Không có vẻ ngoài quá khác biệt so với nhiều loại cá nước ngọt, cá quế lại gây tò mò bởi cái tên lạ và hương thơm đặc trưng. Thịt cá trắng, dai ngọt, ít xương, ít mỡ, khi chế biến tỏa mùi thơm thoang thoảng khiến loại cá này từ một giống cá nuôi ít người biết đến dần trở thành món đặc sản được một số nhà hàng và khách hàng ở thành phố tìm mua.
Cá quế còn được gọi là cá mõm hếch, có tên khoa học là Siniperca chuatsi. Đây là loài cá nước ngọt có hình dáng khá đẹp, thân thuôn dài, đầu lớn và phần miệng hơi hếch. Trong tự nhiên, cá phân bố ở một số khu vực sông, hồ và thủy vực nước ngọt. Tại Việt Nam, cá quế hiện không phải loại cá phổ biến trên thị trường, nguồn cung chủ yếu đến từ các mô hình nuôi.
Điểm đặc biệt nhất của cá quế nằm ở chất lượng thịt. Cá có thịt trắng, chắc và dai, vị ngọt tự nhiên, ít mỡ nên khi ăn không tạo cảm giác ngấy. Đặc biệt, cá có mùi thơm nhẹ, được người bán và người thưởng thức mô tả là thoang thoảng hương quế. Chính đặc điểm này khiến cá quế trở nên khác biệt so với nhiều loại cá nước ngọt quen thuộc.
Không cần chế biến quá cầu kỳ, cá quế có thể hấp, chiên, sốt cà chua, nấu canh chua hoặc nhúng lẩu. Trong đó, các món hấp được nhiều người lựa chọn bởi cách chế biến đơn giản, giúp giữ được vị ngọt và mùi thơm tự nhiên của thịt cá. Cá hấp xì dầu ăn cùng nước mắm gừng cũng là một cách thưởng thức được những người từng ăn loại cá này yêu thích.
Trên thị trường, cá quế nuôi có giá khoảng 150.000-180.000 đồng/kg, tùy thời điểm và kích thước. Một số nơi bán cá quế qua chợ mạng hoặc cửa hàng hải sản nhưng lượng hàng không thường xuyên, người mua không phải lúc nào cũng dễ tìm được. Những con cá có trọng lượng trên 1kg thường được đánh giá phù hợp để chế biến món ăn, trong khi cá có thể đạt trọng lượng khoảng 2kg.
Theo những người nuôi, cá quế không phải giống cá dễ chăm sóc. Loài cá này có yêu cầu tương đối cao về môi trường nước, nhiệt độ và kỹ thuật nuôi. Vì vậy, để cá sinh trưởng ổn định, người nuôi phải theo dõi nguồn nước và điều kiện lồng nuôi thường xuyên, đồng thời có kinh nghiệm trong việc chăm sóc và phòng bệnh.
Lợi ích sức khỏe của cá quế
Không chỉ được yêu thích bởi phần thịt trắng, dai ngọt và mùi thơm đặc trưng, cá quế còn cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Thịt cá là nguồn protein chất lượng cao, đồng thời chứa nhiều vitamin và khoáng chất như canxi, kali, magie, selen... Đây đều là những dưỡng chất có vai trò trong việc duy trì hoạt động bình thường của cơ thể và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Với đặc điểm thịt mềm, ít mỡ, cá quế có thể được đưa vào thực đơn của nhiều gia đình. Protein trong cá giúp cung cấp nguyên liệu cho quá trình xây dựng và duy trì cơ bắp, trong khi các khoáng chất góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày. Khi được chế biến bằng các phương pháp như hấp, nấu canh hoặc nhúng lẩu, cá cũng có thể trở thành một món ăn tương đối nhẹ bụng.
Theo quan niệm của y học cổ truyền, cá quế có vị ngọt, tính bình và được sử dụng trong một số món ăn với mục đích bồi bổ cơ thể. Tuy nhiên, những quan niệm này thuộc phạm vi y học cổ truyền và không nên được hiểu là bằng chứng cho khả năng điều trị hoặc phòng ngừa bệnh theo y học hiện đại.
Đối với người cao tuổi, cá quế có thể là một lựa chọn để đa dạng hóa nguồn protein trong khẩu phần ăn, nhất là khi chế biến theo cách đơn giản, hạn chế dầu mỡ. Trẻ em cũng cần protein và nhiều vi chất để phục vụ quá trình tăng trưởng, nhưng khẩu phần cần được điều chỉnh theo độ tuổi và nhu cầu dinh dưỡng.
Phụ nữ mang thai có nhu cầu cao hơn về protein, sắt, canxi và nhiều dưỡng chất khác. Cá có thể là một phần của chế độ ăn đa dạng trong thai kỳ nếu được lựa chọn và chế biến an toàn. Với cá quế, cần nấu chín kỹ, bảo đảm nguồn gốc thực phẩm và kết hợp với các nhóm thực phẩm khác để đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng.
