Trong danh sách 20 trái cây tốt nhất cho sức khỏe do một trang web ẩm thực nổi tiếng của Anh bình chọn, quả lê xếp ở vị trí thứ 15. Đây là loại quả quen thuộc ở nhiều quốc gia và được ưa chuộng trên thị trường bởi hình dáng đẹp mắt, vị ngọt mát, có độ giòn và giá trị dinh dưỡng cao. Nổi bật trong số đó là lê đường ở Tuyên Quang.
Lê đường được trồng chủ yếu ở các xã vùng cao có độ cao trên 1.000m so với mực nước biển. Nơi đây có khí hậu mát mẻ quanh năm, đặc biệt là sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm khá lớn, yếu tố quan trọng giúp trái lê phát triển chậm, tích lũy nhiều đường tự nhiên. Nhờ đó, lê đường không có vị ngọt gắt mà thanh nhẹ, ăn rất mát, khác biệt rõ rệt so với nhiều giống lê khác.
Lê đường Tuyên Quang thường chín rộ từ tháng 7 đến tháng 9. Đây cũng là thời điểm loại quả này xuất hiện nhiều nhất trên thị trường, nhưng sản lượng không lớn nên nhanh chóng rơi vào tình trạng cháy hàng. Chính tính mùa vụ ngắn đã khiến lê đường trở thành thức quà được nhiều người mong đợi mỗi năm.
Về hình dáng, lê đường có kích thước khá lớn, trung bình mỗi kg chỉ khoảng 2–3 quả. Khi còn non, vỏ quả có màu xanh sẫm; đến lúc chín chuyển sang xanh vàng hơi hanh, bề mặt sần sùi, không bóng đẹp như các loại lê nhập khẩu. Khi bổ ra, phần thịt bên trong trắng trong, mọng nước, ăn giòn tan và có vị ngọt dịu rất dễ chịu. Nhiều người còn cho rằng lê đường ngon nhất khi được ướp lạnh, bởi lúc này độ giòn và vị ngọt càng trở nên rõ rệt.
Không chỉ ngon, lê đường còn có giá trị dinh dưỡng cao. Loại quả này chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất, giúp hỗ trợ tiêu hóa, thanh nhiệt và giải khát hiệu quả trong những ngày hè oi bức.
Dù được ưa chuộng, lê đường Tuyên Quang lại khá “khó tính” trong khâu bảo quản. Do không sử dụng nhiều chất bảo quản, lê chỉ giữ được độ tươi ngon trong vài ngày ở nhiệt độ thường. Nếu bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh, thời gian sử dụng có thể kéo dài hơn, đồng thời giúp quả giữ được độ giòn và vị mát đặc trưng. Tuy nhiên, trong quá trình vận chuyển, lê rất dễ bị dập, chỉ cần va chạm nhẹ cũng khiến vỏ bị thâm, ảnh hưởng đến chất lượng.
Việc chọn mua lê đường cũng đòi hỏi kinh nghiệm. Lê ngon thường có cuống còn tươi, đôi khi còn dính lá, quả cầm chắc tay và không được bọc quá cầu kỳ. Ngược lại, những loại lê có vẻ ngoài bóng bẩy, đều màu, bán quanh năm thường không phải lê đường chính gốc.
Một quả lê (~178g) cung cấp khoảng 101 calo, 0,3g chất béo, 1,8mg natri, 27g carbohydrate, 5,5g chất xơ, 17g đường, 0,6g protein, cùng vitamin C (7,7mg), vitamin K (7,8mcg) và kali (206mg).
Những tác dụng của quả lê với sức khoẻ
Hỗ trợ giảm cân
Lê là loại trái cây phù hợp cho người muốn giảm cân nhờ ít calo, nhiều nước và giàu chất xơ. Nhờ vậy, ăn lê giúp tạo cảm giác no lâu, hạn chế cơn thèm ăn và hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả.
Giàu dinh dưỡng
Lê cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết như vitamin C, vitamin K, kali, protein và carbohydrate. Ngoài ra, loại quả này còn chứa folate, provitamin A và niacin – những thành phần quan trọng giúp duy trì hoạt động tế bào, tạo năng lượng, đồng thời hỗ trợ làn da và quá trình hồi phục vết thương.
Tốt cho hệ tiêu hóa
Với hàm lượng chất xơ cao (khoảng 2,47g/100g), lê giúp cải thiện tiêu hóa, ngăn ngừa táo bón và hỗ trợ cơ thể đào thải chất cặn bã hiệu quả hơn.
Chứa nhiều hợp chất có lợi
Lê giàu các hợp chất thực vật tốt cho sức khỏe. Lê đỏ chứa anthocyanin giúp bảo vệ tim mạch, trong khi lê xanh có lutein và zeaxanthin hỗ trợ bảo vệ thị lực.
Hỗ trợ phòng ngừa ung thư
Một số hợp chất trong lê như anthocyanin và axit cinnamic có khả năng chống oxy hóa, góp phần giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư như phổi, dạ dày và bàng quang khi được bổ sung trong chế độ ăn hợp lý.
