Từ lâu, cà chua đã trở thành loại quả quen mặt trong bữa ăn của người Việt, vừa dùng làm gia vị, vừa góp phần tạo màu sắc và vị chua dịu cho nhiều món ăn hằng ngày. Thế nhưng vài năm trở lại đây, trên thị trường xuất hiện thêm một giống cà chua đặc biệt với hình dáng, hương vị và cách sinh trưởng hoàn toàn khác lạ, khiến nhiều người tò mò tìm mua, đó chính là cà chua thân gỗ.
Không giống cà chua thường mọc thành dây leo hay bụi thấp, cà chua thân gỗ phát triển như một loại cây lâu năm, thân cứng, chiều cao có thể đạt vài mét. Quả có hình elip thuôn dài, mọc thành từng chùm nhỏ từ 3–4 quả, khi còn xanh trông khá giống trái pepino. Đến lúc chín, lớp vỏ chuyển dần sang màu vàng cam hoặc đỏ cam nổi bật, tạo vẻ ngoài bắt mắt, lạ lẫm ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Cà chua thân gỗ còn được biết đến với tên gọi Tamarillo, có nguồn gốc từ khu vực Nam Mỹ. Tại Việt Nam, loại cây này bắt đầu được trồng thử nghiệm và nhân rộng từ khoảng năm 2018, chủ yếu ở những vùng có khí hậu mát mẻ như Lâm Đồng. Thời điểm mới xuất hiện, cà chua thân gỗ từng “gây sốt”, giá bán có lúc lên tới vài trăm nghìn đồng mỗi kg nhưng vẫn không đủ hàng cung ứng cho thị trường.
Theo những người từng thưởng thức, cà chua thân gỗ có vị ngọt thanh, xen lẫn chút chua nhẹ, mùi thơm rõ ràng và dễ chịu. Để cảm nhận trọn vẹn hương vị, quả nên được hái khi cuống bắt đầu héo, thịt quả mềm và mùi thơm lan tỏa. Ngoài ăn tươi, loại cà chua này còn được dùng làm salad, trang trí món ăn hoặc gọt vỏ, cắt lát dầm đá với đường để giải nhiệt. Một số người sáng tạo hơn khi xay cà chua thân gỗ cùng sữa tươi để làm sinh tố, tạo ra thức uống mới lạ.
Hiện giống cà chua này có giá mềm hơn, khoảng 70.000 đồng/kg. Cây có tuổi thọ lên đến 20 năm, sau khoảng 6–8 tháng trồng bắt đầu cho quả. Nếu chăm sóc tốt, mỗi cây có thể cho sản lượng khoảng 20 kg quả mỗi năm.
Về giá trị dinh dưỡng, cà chua thân gỗ được đánh giá khá cao. Trong quả chứa nhiều vitamin A, vitamin C, kali cùng một số khoáng chất thiết yếu cho cơ thể. Theo một số thống kê, 100g cà chua thân gỗ cung cấp khoảng 31 kcal, cao hơn so với cà chua thường chỉ khoảng 18 kcal.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đánh giá cà chua là một trong những loại trái cây lành mạnh nhất. Cụ thể, cà chua đạt 20 điểm trên thang điểm đánh giá các loại rau củ, trái cây tốt cho sức khỏe do CDC xây dựng.
Dưới đây là những tác dụng của quả cà chua với sức khỏe:
Tốt cho tim mạch
Bệnh tim là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Nhiều nghiên cứu cho thấy người có nồng độ lycopene và beta-carotene trong máu thấp thường có nguy cơ cao bị đau tim và đột quỵ. Việc bổ sung lycopene – một chất chống oxy hóa mạnh có nhiều trong cà chua – giúp làm giảm lượng cholesterol LDL (loại “cholesterol xấu”), từ đó hạn chế nguy cơ mắc bệnh tim.
Cà chua còn giúp giảm viêm, chống lại tình trạng căng thẳng oxy hóa và bảo vệ lớp lót bên trong mạch máu, ngăn ngừa hình thành cục máu đông. Những yếu tố này đều góp phần quan trọng trong việc duy trì một hệ tim mạch khỏe mạnh.
Giảm nguy cơ ung thư
Ung thư là tình trạng các tế bào phát triển và lan rộng không kiểm soát. Nhờ chứa nhiều chất chống oxy hóa và chống viêm, cà chua được xem là “đối thủ” tự nhiên của nhiều loại ung thư. Các nghiên cứu khoa học cho thấy việc ăn cà chua thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt, phổi và dạ dày.
Đặc biệt, hàm lượng carotenoid cao trong cà chua cũng có tác dụng bảo vệ chống lại ung thư vú, hỗ trợ cơ thể khỏe mạnh lâu dài.
Tăng cường thị lực
Cà chua rất giàu vitamin A và C – hai dưỡng chất thiết yếu giúp phòng ngừa bệnh quáng gà và cải thiện thị lực. Vitamin A hỗ trợ bảo vệ điểm vàng của mắt, ngăn ngừa thoái hóa điểm vàng và giảm nguy cơ đục thủy tinh thể.
Ngoài ra, cà chua còn chứa lutein, lycopene và zeaxanthin – các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ mắt khỏi tác hại của ánh sáng xanh và tia UV.
Ổn định đường huyết
Cà chua có hàm lượng carbohydrate thấp, kết hợp với lượng chất xơ và khoáng chất crom dồi dào, giúp kiểm soát lượng đường trong máu hiệu quả. Nhờ vậy, việc đưa cà chua vào khẩu phần ăn hằng ngày có thể góp phần làm giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
Giúp xương chắc khỏe
Với lượng vitamin K và canxi tự nhiên, cà chua hỗ trợ tăng cường độ chắc khỏe cho xương, đồng thời giúp phòng ngừa các bệnh về xương khớp như loãng xương – đặc biệt hữu ích cho người lớn tuổi.
Làm đẹp da
Từ lâu, cà chua đã được sử dụng rộng rãi trong các phương pháp làm đẹp tự nhiên. Nhờ chứa nhiều lycopene và các hợp chất thực vật quý giá, cà chua giúp bảo vệ da trước tác hại của ánh nắng mặt trời, giảm cháy nắng và làm dịu da.
Một nghiên cứu cho thấy, những người bổ sung 40g bột cà chua (tương đương 16mg lycopene) kết hợp dầu ô liu mỗi ngày trong 10 tuần có thể giảm tới 40% mức độ cháy nắng. Ngoài ra, các chất chống oxy hóa trong cà chua còn giúp làm chậm quá trình lão hóa, giữ cho làn da tươi trẻ và rạng rỡ.
Hỗ trợ giảm cân
Cà chua là thực phẩm “vàng” trong chế độ ăn kiêng lành mạnh vì chứa ít chất béo, gần như không có cholesterol và giàu chất xơ, nước. Ăn cà chua giúp tạo cảm giác no lâu, giảm thèm ăn, từ đó hỗ trợ kiểm soát cân nặng một cách tự nhiên, hiệu quả.
