Trong danh sách 18 loại rau tốt nhất thế giới được CDC Mỹ công nhận, lá củ cải xếp ở vị trí thứ 11 với điểm dinh dưỡng: 62,12. Đây là loại rau quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt. Với vị cay nhẹ đặc trưng, dễ trồng và dễ chế biến, loại rau này không chỉ góp mặt trong các món ăn dân dã mà còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng.
Thân và lá của cây củ cải thuộc phần sinh trưởng trên mặt đất. Thân cây thực chất khá ngắn, dạng thân thảo, gần như không phát triển thành trục dài rõ rệt mà chủ yếu là nơi nâng đỡ và kết nối giữa rễ (củ) với hệ lá. Trong khi đó, lá củ cải phát triển thành từng cụm xòe rộng, mọc từ gốc, tạo thành tán lá xanh tốt.
Lá củ cải thường có màu xanh đậm hoặc xanh nhạt tùy giống, phiến lá to, mép lá có răng cưa nhẹ, bề mặt hơi ráp và có lông mịn. Cuống lá dài, giòn, mọng nước. Khi còn non, lá mềm và ít xơ; càng già thì lá càng dày, cứng và có nhiều xơ hơn. Phần thân ngắn nên thường không được tách riêng khi sử dụng, mà đi kèm với cuống lá.
Lá và thân củ cải mang vị hăng nhẹ, hơi cay và có chút đắng đặc trưng, nhất là ở lá già. Tuy nhiên, khi chế biến đúng cách, vị đắng giảm đi, để lại hậu vị ngọt thanh khá dễ chịu. Lá non thường có vị dịu hơn, giòn và thơm nhẹ, được ưa chuộng hơn trong nấu ăn.
Trong ẩm thực, thân và lá củ cải được tận dụng để chế biến thành nhiều món ăn dân dã nhưng rất đưa cơm. Phổ biến nhất là món lá củ cải luộc chấm mắm hoặc kho quẹt, giữ được vị thanh và hơi đắng đặc trưng. Ngoài ra, lá non có thể xào tỏi, xào thịt bò hoặc trứng, tạo nên hương vị đậm đà, thơm ngon.
Một cách chế biến quen thuộc khác là muối dưa lá củ cải, cho ra món dưa chua giòn, ăn kèm các món mặn giúp chống ngấy hiệu quả. Bên cạnh đó, lá củ cải còn được dùng để nấu canh với tôm, thịt băm hoặc cá khô, mang lại vị ngọt nhẹ, thanh mát. Với hương vị đặc trưng vừa hơi đắng, vừa cay nhẹ, phần thân và lá này góp phần làm phong phú thêm bữa cơm gia đình.
Về thời gian trồng, cây củ cải có tốc độ sinh trưởng khá nhanh. Sau khoảng 20–30 ngày gieo trồng là có thể bắt đầu thu hoạch lá non để ăn. Nếu trồng để lấy củ thì thời gian thu hoạch thường từ 45–60 ngày, tùy giống và điều kiện chăm sóc. Trong quá trình đó, người trồng hoàn toàn có thể tận dụng tỉa lá để sử dụng mà không ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển của củ.
Hàm lượng canxi của lá củ cải có thể đạt tới 350mg/100g, gần gấp 3 lần so với hàm lượng canxi có trong sữa. Nó có thể được gọi là "viên canxi tự nhiên". Loại rau này cũng giàu chất xơ, nhiều loại vitamin, canxi, sắt và các nguyên tố vi lượng khác. Thường xuyên tiêu thụ lá củ cải có thể hạ huyết áp và mỡ, nuôi dưỡng gan và cải thiện thị lực, đặc biệt thích hợp cho người trung niên và người cao tuổi.
Những tác dụng của lá củ cải trắng với sức khoẻ
Tăng cường hệ miễn dịch
Lá củ cải trắng chứa hàm lượng sắt dồi dào, góp phần giảm cảm giác mệt mỏi và cải thiện mức năng lượng cho cơ thể. Ngoài ra, các dưỡng chất như vitamin A, vitamin C, phốt pho và thiamine có trong loại lá này còn giúp nâng cao sức đề kháng, hỗ trợ cơ thể chống lại bệnh tật hiệu quả hơn.
Hỗ trợ lợi tiểu, tốt cho tiêu hóa
Nước ép từ lá củ cải trắng có tác dụng lợi tiểu tự nhiên, giúp cơ thể đào thải độc tố. Bên cạnh đó, khi bổ sung vào thực đơn hằng ngày, loại lá này còn có đặc tính nhuận tràng, hỗ trợ cải thiện tình trạng táo bón và giảm đầy hơi.
Có lợi cho tim mạch
Nhờ chứa nhiều kali, lá củ cải trắng giúp điều hòa và ổn định huyết áp. Không chỉ vậy, việc sử dụng thường xuyên còn góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như xơ vữa động mạch, rối loạn nhịp tim hay đột quỵ.
Hỗ trợ phòng ngừa ung thư
Một trong những công dụng đáng chú ý của lá củ cải trắng là khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Điều này đến từ hàm lượng chất chống oxy hóa cao. Ngoài ra, nước ép từ củ cải trắng cũng được đánh giá là có lợi cho sức khỏe phụ nữ.
Giảm đau nhức xương khớp
Có thể dùng chiết xuất lá củ cải trắng trộn cùng đường theo tỷ lệ 1:1, khuấy đều đến khi tạo thành hỗn hợp sền sệt rồi đắp lên vùng khớp bị đau. Cách làm này giúp hỗ trợ giảm đau và cải thiện tình trạng thấp khớp khá hiệu quả.
Hỗ trợ kiểm soát đường huyết
Lá củ cải trắng có khả năng giúp hạ lượng đường trong máu. Đồng thời, nước ép từ loại lá này còn góp phần phòng ngừa bệnh tiểu đường tuýp 2 và hạn chế các biến chứng nguy hiểm liên quan.
