Ngày 2/7, chuỗi siêu thị Lidl tung ra chương trình giảm giá khoảng 200.000 máy điều hòa và quạt trên toàn nước Pháp. Các mẫu điều hòa cơ bản được bán với giá từ 179 euro (hơn 5 triệu đồng), thấp hơn rất nhiều so với mức giá thông thường trên thị trường, vốn hiếm khi dưới 1.200 euro.
Theo ghi nhận của Báo điện tử VietNamNet, mức giá hấp dẫn nhanh chóng tạo nên làn sóng mua sắm chưa từng có. Từ sáng sớm, hàng trăm người đã tập trung trước các siêu thị Lidl ở Paris và nhiều địa phương lân cận với hy vọng mua được một chiếc điều hòa trước khi đợt nắng nóng mới ập đến.
Tuy nhiên, lượng hàng tại nhiều cửa hàng quá ít so với nhu cầu thực tế. Khi cửa vừa mở, đám đông lập tức tràn vào, chen lấn và tranh giành từng sản phẩm. Chỉ trong vài phút, các kệ hàng đã trống trơn.
Những đoạn video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy nhiều khách hàng giằng co, cãi vã, thậm chí xô xát ngay trong siêu thị để giành lấy những chiếc điều hòa cuối cùng.
Tình trạng hỗn loạn được ghi nhận tại nhiều khu vực thuộc vùng thủ đô Paris như Nanterre, Yvelines, Essonne, Sevran và Livry-Gargan. Tại Nanterre, hơn 100 người tập trung trước một cửa hàng Lidl, khiến lối vào bị hư hỏng. Ở một số địa điểm khác, cảnh sát phải có mặt để lập lại trật tự sau khi xảy ra các vụ chen lấn và cự cãi giữa khách hàng.
Nhiều người cho biết họ đã xếp hàng từ trước bình minh nhưng vẫn không mua được sản phẩm vì số lượng phân phối quá hạn chế. Có cửa hàng chỉ được giao vỏn vẹn hai chiếc điều hòa dù đón hàng trăm khách đến chờ.
Chia sẻ với Báo Thanh niên, một khách hàng tại phía bắc Paris kể rằng sau hơn một giờ xếp hàng cùng khoảng 200 người khác, cửa hàng thông báo chỉ còn hai chiếc máy. Ít phút sau, toàn bộ số hàng được thông báo đã hết, buộc phần lớn người mua phải ra về tay trắng.
Cơn sốt mua điều hòa diễn ra trong bối cảnh Pháp đang trải qua một trong những đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất lịch sử. Nhiệt độ tại nhiều khu vực vượt 40 độ C, trong khi Paris ghi nhận mức khoảng 41 độ C.
Thời tiết cực đoan đã khiến hàng loạt trường học phải đóng cửa, bệnh viện quá tải, giao thông bị gián đoạn và một số lễ hội ngoài trời phải hủy bỏ. Sản lượng điện cũng bị ảnh hưởng do thời tiết khắc nghiệt.
Theo cơ quan y tế công cộng Pháp, đợt nắng nóng cuối tháng 6 được ước tính đã khiến số ca tử vong vượt mức bình thường tăng hơn 1.000 trường hợp. Nhà chức trách cảnh báo con số này có thể tiếp tục tăng khi nắng nóng chưa có dấu hiệu chấm dứt và một đợt nhiệt cao mới được dự báo sẽ xuất hiện trong những ngày tới.
Điều đáng chú ý là, dù thời tiết ngày càng khắc nghiệt, điều hòa vẫn chưa phổ biến tại Pháp. Hiện chỉ khoảng một phần tư hộ gia đình sở hữu thiết bị này, thấp hơn nhiều so với các nước láng giềng như Tây Ban Nha hay Italy, nơi tỷ lệ sử dụng đã đạt khoảng 50%.
Việc sử dụng điều hòa từ lâu là chủ đề gây nhiều tranh luận tại Pháp. Một cuộc khảo sát của Ipsos cho thấy 78% người dân tin rằng các đợt nắng nóng đang gây tổn hại cho môi trường, trong khi khoảng một phần sáu số người được hỏi cho biết họ sẵn sàng chịu nóng thay vì sử dụng điều hòa để giảm tác động đến khí hậu.
Không ít người trẻ ở Paris lựa chọn đến văn phòng, bảo tàng hoặc rạp chiếu phim để tránh nóng thay vì lắp điều hòa tại nhà. Theo họ, thiết bị này chỉ mang lại sự dễ chịu trước mắt nhưng lại làm tăng lượng điện tiêu thụ và góp phần khiến môi trường nóng lên.
Các nhà khoa học cũng cảnh báo việc mở rộng sử dụng điều hòa có thể làm gia tăng nhu cầu điện và khiến hiệu ứng đảo nhiệt tại các đô thị trở nên nghiêm trọng hơn do lượng nhiệt thải từ các dàn nóng. Cuộc tranh luận về điều hòa hiện không chỉ dừng ở khía cạnh môi trường mà còn lan sang chính trường Pháp. Lãnh đạo đảng La France Insoumise, Jean-Luc Mélenchon, cho rằng việc lắp đặt điều hòa đại trà không phải là giải pháp lâu dài vì sẽ làm tăng tiêu thụ năng lượng và phát thải.
Trong khi đó, theo Báo điện tử Dân trí, bà Marine Le Pen của đảng National Rally đề xuất triển khai một chương trình điều hòa trên quy mô toàn quốc, đồng thời hỗ trợ các khoản vay ưu đãi để người dân có thể lắp đặt thiết bị làm mát. Về phía chính phủ, giới chức tiếp tục bảo vệ quan điểm rằng việc phụ thuộc vào điều hòa không phải lời giải căn cơ, bởi lượng nhiệt tỏa ra từ các thiết bị có thể khiến nhiệt độ ngoài trời càng tăng cao.
Sau thảm họa nắng nóng năm 2003 khiến hàng nghìn người thiệt mạng, Pháp đã xây dựng nhiều kế hoạch ứng phó với thời tiết cực đoan. Tuy nhiên, trước những đợt nắng nóng ngày càng thường xuyên và khốc liệt do biến đổi khí hậu, nhiều ý kiến cho rằng nước này vẫn chưa có sự chuẩn bị tương xứng.
Trong bối cảnh nợ công đã vượt 3.500 tỷ euro, tương đương khoảng 117,5% GDP, việc cân bằng giữa bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng nhu cầu cấp thiết của người dân đang trở thành bài toán ngày càng khó đối với chính phủ Pháp.
