Từ một món ăn dân dã gắn liền với những năm tháng thiếu thốn, muối lạc ngày nay đã dần “lột xác” để trở thành một đặc sản quen thuộc trong đời sống ẩm thực Việt. Không còn chỉ xuất hiện trong những bữa cơm đạm bạc, muối lạc giờ đây được nhiều người ưa chuộng bởi hương vị giản dị mà cuốn hút, thậm chí còn được đóng gói, bày bán rộng rãi trên thị trường.
Muối lạc (hay còn gọi là lạc rang muối giã) là món ăn được làm từ những nguyên liệu rất đơn giản như lạc (đậu phộng) và muối. Ở một số vùng, người ta còn thêm mè (vừng), tỏi hoặc ớt để tăng hương vị. Sau khi rang chín, lạc được xát bỏ vỏ lụa rồi đem giã hoặc xay thô cùng muối rang. Thành phẩm có màu vàng nâu đặc trưng của lạc, xen lẫn vị trắng của muối, kết cấu tơi, bùi, không quá mịn nhưng cũng không quá thô.
Điểm hấp dẫn nhất của muối lạc nằm ở hương vị. Chỉ với vài nguyên liệu cơ bản, món ăn này lại mang đến sự hòa quyện hài hòa giữa vị bùi béo của lạc rang, vị mặn nhẹ của muối và hương thơm đặc trưng nếu có thêm mè. Một số biến tấu còn tạo điểm nhấn bằng vị cay nhẹ của ớt hoặc mùi thơm của tỏi phi. Khi ăn, muối lạc vừa giòn, vừa bùi, càng ăn càng thấy “hao cơm”, đặc biệt là khi dùng cùng cơm nóng hoặc xôi.
Tùy loại và cách chế biến, giá dao động khoảng từ 120.000 đến 200.000 đồng mỗi kg, còn các loại muối lạc mè, muối lạc tỏi ớt đóng gói sạch có thể lên tới 300.000 đồng/kg. Nhờ giá thành rẻ và tiện lợi, muối lạc phù hợp với nhiều đối tượng, từ học sinh, sinh viên đến các gia đình.
Không chỉ đơn thuần là món ăn kèm, muối lạc còn có thể kết hợp với nhiều món khác nhau. Cơm trắng muối lạc là hình ảnh quen thuộc của những bữa ăn giản dị nhưng ấm áp. Xôi muối lạc lại là món ăn sáng phổ biến ở nhiều vùng quê. Ngoài ra, muối lạc còn dùng để chấm rau luộc, ăn kèm bánh mì hoặc làm cơm nắm mang theo khi đi xa, vừa tiện lợi vừa ngon miệng.
Không chỉ đơn thuần là món ăn dân dã, muối lạc còn được nhiều người đánh giá là lựa chọn khá lành mạnh trong chế độ ăn uống. Lạc vốn giàu protein, chất béo không bão hòa cùng nhiều vitamin và khoáng chất, giúp cung cấp năng lượng và hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Đặc biệt, khi được chế biến đơn giản, không sử dụng dầu mỡ hay phụ gia phức tạp, muối lạc giữ được sự tự nhiên vốn có, phù hợp với xu hướng “ăn sạch, ăn lành” đang ngày càng phổ biến hiện nay.
100 gram lạc sống sẽ cung cấp những thành phần dinh dưỡng như: nước (khoảng 6,5g), đường (4,72 gram), chất béo (49,2 gram), protein (25,8 gram), chất xơ (8,5gram), Carbohydrate (16,1gram), calo (567 kcal).
Những tác dụng của hạt lạc với sức khoẻ
Giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư
Nhiều nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung lạc vào khẩu phần ăn có thể góp phần giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư. Lạc chứa hàm lượng protein cao, giàu vitamin E và đặc biệt là resveratrol – một hợp chất chống oxy hóa mạnh, có khả năng bảo vệ tế bào trước các tác nhân gây hại.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Nhờ giàu protein và chất xơ, lạc là món ăn vặt phù hợp với người đang muốn duy trì hoặc giảm cân. Protein giúp cung cấp năng lượng, trong khi chất xơ tạo cảm giác no lâu, từ đó hạn chế ăn vặt và giảm lượng calo nạp vào cơ thể.
Tốt cho tim mạch
Lạc chứa nhiều dưỡng chất có lợi như magiê, niacin, đồng, axit oleic cùng các chất chống oxy hóa, giúp hỗ trợ hoạt động của tim và bảo vệ hệ tim mạch. Một số nghiên cứu còn chỉ ra rằng việc ăn lạc với lượng hợp lý mỗi ngày có thể góp phần cải thiện sức khỏe tim, đặc biệt ở người có nguy cơ cao.
Giúp ổn định đường huyết
Với chỉ số đường huyết thấp, lạc không gây tăng đường huyết đột ngột sau khi ăn. Đồng thời, nhờ chứa ít carbohydrate nhưng giàu protein, chất béo và chất xơ, lạc giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, từ đó hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu hiệu quả.
Hỗ trợ tăng cường trí nhớ
Hàm lượng vitamin B3 (niacin) trong lạc có vai trò quan trọng đối với hoạt động của não bộ, giúp cải thiện trí nhớ và tăng khả năng tập trung.
Giảm nguy cơ sỏi mật
Việc duy trì thói quen ăn lạc với lượng vừa phải mỗi tuần có thể giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi mật, góp phần bảo vệ hệ tiêu hóa và sức khỏe tổng thể.
Ăn lạc thế nào để tốt cho sức khỏe?
Dù là thực phẩm giàu dinh dưỡng, lạc không nên ăn quá nhiều trong một lần. Việc tiêu thụ quá mức có thể khiến cơ thể phải “quá tải”, đặc biệt do lạc chứa hàm lượng calo khá cao.
Ăn nhiều lạc dễ làm tăng áp lực lên hệ tiêu hóa, nhất là ở người lớn tuổi, có thể gây đầy bụng, khó tiêu. Vì vậy, mỗi lần chỉ nên dùng một lượng vừa phải, khoảng một nắm nhỏ tương đương 25–30g là hợp lý.
Bên cạnh đó, nên ưu tiên ăn lạc nguyên chất, không thêm quá nhiều muối hay gia vị. Việc tiêu thụ lạc rang muối thường xuyên, đặc biệt ở người cao tuổi, có thể làm tăng huyết áp và ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe tim mạch.
