Dạo quanh các chợ hải sản hay trên các chợ mạng, cá bơn được nhiều tiểu thương rao bán với giá khoảng 100.000 đồng/kg. Đây là loài cá quen thuộc đối với ngư dân vùng biển miền Trung và Nam Trung Bộ, nhưng vẫn còn khá xa lạ với nhiều người dân thành thị.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cá bơn là nguồn thực phẩm giàu protein và khoáng chất, đặc biệt chứa hàm lượng selen đáng kể. Đây là vi chất có vai trò chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ tế bào trước các tác nhân gây hại. Chỉ trong một khẩu phần cá bơn đã nấu chín có thể cung cấp khoảng 42g protein chất lượng cao, vượt trội hơn so với một số loại cá quen thuộc như cá hồi hay cá chép, phù hợp cho người cần bổ sung dinh dưỡng hoặc duy trì chế độ ăn lành mạnh.
Hình dạng cá bơn khác biệt so với nhiều loại cá khác. Toàn thân cá mỏng, dẹt như chiếc lá, hai mắt cùng nằm trên một mặt của thân. Đây được xem là kết quả của quá trình thích nghi lâu dài với cuộc sống dưới đáy biển. Chính hình dáng độc đáo ấy khiến nhiều người lần đầu nhìn thấy không khỏi ngạc nhiên.
Điều làm nên sức hút của cá bơn nằm ở chất lượng thịt. Thớ thịt trắng, mềm nhưng vẫn giữ được độ săn chắc, vị ngọt thanh tự nhiên và hầu như không có xương dăm. Vì vậy, cá bơn rất phù hợp để chế biến cho trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc những người không thích ăn cá nhiều xương.
Trong ẩm thực, cá bơn có thể biến tấu thành nhiều món ăn hấp dẫn. Cá đem chiên vàng có lớp da giòn rụm, bên trong vẫn giữ được độ mềm ngọt. Ngoài ra, người dân vùng biển còn dùng cá bơn để hấp, kho, nướng hoặc nấu canh chua. Mỗi cách chế biến lại mang đến một hương vị riêng nhưng đều giữ được vị ngọt đặc trưng của thịt cá.
Để mua được cá bơn ngon, người tiêu dùng nên chọn những con còn tươi, da sáng màu, mắt trong, thân chắc và có độ đàn hồi tốt. Cá mới đánh bắt thường có mùi biển nhẹ, không tanh gắt. Ngược lại, những con cá có thân mềm, mắt đục hoặc mang chuyển màu sẫm thường đã để lâu ngày.
Hiện nay, ngoài nguồn cá đánh bắt trong nước, thị trường còn có nhiều loại cá bơn nhập khẩu với giá khá cao. Trong khi đó, cá bơn khai thác từ vùng biển Việt Nam có mức giá dễ tiếp cận hơn, phù hợp với nhiều gia đình. Một số cơ sở còn chế biến cá bơn một nắng, cá bơn khô để phục vụ nhu cầu bảo quản và vận chuyển đi xa.
Theo những người kinh doanh hải sản, càng ngày càng có nhiều khách hàng biết đến cá bơn. Ban đầu nhiều người còn e ngại vì hình dáng lạ mắt, nhưng sau khi thưởng thức lại bị chinh phục bởi vị ngọt và độ mềm của thịt cá. Nhờ đó, từ một loại hải sản quen thuộc với ngư dân ven biển, cá bơn đang dần trở thành món ngon được nhiều thực khách thành phố tìm mua.
Lợi ích của cá bơn với sức khỏe
Hỗ trợ bảo vệ tim mạch
Trong thành phần của cá bơn có nhiều dưỡng chất quan trọng như omega-3, selen, magie và vitamin nhóm B. Những chất này góp phần điều hòa lượng cholesterol trong máu, giúp giảm mỡ xấu và tăng mỡ tốt, từ đó hạn chế nguy cơ hình thành các mảng xơ vữa động mạch. Bên cạnh đó, magie và phốt pho còn hỗ trợ duy trì hoạt động ổn định của tim, góp phần bảo vệ hệ tim mạch lâu dài.
Hỗ trợ kiểm soát đường huyết
Cá bơn là nguồn cung cấp magie tự nhiên khá dồi dào. Khoáng chất này tham gia vào quá trình chuyển hóa đường trong cơ thể và hỗ trợ hoạt động của insulin. Nhờ đó, việc bổ sung đầy đủ magie có thể giúp duy trì lượng đường huyết ổn định và góp phần giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2.
Tăng cường sức khỏe xương khớp
Thịt cá bơn chứa vitamin D cùng nhiều khoáng chất cần thiết cho hệ xương. Vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi hiệu quả hơn, từ đó hỗ trợ quá trình hình thành và duy trì mật độ xương. Đây là dưỡng chất đặc biệt quan trọng đối với trẻ em đang phát triển, người cao tuổi và phụ nữ trung niên.
Góp phần giảm viêm, chống oxy hóa
Một trong những điểm nổi bật của cá bơn là hàm lượng selen khá cao. Đây là khoáng chất có khả năng chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do và hạn chế các phản ứng viêm trong cơ thể. Nhờ vậy, selen có thể góp phần giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính liên quan đến quá trình lão hóa.
Nhiều lợi ích khác cho cơ thể
Ngoài những công dụng kể trên, việc ăn cá bơn thường xuyên còn được cho là có thể hỗ trợ duy trì chức năng não bộ, tăng cường sức khỏe gan, cải thiện hoạt động tiêu hóa và giúp làn da khỏe mạnh hơn. Một số nghiên cứu cũng cho thấy chế độ ăn giàu cá biển có thể góp phần giảm nguy cơ mắc một số bệnh lý nghiêm trọng.
Với ưu điểm thịt ngọt, ít xương, dễ ăn và giàu dưỡng chất, cá bơn không chỉ là món ngon quen thuộc của vùng biển mà còn là nguồn thực phẩm bổ dưỡng phù hợp cho nhiều đối tượng, từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi. Đây là loại hải sản đáng cân nhắc để bổ sung vào thực đơn hằng ngày nhằm nâng cao sức khỏe và chất lượng dinh dưỡng cho bữa ăn gia đình.
