Nhà văn người Mỹ Henry David Thoreau từng viết trong cuốn Walden (Một mình sống trong rừng) rằng: “Cuộc đời chúng ta đang bị lãng phí vào những điều vụn vặt. Hãy đơn giản hóa, đơn giản hóa hơn nữa”.
Trong cuộc sống, chúng ta thường lầm tưởng “phức tạp” là “thâm sâu” và đánh đồng “khéo léo, tròn trịa” với “trưởng thành”. Thế nhưng, những ai đã thực sự nếm trải thế sự đều hiểu rằng: Những người ăn nói trực tiếp, làm việc chuyên tâm và mang một tâm tư thuần khiết mới là những người xứng đáng để ta gửi gắm niềm tin nhất. Bởi họ đã dốc toàn bộ năng lượng vào những nơi xứng đáng, tâm trí không còn chỗ cho những toan tính mưu mô và nội tâm cũng chẳng còn những giằng xé, hao tổn vô ích.
Nhà văn người Pháp Antoine de Saint-Exupéry đã viết trong kiệt tác Hoàng tử bé: “Những gì cốt lõi nhất thì con mắt trần gian không thể nhìn thấy được, người ta chỉ có thể nhìn thấu suốt bằng trái tim. Và sự đơn giản thực sự là việc đưa những điều phức tạp trở về với trật tự vốn có của nó”.
Suy cho cùng, một người luôn đón nhận mọi việc bằng sự giản đơn và mưu cầu một lối sống tối giản, thì nhân phẩm của họ chắc chắn vô cùng đáng tin cậy. Bởi vì họ là những người đã nhìn thấy những giá trị cốt lõi cận kề với bản chất của thế giới này.
1. Lời nói đơn giản: Sự thẳng thắn là dấu hiệu của một người đáng tin cậy
Tiêu chuẩn đầu tiên để đánh giá một người có đáng tin cậy hay không chính là việc họ có đem lại cảm giác dễ hiểu và sự nhất quán trong lời nói hay không. Ngược lại, những kẻ ăn nói vòng vo, mập mờ nước đôi, thực chất ngay cả bản thân họ cũng không rõ mình thực sự muốn gì. Lời nói ra thường không đi đôi với dòng suy nghĩ bên trong. Lâu dần, họ càng có xu hướng thích những điều phức tạp, sống một đời mơ hồ, hỗn độn.
Triết gia Seneca từng nói: “Những lời lẽ đơn giản thường là nơi trú ngụ của chân lý”.
Quả thực, có nhiều chuyện không phải cứ nói nhiều là có lý, cũng chẳng phải cứ lớn tiếng là giành phần đúng. Những người ăn nói đơn giản luôn giữ nguyên tắc một là một, hai là hai. Một mặt, họ tuyệt đối không hứa hẹn những điều nằm ngoài tầm tay; mặt khác, họ cũng không né tránh những lời cần phải nói. Cách hành xử ấy luôn mang lại cho người đối diện một cảm giác dễ chịu về “sự minh bạch” và đó chính là nền móng vững chắc nhất của niềm tin.
Trong cuộc sống, những người có cách nói năng đơn giản nhưng sâu sắc, không vòng vo uốn lượn, luôn khiến người xung quanh cảm thấy thoải mái khi giao tiếp. Cuối cùng, họ sẽ là những người giành được sự tôn trọng và tín nhiệm cao nhất.
2. Mục tiêu đơn giản: Chỉ làm một việc và làm đến nơi đến chốn
Những người mang tâm tư đơn giản luôn sở hữu một phong cách làm việc vô cùng gọn gàng và khoáng đạt. Họ không tham lam, cũng không ôm đồm quá nhiều việc cùng lúc. Giống như câu ngạn ngữ: Một người cùng lúc đuổi theo hai con thỏ, kết quả sẽ chẳng bắt được con nào. Làm người hay làm việc đều tuyệt đối không thể tham, bởi những gì có được từ sự tham lam, sớm muộn gì cũng phải hoàn trả lại cho số phận.
Bậc thầy hoạt hình Nhật Bản Hayao Miyazaki đã dành trọn mấy mươi năm cuộc đời chỉ để cống hiến cho một việc duy nhất: Vẽ hoạt hình thủ công. Trong thời đại mà kỹ xảo máy tính đang bùng nổ và thống trị, ông vẫn kiên trì đặt từng nét bút trên trang giấy. Khi được hỏi lý do tại sao không thử nghiệm những công nghệ mới, ông chỉ từ tốn đáp:
“Tôi chỉ muốn kể tốt câu chuyện của mình. Công cụ càng đơn giản, tôi càng không bị phân tâm”.
Mục tiêu của ông vô cùng đơn giản: Vẽ bằng tất cả những gì mình suy nghĩ và cảm nhận. Chính vì vậy, các tác phẩm của ông luôn giữ được phong độ ổn định đến kinh ngạc và mang một sức ấm nhân văn lay động lòng người.
Một người như Hayao Miyazaki hiểu rất rõ bản thân cần gì, để rồi ngày qua ngày cứ kiên định vững bước về phía mục tiêu đó. Trong suốt quá trình ấy, ông không bị những cám dỗ dọc đường làm cho chệch hướng, càng không rơi vào trạng thái lo âu khi nhìn vào thành công của người khác.
Bởi vậy, chúng ta cũng nên học cách đặt cho mình những mục tiêu đơn giản. Một khi đã lựa chọn, hãy toàn tâm toàn ý chỉ làm một việc mà thôi.
3. Mối quan hệ đơn giản: Không phụ thuộc, không nghi ngờ mới bền vững lâu dài
Triết gia Aristotle từng nói: “Thà khiến một người an lòng, còn hơn là cúi đầu chào hỏi với một trăm người”.
Thực tế, những người đáng tin cậy trong cuộc sống chưa bao giờ phức tạp hóa các mối quan hệ của mình. Một mặt, họ không hạ mình nịnh bợ những kẻ có quyền thế; mặt khác, họ cũng không lạnh nhạt, coi thường những người bình thường, không mang lại giá trị thực tế cho họ. Đối với họ, người đáng thân cận sẽ tự khắc thân cận, người cần xa lánh sẽ lặng lẽ rời xa.
Nhờ vậy, giữa đôi bên không tồn tại những toan tính đổi chác lợi ích, cũng không có sự bào mòn năng lượng từ những trò thử thách hay hoài nghi lẫn nhau. Sống như vậy vô cùng nhẹ nhàng. Những mối quan hệ ấy nhìn bề ngoài có vẻ nhạt nhòa như nước, nhưng thực chất lại là những mối thâm tình bền bỉ nhất trước sự thử thách của thời gian.
Thời trẻ khi còn ở Paris, nhà văn người Mỹ Ernest Hemingway đã kết giao với rất nhiều bạn bè. Thế nhưng sau khi ông trở nên nổi tiếng, có không ít kẻ đã cố tình tiếp cận ông với những mục đích riêng. Giữa vòng vây ấy, chỉ có duy nhất một nữ nhà văn tên là Gertrude Stein là vẫn đối xử với ông như những ngày xưa cũ: Thỉnh thoảng mời ông uống tách trà, đàm đạo vài câu chuyện văn chương, tuyệt đối không bao giờ cầu xin ông tiến cử hay giới thiệu.
Nhiều năm sau, khi ở tuổi xế chiều, Hemingway đã hồi tưởng lại trong cuốn ký ức của mình: “Bà ấy là người duy nhất tôi luôn tin tưởng vô điều kiện, bởi thái độ của bà dành cho tôi chưa bao giờ thay đổi theo danh tiếng của tôi”.
Người có mối quan hệ đơn giản không bao giờ mưu cầu việc phải đòi hỏi hay chiếm đoạt được lợi ích gì từ đối phương. Ngược lại, họ tiếp cận đối phương chỉ đơn giản vì lòng nhớ nhung, trò chuyện cùng đối phương là để rũ bỏ những tâm tư phức tạp. Một mối quan hệ không trục lợi, không hoài nghi, không bào mòn năng lượng lẫn nhau như vậy mới là mối quan hệ thoải mái nhất.
