Hạt mắc ca từ lâu đã được biết đến như một trong những loại hạt cao cấp nhất trên thế giới, thường được mệnh danh là “hoàng hậu của các loại hạt”.
Trên thị trường quốc tế, mắc ca luôn nằm trong nhóm nông sản có giá trị cao. Hạt mắc ca nhập khẩu từ Mỹ có thể lên tới khoảng 1,3 triệu đồng/kg, còn tại Việt Nam, sau khi sơ chế, giá bán phổ biến vẫn dao động từ khoảng 180.000 - 300.000 đồng/kg tùy chất lượng và hình thức chế biến. Nhờ hương vị thơm bùi đặc trưng cùng hàm lượng dinh dưỡng dồi dào, mắc ca ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng và trở thành món quà biếu sang trọng trong nhiều dịp.
Nguồn gốc của cây mắc ca được xác định ở Australia, nơi loài cây này từng mọc hoang trong những khu rừng cận nhiệt đới. Người bản địa nơi đây đã sử dụng hạt mắc ca như một nguồn thực phẩm giàu năng lượng từ rất lâu trước khi nó được các nhà thực vật học phát hiện vào thế kỷ XIX. Sau đó, nhờ giá trị kinh tế lớn và hương vị hấp dẫn, mắc ca nhanh chóng được đưa đi trồng tại nhiều quốc gia có khí hậu phù hợp như Mỹ, Nam Phi, Trung Quốc và một số nước Đông Nam Á.
Ở Việt Nam, mắc ca được đưa vào trồng thử nghiệm từ nhiều năm trước và hiện nay phát triển mạnh tại khu vực Tây Nguyên. Nơi đây có điều kiện khí hậu mát mẻ, đất bazan màu mỡ và độ cao thích hợp, rất thuận lợi cho loại cây này sinh trưởng. Cây mắc ca thường bắt đầu cho quả sau vài năm trồng, nhưng phải đến khoảng năm thứ năm trở đi mới đạt năng suất ổn định. Mỗi chùm quả có thể gồm từ vài đến vài chục hạt, mùa thu hoạch thường rơi vào khoảng từ tháng 9 đến cuối năm.
Quả mắc ca khi còn non có lớp vỏ xanh mịn, dần chuyển sang màu nâu khi chín. Khi lớp vỏ ngoài tách ra, bên trong là hạt có lớp vỏ cứng đặc trưng. Chính lớp vỏ dày này khiến mắc ca trở thành một trong những loại hạt khó tách nhất, nhưng đổi lại phần nhân bên trong lại rất hấp dẫn. Nhân mắc ca có màu kem nhạt, hình tròn đều, khi ăn có vị béo ngậy, giòn và thơm nhẹ, tạo cảm giác khác biệt so với nhiều loại hạt khác.
Sau khi thu hoạch, hạt thường được sấy khô, tách vỏ hoặc đóng gói hút chân không để bảo quản lâu dài. Trên thị trường hiện nay, mắc ca được bán dưới nhiều dạng như hạt tươi, hạt sấy nguyên vỏ hoặc hạt đã tách vỏ sẵn.
Không chỉ là món ăn vặt hấp dẫn, mắc ca còn được sử dụng trong nhiều sản phẩm chế biến như sữa hạt, bơ mắc ca hay dầu mắc ca. Với hương vị đặc biệt và giá trị dinh dưỡng cao, loại hạt này ngày càng khẳng định vị thế của mình trong nhóm nông sản cao cấp được ưa chuộng trên toàn thế giới.
28 gram hạt mắc ca chứa: 204 calo; 23g chất béo; 2g protein; 3g chất xơ; 4g carbohydrate; 1g đường; Mangan: 58% nhu cầu khuyến nghị hàng ngày (DV); Thiamine: 22% DV; Đồng: 11% DV; Magie: 9% DV; Sắt: 6% DV; Vitamin B6: 5% DV.
Những lợi ích của hạt mắc ca với sức khoẻ
Tốt cho sức khỏe tim mạch
Nhiều nghiên cứu cho thấy ăn khoảng 8–42 gram hạt mắc ca mỗi ngày có thể giúp giảm khoảng 10% lượng cholesterol toàn phần và LDL (cholesterol xấu) – nguyên nhân chính gây bệnh tim. Ngoài ra, mắc ca còn giúp giảm viêm trong cơ thể. Hàm lượng chất béo không bão hòa đơn dồi dào trong loại hạt này góp phần bảo vệ tim và giảm nguy cơ đau tim, đột quỵ.
Giàu chất chống oxy hóa
Hạt mắc ca chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào khỏi tác hại của các gốc tự do. Trong đó có flavonoid – hợp chất có tác dụng chống viêm và hỗ trợ giảm cholesterol. Ngoài ra, vitamin E dạng tocotrienols còn giúp bảo vệ tế bào và giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính.
Hỗ trợ phòng ngừa hội chứng chuyển hóa
Hội chứng chuyển hóa gồm các vấn đề như đường huyết cao, mỡ máu tăng và tích tụ mỡ bụng. Một số nghiên cứu cho thấy ăn khoảng 28–84 gram mắc ca mỗi ngày có thể giúp cải thiện chỉ số đường huyết và hỗ trợ kiểm soát các rối loạn chuyển hóa này.
Tốt cho hệ tiêu hóa
Hạt mắc ca chứa nhiều chất xơ, hoạt động như prebiotic giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn trong đường ruột. Những vi khuẩn này tạo ra các axit béo chuỗi ngắn có lợi cho hệ tiêu hóa. Nhờ đó, mắc ca có thể hỗ trợ giảm viêm và cải thiện sức khỏe đường ruột.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Dù chứa nhiều năng lượng, mắc ca vẫn có thể hỗ trợ giảm cân nếu ăn hợp lý. Hàm lượng protein và chất xơ giúp tạo cảm giác no lâu, hạn chế ăn quá nhiều. Ngoài ra, một phần chất béo trong hạt không được hấp thu hoàn toàn nên lượng calo thực tế nạp vào cơ thể thấp hơn.
Bảo vệ não bộ và hỗ trợ phòng chống ung thư
Các hợp chất flavonoid và tocotrienols trong mắc ca có khả năng bảo vệ tế bào và hạn chế sự phát triển của tế bào bất thường. Chúng cũng giúp bảo vệ tế bào thần kinh trước những tác động gây hại, góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa não.
Góp phần kéo dài tuổi thọ
Nhờ chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho tim mạch, não bộ và quá trình trao đổi chất, mắc ca được xem là loại hạt tốt cho sức khỏe tổng thể. Một số nghiên cứu cho thấy việc thường xuyên ăn các loại hạt có thể giúp giảm nguy cơ tử vong sớm.
