Trong thế giới tự nhiên đầy rẫy những điều kỳ thú, vẫn tồn tại những loài động vật độc đáo và quý hiếm mà con người hiếm khi có cơ hội chiêm ngưỡng. Một trong số đó là thỏ Ili pika, loài vật đặc hữu thuộc bộ thỏ nhưng lại có số phận vô cùng mong manh khi sự sống của chúng đang bị đe dọa ở mức báo động.
Từng có giai đoạn loài vật này tưởng chừng như đã tuyệt chủng hoàn toàn, bởi sau lần phát hiện đầu tiên vào năm 1983 và một lần nhìn thấy vào năm 1990, chúng đã biến mất không để lại dấu vết trong suốt hơn hai thập kỷ.
Phải đến hơn 20 năm sau, các nhà khoa học mới có cơ hội ghi lại những hình ảnh thực tế về loài vật này. Đáng chú ý nhất là vào năm 2014, ông Li cùng nhóm 20 tình nguyện viên đã thực hiện một cuộc khảo sát thực địa và may mắn được tận mắt chứng kiến một cá thể Ili pika khi nó bất ngờ nhảy lên chân ông.
Theo các nhà khoa học, thỏ Ili pika là loài động vật có vú thuộc họ Ochotona, sinh sống chủ yếu tại vùng núi Thiên Sơn thuộc Tân Cương, Trung Quốc. Ngoài ra, các giống loài liên quan cũng được tìm thấy tại khu vực tây bắc Hoa Kỳ và tây Canada.
Với số lượng hiện tại ước tính chỉ còn chưa tới 1.000 cá thể, thỏ Ili pika được xếp vào danh sách những loài đang bị đe dọa tuyệt chủng cao nhất thế giới, thậm chí độ quý hiếm của chúng còn được đánh giá là vượt xa cả gấu trúc.
Môi trường sống của loài thỏ này đang có sự thay đổi rõ rệt khi chúng buộc phải di cư lên các vùng cao hơn. Nếu như trước đây thỏ Ili pika thường được tìm thấy ở độ cao từ 3.200 đến 3.400 mét, thì hiện nay chúng đã phải leo lên những nơi cao tới 4.100 mét để sinh tồn.
Dù đã được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) xếp vào nhóm động vật nguy cấp từ năm 2008, song loài vật này vẫn chưa nhận được sự quan tâm nghiên cứu hay bảo vệ đúng mức từ các tổ chức chuyên gia.
Về đặc tính sinh học, thỏ Ili pika sở hữu vẻ ngoài vô cùng dễ thương và có tập tính sinh hoạt rất cần mẫn. Chúng thường tranh thủ quãng thời gian ấm áp của mùa hè để tích trữ lương thực cho mùa đông buốt giá.
Theo thống kê, để có đủ 25 kg thức ăn dự trữ, một cá thể thỏ Ili pika phải thực hiện tới 10.000 chuyến đi tìm kiếm lương thực trong suốt mùa hè. Trước thực trạng số lượng loài đang sụt giảm nghiêm trọng, ông Li chia sẻ với CNN rằng những sinh vật nhỏ bé này có thể tuyệt chủng bất cứ lúc nào và biến mất hoàn toàn khỏi những nơi chúng từng sinh sống nếu không có những biện pháp bảo tồn kịp thời.
