Ngày Tết bánh chưng, thịt mỡ đề huề nhưng có một thứ nhiều người hay quên ăn khiến sức khỏe bị ảnh hưởng

Trong dịp Tết có rất nhiều món ăn giàu đạm và chất béo như thịt đông, bánh chưng, giò chả… Tuy nhiên, có những loại thực phẩm rất quan trọng nhưng luôn bị coi là thứ cấp, ít người sử dụng gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Quên ăn rau tạo gánh nặng rất lớn cho cơ thể

Mâm cơm ngày Tết thường được các gia đình chuẩn bị rất chu đáo, đại đa số các món ăn được bày biện đều giàu chất đạm và chất béo. Theo đó mâm cỗ Tết truyền thống gồm có các món: thịt gà, bánh chưng, giò – chả, nem rán, thịt đông (hoặc các món từ thịt lợn khác), món xào…và canh xương. Tuy nhiên, trên mâm cơm ngày Tết lại bị mất cân đối khi thiếu nhiều nguồn rau xanh.

PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng – Giám đốc Trung tâm khám tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho biết, việc mâm cơm (cỗ) trong ngày Tết thiếu rau xanh là do quan niệm và phong tục của người Việt. Theo đó, trước đây chỉ dịp Tết mới được ăn ngon, mặc đẹp vì thế mâm cỗ Tết phải luôn được chuẩn bị đầy đặn, với nhiều món thịt và ít rau, vì rau đã ăn quanh năm.

Trong cuộc sống hiện đại, nhất là dịp Tết nhiều người bỏ rau ra khỏi thực đơn là thiếu sót rất lớn, vì đây là nguồn thực phẩm bổ sung vitamin, chất khoáng và chất xơ rất quý giá cho cơ thể. Việc ăn đủ rau cũng giúp bữa ăn cân bằng hơn, hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.

Các nghiên cứu cho thấy, một bữa ăn lành mạnh chất đạm chỉ chiếm khoảng 15-20% tổng năng lượng hằng ngày, vì thế chúng ta không thể nhịn cơm, bỏ rau để bù bằng thịt. Bởi ăn quá nhiều chất đạm sẽ khiến gan thận làm việc nhiều, gia tăng các bệnh liên quan đến chuyển hóa. Do vậy, tuyệt đối không ăn các chất đạm lấy no hay ăn thay cơm, thay rau.

PGS Nguyễn Trọng Hưng cảnh báo, việc ăn thiếu rau hoặc quên không ăn rau ngày Tết sẽ ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe. Ảnh: Lê Phương.

Theo bác sĩ Hưng, khẩu phần rau cho một người trưởng thành khoảng 350 đến 400g, vì thế tối thiểu lượng rau phải từ nửa bát đến bằng miệng bát con/bữa là đủ khuyến nghị. Thực tế cho thấy, dịp Tết cũng là thời điểm đang vào chính vụ rất nhiều loại rau, mọi người hoàn toàn có thể ăn đa dạng các loại rau, cũng như cách chế biến để không có cảm giác ngán.

Theo đó, ngoài các món canh, luộc, xào các gia đình hoàn toàn có thể làm các món trộn, món nộm để ăn cùng các món giàu đạm khác. Tốt nhất, nên ăn rau trước sau đó mới ăn cơm, thức ăn. Vì ăn rau trước sẽ kiểm soát được cơn đói, giảm lượng chất đạm, tinh bột nạp vào.

Ăn bánh chưng nhưng đừng quên cơm

Một vấn đề liên quan đến chế độ ăn nhiều người thực hiện trong dịp tết, đó ăn bánh chưng và thực phẩm khác no nên bỏ qua cơm tẻ. Bác sĩ Hưng cho rằng, xét về thành phần thì có thể ăn bánh chưng thay cơm hay thức ăn khác được, vì bánh chưng có đa dạng thực phẩm ở trong đó như chất đường bột, đạm, thực vật…chỉ là hơi thiếu rau.

Tuy nhiên, điều cần phải đặc biệt lưu ý là số lượng và mỗi người có một khuyến cáo ăn khác nhau. Bác sĩ Hưng lấy ví dụ người trưởng thành nhóm đường bột chiếm 50%, như vậy nếu một người trưởng thành cần tổng 1600kcal/ngày, thì trong đó sẽ có 800kcal đến từ chất bột đường.

Ngày Tết để đảm bảo sức khỏe mọi người vẫn nên ăn cân đối và đa dạng các loại thực phẩm. Ảnh minh họa. 

Theo bác sĩ Hưng, chất bột đường đơn giản, dễ kiếm nhất chính là từ cơm - gạo. Như vậy, 800kcal từ chất bột đường tương đương với 4 miệng bát cơm trắng. Hằng ngày, khi ăn sẽ chia ra số lượng sao cho cân đối. Ví dụ sáng 1 bát, trưa 2 bát, tối 1 bát. Trường hợp sáng không ăn cơm thì có thể thay bằng 1/8 chiếc bánh chưng. Trưa vẫn thích ăn bánh chưng thì ăn 1/4 chiếc bánh chưng cỡ trung bình là đủ lượng tinh bột.

Tuy nhiên, nếu để ăn no mọi người sẽ thường ăn nhiều bánh chưng, kèm theo đó là các thực phẩm giàu đạm, giàu năng lượng khác. Đây chính là lý do nhiều người tăng cân trong dịp Tết. Thực tế, cơm tẻ có thể ăn liên tục, còn bánh chưng ít ai có thể ăn hằng ngày. Do vậy, với những người có sở thích ăn bánh chưng cũng chỉ nên ăn bánh chưng thay cơm 1-2 bữa, không nên ăn bánh chưng rán.

Tóm lại, ngày tết mọi người vẫn cần phải ăn đa dạng, đủ chất và đặc biệt không nên “quên” cơm tẻ và rau. Ngoài ra, để đảm bảo sức khỏe cần kiểm soát năng lượng đầu vào phù hợp với cơ thể mình.

LÊ PHƯƠNG.