Trong danh sách 20 loại trái cây tốt cho sức khỏe do chuyên trang ẩm thực nổi tiếng của Anh bình chọn, quả lê xếp vị trí thứ 15 nhờ hương vị thanh mát và giá trị dinh dưỡng dồi dào. Ở Việt Nam, nổi bật trong các giống lê là lê Tai Nung trồng tại Lào Cai – loại quả được xem là đặc sản vùng cao, hiện có giá bán khoảng 65.000 đồng/kg.
Lê Tai Nung là cây ăn quả lâu năm, chỉ cần trồng một lần nhưng có thể thu hoạch liên tục 30–40 năm nếu chăm sóc đúng kỹ thuật. Cây ưa khí hậu mát mẻ, sinh trưởng khỏe, thích hợp với điều kiện tự nhiên vùng núi phía Bắc. So với một số giống lê khác, lê Tai Nung có vị ngọt nhẹ, thanh và dịu, không gắt cổ. Quả tròn vừa phải, vỏ xanh phớt hồng, thịt trắng, giòn, nhiều nước và hầu như không có cảm giác lợn cợn.
Mùa thu hoạch thường vào tháng 7–8, khi các vườn lê bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất. Nhiều du khách tìm đến tận vườn để trải nghiệm hái lê và thưởng thức tại chỗ. Với năng suất trung bình 35–50kg mỗi cây/vụ, giống lê này mang lại thu nhập ổn định cho người dân địa phương.
Trong canh tác, lê Tai Nung được đánh giá ít sâu bệnh, chủ yếu sử dụng phân hữu cơ và hạn chế thuốc bảo vệ thực vật. Khi quả hình thành, người trồng thường dùng bẫy côn trùng thay vì phun xịt hóa chất, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Nhờ ưu điểm dễ trồng, chất lượng thơm ngon và khả năng cho quả nhiều năm liền, lê Tai Nung ngày càng khẳng định vị thế đặc sản đặc trưng của vùng cao.
Những tác dụng của quả lê với sức khoẻ
Hỗ trợ tiêu hoá
Lê là nguồn cung cấp dồi dào cả chất xơ hòa tan và không hòa tan, đặc biệt là pectin. Loại chất xơ này giúp làm sạch đường ruột, hỗ trợ thức ăn di chuyển thuận lợi qua hệ tiêu hoá, từ đó hạn chế táo bón và các rối loạn tiêu hoá. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy chất xơ đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng hệ vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh, đồng thời góp phần phòng ngừa béo phì và đái tháo đường type 2.
Giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2
Lê chứa flavonoid, nhất là anthocyanin, được chứng minh có lợi trong việc điều hòa đường huyết. Nhờ các chất chống oxy hóa như quercetin, lê còn giúp bảo vệ tế bào beta của tuyến tụy – nơi sản xuất insulin – từ đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả. Việc duy trì đường huyết ổn định cũng góp phần giảm nguy cơ biến chứng như tim mạch, tổn thương thần kinh hay suy thận, đồng thời bổ sung thêm nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu cho cơ thể.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung trái cây như lê vào chế độ ăn có thể giúp giảm năng lượng nạp vào và hỗ trợ kiểm soát cân nặng theo thời gian. Nhờ hàm lượng chất xơ cao, lê giúp tăng cảm giác no, làm chậm tiêu hóa và hạn chế cảm giác thèm ăn. Bên cạnh đó, lê ít calo, chứa nhiều nước và có chỉ số đường huyết thấp, giúp ổn định lượng đường trong máu và hạn chế các cơn đói bất chợt.
Có đặc tính chống ung thư
Lê giàu các hợp chất thực vật bảo vệ như anthocyanin và axit cinnamic. Chất xơ trong lê giúp rút ngắn thời gian các chất độc hại tiếp xúc với niêm mạc ruột, từ đó giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Một số nghiên cứu cũng cho thấy việc tiêu thụ lê và các loại trái cây giàu flavonoid có thể góp phần giảm nguy cơ ung thư phổi và ung thư vú.
Tăng cường hệ miễn dịch
Lê cung cấp lượng vitamin C đáng kể – một chất chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ DNA, hỗ trợ sửa chữa tế bào tổn thương và tăng cường khả năng đề kháng trước vi khuẩn, virus. Nhờ vậy, ăn lê thường xuyên có thể góp phần nâng cao sức khỏe miễn dịch.
Vỏ lê có khả năng tiêu độc, chống viêm
Lê có thể ăn cả vỏ vì phần vỏ chứa nhiều dưỡng chất quý. Theo Đông y, vỏ lê có tác dụng tiêu độc, thanh nhiệt, hỗ trợ giảm viêm và thường được dùng trong các bài thuốc trị ho, viêm họng, cảm cúm. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, nên sử dụng lê sạch, không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật khi ăn cả vỏ.
