Lo lắng, áp lực nhưng cần đặc biệt lưu ý về chế độ dinh dưỡng
Khi kỳ thi THPT Quốc gia năm 2026 đang đến gần, không chỉ các sĩ tử mà ngay cả các bậc phụ huynh cũng ít nhiều gặp những áp lực. Các chuyên gia cho rằng, đây là thời điểm cần phải được bổ sung dinh dưỡng, có chế độ sinh hoạt, tập luyện cũng như thời gian biểu phù hợp để giảm áp lực, bảo vệ sức khỏe cho các thí sinh.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) tư vấn, dinh dưỡng chính là nền tảng và cốt lõi của sức khỏe. Đặc biệt, khi ngày thi đến gần, nhu cầu năng lượng cho học sinh sẽ tăng nhiều hơn vì đây là thời điểm cần hoạt động cả trí não và thể chất.
Tuy nhiên, không vì thế mà các thí sinh lựa chọn các món ăn nhanh, có năng lượng rỗng như đồ chiên rán, mì ăn liền. Ngược lại việc ăn uống cần phải đủ chất, đa dạng thực phẩm, không ăn quá no nhưng cũng không bỏ bữa. Bác sĩ Hưng chia sẻ, trong thời gian ôn thi vẫn cần đảm bảo 2 bữa chính, ngoài ra có thể ăn thêm bữa phụ với đồ ăn nhẹ, nhưng không nên thức khuya và ăn quá muộn.
Chế độ ăn đa dạng vừa giúp tăng cường dinh dưỡng cho cơ thể và tốt cho trí não. Ảnh minh họa.
Về nguồn thực phẩm, vị chuyên gia này khuyến cáo, nên ăn đa dạng với khoảng 20 loại thực phẩm mỗi ngày. Đảm bảo cung cấp đủ đạm, tinh bột, chất béo, vitamin và khoáng chất. Do là thời điểm tập trung hỗ trợ trí não, giảm căng thẳng mùa thi vì thế phụ huynh nên chọn lực phẩm giàu vitamin B12; Omega-3 từ các loại cá và hạt; thực phẩm giàu magie như bơ, chuối, bông cải; thực phẩm lên men như sữa chua và nguồn protein lành mạnh như trứng, thịt bò nạc, đậu…
Một vấn đề các chuyên gia hết sức lo ngại, đó là nhiều thí sinh lạm dụng thuốc lá, trà, cà phê, nước tăng lực… Điều này có thể giúp tỉnh táo tức thì nhưng không thể đi được đường dài. Đặc biệt dễ dẫn tới nguy cơ kiệt sức trước kỳ thi. Vì thế, hãy xây dựng lịch sinh hoạt hợp lý, tập luyện thể thao để có tinh thần thoải mái, tránh stress và nhất là ngủ đủ 6-8 tiếng mỗi ngày, không thức khuya.
Thay vì dùng các loại nước có chứa chất kích thích, nhiều đường, PGS Nguyễn Trọng Hưng tư vấn, cần cung cấp đủ nước cho các sĩ tử, nhất là trong mùa hè oi bức, trong đó ưu tiên đầu tiên là nước lọc. Lượng nước cần cung cấp tùy thuộc vào cân nặng của các sĩ tử, nên đảm bảo cung cấp khoảng 1,5-2,5 lít/ngày.
Khi đổ mồ hôi nhiều hoặc cảm thấy mệt mỏi do mất nước, có thể bổ sung thêm nước dừa tươi, nước cam vắt, hoặc dung dịch oresol pha đúng tỷ lệ. Thường xuyên ăn những thực phẩm giàu nước cũng là cách tốt để cơ thể nhận được đủ nước. Các loại rau củ, trái cây mọng nước như dưa hấu, dưa chuột, cam, bưởi, cà chua, rau xà lách không chỉ cung cấp nước mà còn bổ sung vitamin và khoáng chất tự nhiên.
Đừng bắt não phải hoạt động liên tục nhiều giờ
Cũng liên quan đến vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết, kỳ thi THPT Quốc gia diễn ra vào mùa hè, vì thế yếu tố thời tiết cũng ít nhiều gây áp lực cho các em, nhất là những hôm trời nắng nóng, nhiệt độ tăng cao.
Trước kỳ thi các chuyên gia khuyến cáo nên để đầu óc thoải mái, tránh áp lực và stress. Ảnh minh họa.
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, giai đoạn ôn thi, kết hợp với nắng nóng não bộ cũng tiêu thụ nhiều oxy và glucose để duy trì hoạt động học tập ở cường độ cao, khiến não sinh ra nhiệt nhiều hơn bình thường. Nhiều nghiên cứu cho thấy khi tiếp xúc kéo dài với nhiệt độ cao, khả năng nhận thức và phản xạ của thanh thiếu niên có xu hướng giảm. Học sinh dễ cảm thấy "học khó vào bài" hoặc “học trước quên sau”, phản ứng chậm hơn, khó giải các bài tập phức tạp và nhanh mất động lực học tập.
Vì thế để bảo vệ sức khỏe, giúp tăng hiệu suất học tập, ôn thi tập trung hơn, bác sĩ Huy Hoàng cho rằng, cần phải có chiến lược học tập phù hợp. Theo đó, không nên “cố gắng chịu đựng”, mà cần dành những giờ mát nhất cho các môn khó, dồn thời gian nóng nhất cho nghỉ ngơi, phục hồi.
Cùng với đó, phân bố thời gian học cũng rất quan trọng, không học liên tục trong một thời gian dài, điều này khiến não quá tải, thân nhiệt tăng mà không kịp tản, chất lượng ghi nhớ giảm rõ rệt. Bác sĩ Hoàng khuyên, nên thực hiện thời gian học giống như các tiết học trên lớp, đó là học tập trung 40-45 phút, sau đó nghỉ 10-15 phút. Trong lúc nghỉ, các em học sinh nên đứng dậy, xoay cổ tay, cổ chân, vươn vai, đi lại quanh phòng, kết hợp vài nhịp hít sâu – thở chậm để “đổi gió” cho não và giảm căng thẳng.
