Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể liên quan đến bánh mì. Điều này khiến nhiều người lo lắng, bởi trong đợt nghỉ lễ 30/4 và 1/5 nhiều người đi du lịch, đi chơi thường sử dụng món ăn này vì sự tiện lợi, cũng như có chi phí phải chăng. Tuy nhiên, họ lại lo ngại nguy cơ ngộ độc khi ăn bánh mì, vì thế việc làm sao lựa chọn được bánh mì an toàn cho sức khỏe là vấn đề được nhiều người quan tâm.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh – chuyên gia về Công nghệ Sinh học và Thực phẩm cho rằng, qua các vụ ngộ độc liên quan đến bánh mì, mọi người đang có những hiểu lầm nhất định và “đổ oan” cho bánh mì. Thực chất, bánh mì chỉ là nạn nhân, còn nguyên nhân gây ra các vụ ngộ độc nằm ở phần nhân bên trong như thịt nguội, pate, các loại sốt, trứng muối, thậm chí là rau sống.
Theo ông Thịnh, sở dĩ bánh mì gây ra các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể là do, 1 tiệm bánh mì có thể bán cho rất nhiều người trong 1 thời điểm. Đặc biệt là thời điểm nghỉ lễ, tại các khu du lịch có đông người, nếu bánh mì không đảm bảo an toàn thì nguy cơ ngộ độc hoàn toàn có thể xảy ra.
Bánh mì không phải nguyên nhân chính gây ngộ độc, mà do phần nhân bên trong đã bị nhiễm khuẩn. Ảnh minh họa.
Qua các vụ ngộ độc sau khi ăn bánh mì trong thời gian qua, nguyên nhân chủ yếu được xác định do các vi khuẩn, trong đó thường gặp nhất là Salmonella, Staphylococcus aureus, Bacillus cereus, Clostridium perfringens. Đây đều là những vi khuẩn dễ xâm nhập và phát triển trong thực phẩm, đôi khi quy trình làm rất đúng nhưng vì sự chủ quản, để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ, nhất là thời tiết nắng nóng như hiện nay số vi khuẩn đã tăng lên nhanh chóng.
“Thực tế cho thấy, các tiệm hay các xe bán bánh mì dạo thường chuẩn bị đồ bán đủ cho cả buổi hoặc cả ngày. Các thực phẩm dùng làm nhân bánh mì khi đó được để ngoài môi trường, như vậy vi khuẩn càng dễ tấn công và gây hại cho sức khỏe”, ông Thịnh cảnh báo.
Trong số các thực phẩm làm nhân bánh mì, ông Thịnh khuyến cáo, pate là món có nguy cơ gây ngộ độc cao nhất. Vì chúng được làm từ gan động vật rất giàu dinh dưỡng, dễ ôi thiu và nếu không được tiệt trùng kỹ có thể nhiễm vi khuẩn Clostridium botulinum sinh độc tố botulinum - một chất độc thần kinh cực mạnh gây liệt cơ, suy hô hấp. Trong đó, những người có hệ miễn dịch yếu, người mắc các bệnh nền dễ bị ảnh hưởng nghiêm trọng hơn khi xảy ra ngộ độc thực phẩm, trong đó có ngộ độc từ bánh mì.
Để hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm khi ăn bánh mì, nhất là khi đi du lịch, người dân tốt nhất nên tự chuẩn bị các loại bánh mì, tốt nhất là bánh mì không nhân, được đóng gói kín và ghi rõ thành phần, hạn sử dụng. Đối với khách du lịch, khi ăn bánh mì có nhân, PGS Nguyễn Duy Thịnh đặc biệt lưu ý đó là, chỉ nên mua bánh mì ở cửa hàng, tiệm bánh có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo điều kiện vệ sinh trong chế biến và bảo quản. Hoặc ăn nhân ít có nguy cơ ngộ độc như bánh mỳ trứng, vì khi trứng được làm chín và ăn luôn sẽ hạn chế vi khuẩn xâm nhập.
Để hạn chế ngộ độc, mọi người nên chuẩn bị sẵn bánh mì đóng gói hoặc ăn bánh mì với nhân ít nguy cơ. Ảnh minh họa.
Với các loại nhân khác, trước khi ăn cần kiểm tra kỹ, nếu thấy pate, thịt nguội hoặc chà bông nếu có mùi lạ, chua, vị khác thường hoặc đổi màu thì tuyệt đối không sử dụng. Không ăn bánh mì qua đêm hoặc hâm nóng lại. Đáng lưu ý, với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi hoặc người có bệnh mạn tính (tiểu đường, bệnh gan, suy giảm miễn dịch…) nên hạn chế ăn các loại bánh mì kẹp nhân nguội hoặc pate để giảm nguy cơ ngộ độc.
Để giải quyết được tình trạng ngộ độc, đặc biệt trong những khu du lịch, dịp nghỉ lễ dài ngày, các cơ quan cần kiểm tra thường xuyên với các cơ sở kinh doanh bánh mì. Bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng dẫn đến nguy cơ ngộ độc tập thể, ví dụ như bảo quản không đúng cách, không dùng bao tay khi làm đồ, rau và các loại nhân để ngoài môi trường quá lâu…
Theo ông Thịnh, không chỉ tại địa điểm du lịch, ngay tại gia đình cũng không có loại thực phẩm nào an toàn tuyệt đối nếu không được bảo quản và chế biến đúng cách. Vì thế, việc lựa chọn kỹ nguồn gốc thực phẩm, đồng thời tuân thủ nguyên tắc “ăn chín, uống sôi” vẫn là biện pháp đơn giản và hiệu quả nhất để phòng tránh ngộ độc thực phẩm, bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
