Ở Hải Phòng có một loại quả đặc sản dân dã nhưng nức tiếng gần xa, đó là táo muối Bàng La. Loại táo này từ lâu đã trở thành niềm tự hào của người dân Bàng La (phường Nam Đồ Sơn) nhờ hương vị đậm đà, giòn ngọt rất riêng, khó lẫn với táo trồng ở những vùng đất khác.
Sở dĩ có tên gọi “táo muối” là bởi cây táo Bàng La được trồng trên nền đất vốn là những cánh đồng muối ven biển. Vùng đất chua mặn, giàu khoáng chất tưởng chừng khắc nghiệt lại trở thành yếu tố tạo nên chất lượng đặc biệt cho loại quả này. Nhờ hấp thụ khoáng chất tự nhiên từ đất và nguồn nước lợ, táo muối Bàng La có vị ngọt dịu, thanh mát, ăn mọng nước nhưng không nhạt, càng nhai càng cảm nhận được hậu vị đậm đà đặc trưng.
Về hình thức, táo muối Bàng La có vỏ ngoài mẩy, căng bóng, quả đều và chắc tay. Bên trong là phần thịt trắng giòn, ít xốp, khi ăn tạo cảm giác sảng khoái, đặc biệt phù hợp để thưởng thức tươi. Nhiều người từng ăn nhận xét rằng vị táo nơi đây “ngọt mà không gắt, giòn mà không khô”, ăn một lần là nhớ.
Mùa táo muối thường bắt đầu từ khoảng tháng 11 và kéo dài đến tháng 3 năm sau. Tuy nhiên, tùy vào điều kiện thời tiết từng năm mà vụ táo có thể đến sớm hoặc muộn hơn đôi chút. Vào chính vụ, các vườn táo Bàng La bước vào thời điểm thu hoạch nhộn nhịp, thương lái và người tiêu dùng tìm về ngày một đông.
So với táo trồng ở nhiều địa phương khác, táo muối Bàng La luôn được giá cao hơn. Thông thường, giá bán dao động khoảng 20.000–30.000 đồng/kg; riêng dịp cận Tết Nguyên đán, giá có thể tăng lên 40.000–50.000 đồng/kg nhưng vẫn hút khách. Nhiều gia đình trồng táo cho biết, dù giá cao hơn mặt bằng chung nhưng sản phẩm luôn trong tình trạng “không đủ bán”. Mùa Tết Bính Ngọ năm nay, nhiều nhà vườn đã chuẩn bị sẵn táo để tung ra thị trường.
Điểm đáng chú ý là quá trình trồng và chăm sóc táo muối Bàng La khá tự nhiên, ít can thiệp hóa chất. Cây táo sinh trưởng tốt trên vùng đất chua mặn mà không cần sử dụng chất kích thích tăng trưởng. Nhiều hộ dân chỉ tận dụng nguồn nước ao, nước lợ sẵn có để tưới hằng ngày, ít phải bón phân hay chăm bón cầu kỳ.
Đến giai đoạn ra quả, để tránh sâu bọ đục quả, người dân thường dùng bẫy, miếng dán côn trùng hoặc thuê người bắt sâu thủ công nhằm đảm bảo năng suất và chất lượng. Nhờ đó, táo thu hoạch đảm bảo độ an toàn, giữ được hương vị tự nhiên vốn có.
Táo muối Bàng La sau khi mua về chỉ cần rửa sạch là có thể thưởng thức ngay. Ngoài ăn tươi, người dân địa phương còn sáng tạo nhiều cách chế biến để kéo dài thời gian bảo quản và làm mới hương vị, trong đó phổ biến nhất là làm mứt táo chua ngọt, vừa thơm ngon vừa lạ miệng.
Theo y học cổ truyền, táo ta có vị ngọt thanh, hơi chua, hơi nóng có tác dụng nhuận tràng, an thần, trừ đờm, thanh nhiệt, giải độc.
Theo y học hiện đại, táo ta chứa vitamin C, A, B1, B2, B3, P (flavonoid), đường, chất xơ, chất đạm, axit hữu cơ, canxi, phốt pho, sắt, magie, mangan,…
Lượng vitamin C trong táo ta cao hơn 7-10 lần so với cam, quýt và khoảng 100 lần so với táo đỏ. Loại quả này có tác dụng chống oxy hóa, tăng cường hệ miễn dịch, nuôi dưỡng làn da và ngăn ngừa lão hóa. Thành phần axit chlorogenic hỗ trợ chữa đau dạ dày, thúc đẩy tiêu hóa, ngăn ngừa táo bón và tăng cảm giác ngon miệng.
Những tác dụng với sức khoẻ của quả táo ta
Giàu chất chống oxy hóa
Trong 100 g táo ta có chứa khoảng 400 – 600 mg vitamin C, cao gấp 7–10 lần so với cam, quýt thông thường và cao hơn tới khoảng 100 lần so với táo đỏ Trung Quốc. Nhờ hàm lượng vitamin C dồi dào, táo ta giúp tăng cường sức đề kháng, chống oxy hóa hiệu quả, hỗ trợ bảo vệ sức khỏe tổng thể và làm đẹp da.
Bên cạnh đó, táo ta còn rất giàu vitamin P – cao hơn nhiều lần so với các loại quả có múi như cam, quýt – có tác dụng cải thiện tuần hoàn, hạn chế cảm giác mệt mỏi, căng thẳng, dễ cáu gắt, đồng thời hỗ trợ ngủ ngon và ổn định tinh thần.
Hỗ trợ tiêu hóa, ngăn ngừa táo bón
Táo ta, đặc biệt là táo xanh, chứa axit chlorogenic – hoạt chất giúp thúc đẩy quá trình đào thải axit oxalic ra khỏi cơ thể, đồng thời góp phần điều hòa hoạt động của gan, dạ dày, ruột và các tuyến tiêu hóa. Nhờ đó, ăn táo ta giúp kích thích cảm giác thèm ăn, hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn và phòng ngừa tình trạng táo bón.
Hỗ trợ điều trị thiếu máu
Những người bị thiếu máu, suy nhược cơ thể do thiếu vitamin hoặc giảm hemoglobin được khuyên nên bổ sung táo ta vào chế độ ăn hàng ngày. Táo ta còn được sử dụng trong hỗ trợ điều trị bệnh gút, viêm khớp mãn tính nhờ khả năng hạn chế sự hình thành axit uric. Ngoài ra, loại quả này còn giúp nâng cao sức đề kháng, tăng cường thể lực và bảo vệ cơ thể trước các tác động bất lợi từ môi trường.
Cải thiện trí nhớ
Đối với người thường xuyên hay quên hoặc có biểu hiện suy giảm trí nhớ, dân gian lưu truyền bài thuốc từ táo ta: dùng 100 g táo hầm nhỏ lửa với 500 ml nước đến khi còn khoảng 250 ml, thêm một thìa mật ong hoặc đường cho vừa vị, uống mỗi ngày trước khi đi ngủ. Cách này được cho là giúp tăng cường trí nhớ và thư giãn tinh thần.
Giúp xương và răng chắc khỏe
Theo các nghiên cứu, táo ta chứa nhiều khoáng chất quan trọng như canxi, magiê và phốt pho. Những dưỡng chất này đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì độ chắc khỏe của xương và răng, góp phần phòng ngừa loãng xương và các vấn đề liên quan đến hệ xương khớp.
Các bài thuốc từ quả táo ta bạn có thể tham khảo:
Hỗ trợ cải thiện trí nhớ: Dùng khoảng 100 g quả táo ta cho vào hầm cùng 500 ml nước, đun nhỏ lửa đến khi lượng nước cạn còn khoảng 250 ml. Sau đó thêm một chút mật ong cho dễ uống, dùng đều đặn mỗi ngày trước khi đi ngủ giúp hỗ trợ tăng cường trí nhớ, thư giãn tinh thần.
Hỗ trợ điều trị cảm lạnh, cảm cúm: Táo ta đem ép lấy nước, cho thêm một ít bột tiêu rồi uống ngày một lần. Bài thuốc này giúp làm ấm cơ thể, hỗ trợ giảm các triệu chứng cảm lạnh, cảm cúm khi sử dụng đều đặn.
Hỗ trợ các bệnh về dạ dày: Chuẩn bị một lượng táo ta vừa đủ, rửa sạch, gọt vỏ rồi xay nhuyễn. Dùng hỗn hợp này vào buổi sáng sớm khi bụng còn đói. Sau khi dùng, nên kiêng ăn trong khoảng 5 giờ để bài thuốc phát huy hiệu quả tốt hơn.
