Xoài nằm trong danh sách 21 loại trái cây "tốt nhất thế giới" được chuyên gia dinh dưỡng và chuyên gia sức khỏe hàng đầu thế giới khuyên bạn nên ăn thường xuyên. Trong đó phải kể tới giống xoài Úc được trồng nhiều ở Khánh Hòa.
Trong những năm gần đây, xoài Úc trở thành một trong những giống xoài được người tiêu dùng Việt Nam ưa chuộng nhờ mẫu mã đẹp, quả to, ít xơ và hương vị ngọt thanh.
Xoài Úc có nguồn gốc từ bang Queensland (Australia), được tuyển chọn và phát triển để phục vụ thị trường xuất khẩu. Giống xoài này được du nhập vào Việt Nam từ khoảng những năm 2003-2004. Sau thời gian khảo nghiệm, cây cho thấy khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới nên nhanh chóng được nhân rộng.
Hiện nay, xoài Úc được trồng nhiều tại các tỉnh Khánh Hòa, Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh Long, Lâm Đồng... Đây là loại cây ăn quả lâu năm, tuổi thọ có thể lên tới vài chục năm nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật. Sau khi trồng khoảng 3-4 năm, cây bắt đầu cho thu hoạch ổn định. Từ năm thứ 5 trở đi, năng suất tăng rõ rệt, mỗi cây trưởng thành có thể cho từ 100-300kg quả mỗi vụ tùy điều kiện canh tác. Nhờ áp dụng kỹ thuật xử lý ra hoa nghịch vụ, nhiều nhà vườn còn có thể thu hoạch gần như quanh năm, giúp nâng cao giá trị kinh tế.
Xoài Úc có đặc điểm rất dễ nhận biết. Quả khá lớn, trung bình nặng từ 600g đến hơn 1kg, thậm chí có những quả đạt 1,2-1,5kg. Hình dáng thuôn tròn, phần vai nở đều, vỏ dày và nhẵn bóng. Khi còn xanh, quả có màu xanh đậm. Đến lúc chín, vỏ chuyển dần sang màu vàng pha đỏ hoặc hồng tím ở phần tiếp xúc với ánh nắng, tạo vẻ ngoài bắt mắt.
Phần thịt quả có màu vàng cam, dày, mềm mịn, hầu như không có xơ. Hạt khá mỏng nên tỷ lệ thịt cao hơn nhiều giống xoài truyền thống. Đây cũng là ưu điểm khiến xoài Úc được nhiều người lựa chọn để ăn tươi hoặc chế biến.
Điểm nổi bật của xoài Úc là vị ngọt thanh, thơm dịu, không quá gắt. Độ ngọt thường đạt từ 18-22 độ Brix, kết hợp cùng vị chua nhẹ khi quả vừa chín tới, tạo cảm giác hài hòa và dễ ăn. Khi còn xanh, thịt quả giòn, chắc, vị chua nhẹ nên cũng rất thích hợp để làm các món gỏi hoặc chấm muối ớt.
Không chỉ ngon miệng, xoài Úc còn giàu vitamin C, vitamin A, vitamin E, chất xơ và nhiều hợp chất chống oxy hóa. Việc bổ sung xoài với lượng hợp lý giúp tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ tiêu hóa, tốt cho mắt và góp phần bảo vệ làn da. Hàm lượng kali trong quả cũng có lợi cho hệ tim mạch.
Xoài Úc có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Khi chín, quả thường được ăn tươi, làm sinh tố, nước ép, kem xoài, chè, sữa chua hoặc salad trái cây. Phần thịt dẻo và ít xơ cũng rất phù hợp để làm bánh mousse, bánh kem hay mứt xoài.
Trong khi đó, xoài xanh được sử dụng để làm gỏi xoài tôm khô, gỏi hải sản, nộm bò khô, xoài lắc, dầm chua ngọt hoặc ăn kèm muối tôm, muối ớt. Đây đều là những món ăn quen thuộc, được nhiều người yêu thích trong những ngày hè.
Xoài Úc có mức giá khá đa dạng tùy theo mùa vụ, chất lượng và khu vực tiêu thụ. Tại vườn, giá thường dao động từ 10.000-20.000 đồng/kg vào thời điểm thu hoạch rộ. Khi bán tại các siêu thị, cửa hàng trái cây hoặc vào thời điểm trái vụ, giá có thể đạt 20.000-40.000 đồng/kg. Những quả tuyển chọn để phục vụ xuất khẩu hoặc làm quà biếu có giá từ 100.000 đồng/kg trở lên.
Những tác dụng của quả xoài với sức khỏe
Hỗ trợ giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư
Xoài là nguồn cung cấp dồi dào beta-carotene - sắc tố tạo nên màu vàng cam đặc trưng của quả. Hợp chất này hoạt động như một chất chống oxy hóa, giúp trung hòa các gốc tự do, từ đó hạn chế tổn thương tế bào - một trong những yếu tố có liên quan đến sự hình thành ung thư.
Có lợi cho sức khỏe tim mạch
Xoài chứa nhiều kali và magiê - hai khoáng chất quan trọng giúp điều hòa huyết áp, duy trì nhịp tim ổn định và hỗ trợ hoạt động của hệ tim mạch. Bên cạnh đó, loại quả này còn chứa mangiferin, một hợp chất thực vật được nhiều nghiên cứu quan tâm nhờ khả năng chống oxy hóa và hỗ trợ giảm tình trạng viêm.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả
Nhờ chứa cả chất xơ và các enzyme tự nhiên như amylase, xoài giúp quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn. Enzyme amylase hỗ trợ phân giải tinh bột thành các phân tử nhỏ hơn để cơ thể dễ hấp thu, trong khi chất xơ góp phần cải thiện nhu động ruột, hạn chế táo bón và duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Góp phần bảo vệ thị lực
Trong xoài có zeaxanthin, một chất chống oxy hóa có lợi cho mắt. Hợp chất này giúp lọc bớt ánh sáng xanh có hại và bảo vệ võng mạc khỏi tổn thương do quá trình lão hóa. Việc bổ sung thực phẩm giàu zeaxanthin được cho là có thể góp phần làm giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng ở người lớn tuổi.
Hỗ trợ kiểm soát đường huyết
Một số nghiên cứu cho thấy các hợp chất có trong lá xoài có thể tác động tích cực đến những yếu tố liên quan đến bệnh tiểu đường như lượng đường trong máu, mỡ máu và cân nặng. Đối với phần thịt quả, một số nghiên cứu ban đầu cũng ghi nhận việc tiêu thụ xoài với lượng hợp lý có thể góp phần cải thiện chỉ số đường huyết ở một số nhóm đối tượng. Tuy nhiên, vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để khẳng định rõ lợi ích này.
Giúp nuôi dưỡng làn da và mái tóc
Xoài là nguồn cung cấp vitamin A và vitamin C dồi dào. Vitamin A tham gia vào quá trình sản xuất bã nhờn tự nhiên, giúp giữ ẩm cho da đầu và mái tóc, đồng thời hỗ trợ tái tạo các mô da. Trong khi đó, vitamin C đóng vai trò quan trọng trong quá trình tổng hợp collagen - loại protein giúp da săn chắc, đàn hồi và góp phần duy trì mái tóc khỏe mạnh. Vì vậy, bổ sung xoài trong chế độ ăn hợp lý có thể mang lại nhiều lợi ích cho làn da và mái tóc.
Những người không nên ăn xoài
- Người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS): Xoài chứa nhiều carbohydrate dễ lên men, ăn nhiều có thể gây đầy hơi, khó tiêu và làm nặng thêm các triệu chứng của IBS.
- Người đang giảm cân: Xoài chứa lượng đường và calo tương đối cao, vì vậy nên ăn với lượng vừa phải để tránh nạp quá nhiều năng lượng.
- Người bị dị ứng với xoài: Có thể xuất hiện các triệu chứng như ngứa, nổi mẩn, sưng môi, nôn ói hoặc nghiêm trọng hơn là sốc phản vệ. Nếu có dấu hiệu dị ứng, cần ngừng ăn và đi khám khi cần thiết.
- Người có vết thương hở hoặc nhiệt miệng: Theo kinh nghiệm dân gian, nên hạn chế ăn xoài vì có thể khiến cảm giác nóng rát, viêm khó chịu hơn.
- Người mắc bệnh thận: Xoài chứa nhiều kali, người bị suy thận hoặc bệnh thận mạn nên hạn chế ăn và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
