xạ trúng đích (Radiotheranostics/Radioligand Therapy) trên toàn thế giới.
Là người đầu tiên và duy nhất tham gia vào tổ chức này, PGS Cẩm Phương cho rằng, khi được tham gia vào tổ chức này, bà cảm thấy vinh dự khi được tin tưởng. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất không nằm ở hai chữ “đầu tiên” hay “duy nhất” mà mọi người nhắc tới. Theo bà Phương, một danh xưng, dù đáng trân trọng đến đâu thì nó cũng chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những việc làm cụ thể. Vì vậy, bà xem vai trò này trước hết là một trách nhiệm và một cơ hội để kết nối nhiều hơn, chia sẻ nhiều hơn và đóng góp nhiều hơn cho người bệnh cũng như các đồng nghiệp.
PGS.TS Phạm Cẩm Phương là bác sĩ Việt Nam đầu tiên làm đại sứ của Quỹ Oncidium.
Với góc độ chuyên môn, PGS Phạm Cẩm Phương kỳ vọng, việc được tham gia vào tổ chức này sẽ thêm một nhịp cầu để cộng đồng quốc tế hiểu rõ hơn về năng lực, nhu cầu và những bước phát triển của y học hạt nhân – ung bướu tại Việt Nam. Đồng thời, bà mong có thể mở ra thêm cơ hội để các chuyên gia Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chương trình đào tạo, trao đổi học thuật và hợp tác quốc tế.
“Sau tất cả những kết nối ấy, điều tôi mong muốn nhất vẫn rất giản dị: Người bệnh ung thư ở Việt Nam có thể được tiếp cận sớm hơn, đúng hơn và công bằng hơn với những tiến bộ điều trị phù hợp”, PGS Cẩm Phương mong muốn.
Cụ thể, khi tham gia vào tổ chức uy tín này, những cơ hội giúp người bệnh rõ ràng sẽ nhiều hơn, từ đó giúp tăng khả năng tiếp cận điều trị khỏi bệnh hoặc giúp kéo dài và nâng cao chất lượng sống tốt hơn. Theo đó, các cơ hội cụ thể mà PGS Phạm Cẩm Phương muốn đưa đến cho người bệnh đó là giúp người bệnh có thể tiếp cận tri thức và các phương pháp điều trị một cách khoa học và đúng đắn hơn.
PGS Phạm Cẩm Phương sẽ gửi những nhu cầu thực tế của người bệnh Việt Nam qua vai trò đại sứ của mình đến với tổ chức.
Đồng thời với vai trò là đại sứ, bà Phương sẽ đưa những nhu cầu thực tế của người bệnh Việt Nam vào các cuộc đối thoại quốc tế, để sự hợp tác không chỉ dừng lại ở những trao đổi học thuật, mà từng bước tạo ra những giá trị có thể đo được đối với người bệnh. Bởi với một bác sĩ, mọi nỗ lực trong nghiên cứu khoa học hay quá trình điều trị, kết nối quốc tế thì mục đích cuối cùng vẫn là người bệnh.
Nhiều người bệnh vẫn còn phát hiện muộn nên mong có sự công bằng trong điều trị
Qua quá trình thăm khám và điều trị trực tiếp, PGS.TS Phạm Cẩm Phương vẫn luôn đau đáu, đôi khi là sự “day dứt” vì vẫn có quá nhiều người bệnh ung thư phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn, từ đó mất đi nhiều cơ hội điều trị và sống tốt hơn. Vì thế, điều bà Phương muốn chuyển tải khi là đại sứ đó là người bệnh được tiếp cận điều trị đúng thời điểm.
Với nhiều người bệnh ung thư, khoảng cách giữa “trên thế giới đã có một phương pháp điều trị” và “người bệnh thực sự được tiếp cận phương pháp đó” vẫn còn khá xa. Khoảng cách ấy có thể đến từ nhiều nguyên nhân như chi phí, cơ sở hạ tầng, nhân lực chuyên sâu, quy trình chuyển tuyến hay đơn giản là người bệnh chưa có đủ thông tin. Do vậy, người bệnh cần được tiếp cận thông tin đáng tin cậy và dễ hiểu.
PGS Phạm Cẩm Phương luôn đau đáu vì người bệnh, nhất là người phát hiện muộn, bỏ lỡ cơ hội điều trị.
Theo đó, người bệnh và gia đình cần được giải thích rõ phương pháp nào phù hợp với mình, lợi ích và giới hạn ra sao, có những nguy cơ gì, chi phí thế nào và có thể điều trị ở đâu. Khi được cung cấp thông tin chuẩn xác và đúng cách, người bệnh sẽ có thêm cơ sở để hiểu bệnh, đồng hành với bác sĩ và tham gia tốt hơn vào quyết định điều trị của chính mình.
“Ngoài sự công bằng trong điều trị là rất quan trọng. Một tiến bộ y học chỉ thực sự có ý nghĩa khi người bệnh có cơ hội tiếp cận dựa trên chỉ định chuyên môn, chứ không bị giới hạn quá nhiều bởi nơi mình sống hay khả năng tài chính. Đây cũng điều tôi mong muốn khi tham gia làm đại sứ và được cùng các đồng nghiệp quốc tế thúc đẩy trong thời gian tới”, bà Phương chia sẻ.
Từ những chia sẻ trên, bác sĩ Cẩm Phương mong muốn rằng, trong 3–5 năm tới, điều bà muốn nhìn thấy nhất là những kết quả cụ thể cho người bệnh, thay vì vai trò đại sứ chỉ dừng lại ở những hoạt động mang tính biểu tượng. “Trong vài năm tới, chúng ta có thể từng bước rút ngắn khoảng cách từ kiến thức đến thực hành, từ một vài trung tâm lớn đến một mạng lưới rộng hơn, và từ những tiến bộ của thế giới đến lợi ích thực tế của người bệnh Việt Nam. Đó sẽ là thước đo ý nghĩa nhất cho vai trò Đại sứ”, vị nữ bác sĩ nói.
Bác sĩ Phương khi làm vai trò đại sứ hy vọng sẽ là cầu nối cho người bệnh và đồng nghiệp.
Trong vai trò là đại sứ, là cầu nối giúp người bệnh tiếp cận gần hơn với những tiến bộ điều trị ung thư tiên tiến trên thế giới, bác sĩ Phạm Cẩm Phương muốn nhắn nhủ với cộng đồng bệnh nhân ung thư rằng, y học ung thư đang thay đổi rất nhanh và ngày càng có thêm nhiều lựa chọn điều trị mới. Đó là điều đáng để chúng ta hy vọng. Nhưng bên cạnh hy vọng, điều quan trọng là mỗi quyết định điều trị cần dựa trên bằng chứng khoa học, đúng chỉ định và được thảo luận với đội ngũ chuyên môn phù hợp.
“Xin đừng để những thông tin thiếu kiểm chứng làm mình mất đi thời gian và cơ hội điều trị quý giá. Trong ung thư, đôi khi thời gian cũng là một phần rất quan trọng của cơ hội điều trị”, bác sĩ Phương gửi lời nhắn nhủ với người bệnh.
Còn về phía bản thân, khi đảm nhận vai trò đại sứ đó trước hết là một cam kết của bản thân. Hy vọng bản thân sẽ cố gắng làm tốt hơn vai trò cầu nối giữa người bệnh Việt Nam, cộng đồng chuyên môn trong nước và mạng lưới quốc tế. “Tôi hy vọng rằng, sau mỗi kết nối mới, mỗi chương trình đào tạo, mỗi hợp tác khoa học, điều cuối cùng quay trở lại với người bệnh sẽ không chỉ là những kiến thức hay con số, mà là một giá trị rất cụ thể: giúp người bệnh hiểu đúng hơn, được chăm sóc tốt hơn và có thêm cơ hội tiếp cận những phương pháp điều trị phù hợp”, PGS Phạm Cẩm Phương hy vọng.
