Hiện đang bắt đầu vào mùa phát triển mạnh mẽ của cây sen, loại cây được nhiều người biết đến, nhưng đa số chỉ để chơi hoa hoặc sử dụng hạt sen, ngó sen hoặc củ sen, mà không biết rằng lá sen cũng có rất nhiều tác dụng với sức khỏe.
Theo lương y đa khoa Bùi Đắc Sáng (Viện Hàn lâm khoa học công nghệ Việt Nam, Hội Đông y Hà Nội), toàn bộ các bộ phận của cây sen đều có tác dụng với sức khỏe. Trong đó lá sen là phần dễ khai thác, sử dụng nhất nhưng khi đến mùa thu hoạch thường bị vứt bỏ hoặc có thể chỉ là đồ để gói xôi bán ở vỉa hè.
Theo ông Sáng, lá sen trong đông y được ví là vị thuốc “trời ban”, nhưng chưa được khai thác, sử dụng đúng tiềm năng, công dụng của chúng. Sở dĩ lá sen bị đối xử như vậy là do khi vào mùa chúng có quá nhiều, trong khi người dân chỉ quan tâm đến hoa sen, bát sen (hạt sen). Ngoài ra, với sự phát triển của y học hiện đại, sự xuất hiện của nhiều loại thuốc tây mang lại hiệu quả điều trị nhanh, nên nhiều người quên đi vị thuốc từ lá sen.
Lá sen có nhiều tác dụng với sức khỏe, nhưng ít được mọi người quan tâm. Ảnh minh họa.
Ông Sáng cho biết, trong đông y, lá sen hay còn gọi là hà điệp, có vị đắng, tính bình, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, an thần, tán ứ, lợi thấp, cầm máu, lợi về các kinh can, tỳ, thận… Lá sẽ giúp hỗ trợ điều trị các chứng tâm phiền mất ngủ, đau dạ dày do nhiệt, cố tinh ích nguyên khí, làm tan máu tụ và có tác dụng cầm máu.
Đối với các bệnh mới bùng lên trong xã hội hiện đại, lá sen cũng có tác dụng rất tốt giúp hỗ trợ “quét sạch” mỡ máu, giúp an thần, hỗ trợ trong điều trị rối loạn lipid máu, làm giảm tổn thương gan. Ngoài ra, trong lá sen còn có hợp chất alkaloid vì thế loại lá này mới có vị đắng, tuy nhiên đây lại là một dược chất có nhiều tác dụng trong việc phòng chống sốt rét, ung thư và loạn nhịp tim…
Trong lá sen còn có nhiều flavonoid nhằm tăng sức đề kháng cho cơ thể và làm chậm đi quá trình oxy hóa, trẻ hóa tế bào ngăn ngừa tế bào lạ (tế bào ung thư) hình thành. Điều đặc biệt ở lá sen là rất lành tính, vì thế đa số mọi người đều có thể sử dụng được, tuy nhiên khi sử dụng tùy từng triệu chứng sẽ có cách kết hợp khác nhau, vì thế cần có sự tư vấn của người có chuyên môn trước khi sử dụng.
Khi sử dụng lá sen làm thuốc chữa bệnh nên chọn lá bánh tẻ, còn lành, không bị sâu có thể dùng tươi hoặc dùng khi đã phơi khô, sao vàng. Với những người bị mỡ máu, dùng liều khoảng 20g/ngày sắc hoặc hãm lấy nước uống, cũng với cách này có thể giúp hỗ trợ điều trị mất ngủ. Thời gian sử dụng kéo dài khoảng 3 tuần.
Lá sen ngoài là bài thuốc trong đông y, còn có thể phòng được nhiều bệnh thời hiện đại như mỡ máu, an thần, phòng ung thư. Ảnh minh họa.
Với những người bị cao huyết áp cũng có thể dùng lá sen để điều trị bằng cách, kết hợp lá sen, bán hạ, thạch quyết minh, tuyền phúc hoa tất cả 10g, đẳng sâm 6g, thiên ma 6g, trần bì 6g uống ngày 1 thang chia hai lần sớm, tối uống trong 7 ngày.
Với nam giới bị dị tinh, có thể dùng lá sen nghiền nhỏ thành bột mịn, pha với nước sôi uống ngày 2 lần vào sớm và tối, mỗi lần 5g. Dùng để giải nhiệt, giảm khát, giảm mỡ dùng lá sen 10g, gạo lứt 60g. Dùng lá sen sắc lấy nước, cho gạo lức vào nấu cháo ăn 2 lần/ngày vào sáng và tối.
Với người bị đại tiện táo, tiểu dắt nên dùng lá sen 15g, rễ cỏ tranh 10g, lá tre 10g, mộc thông 10g, đan bì 10g, thanh hao 6g, sơn chi 6g, liên kiều 5g, hoàng cầm 3g, hoàng liên 2g. Sắc uống ngày 1 thang. Một lưu ý nhỏ khi dùng lá sen, đó là không dùng cho phụ nữ mang thai, cho con bú, người thể hàn, hoặc đang hành kinh; không uống thay nước lọc hàng ngày và chỉ nên dùng 7-10 ngày/đợt.
