Cà phê là thức uống quen thuộc và được nhiều người ưa chuộng. Loại đồ uống này được nhiều người sử dụng vào bất cứ thời điểm nào trong ngày, tuy nhiên nhiều nhất là vào buổi sáng. Đặc biệt, trong thời gian nghỉ lễ dài ngày, có nhiều thời gian để gặp gỡ bạn bè, thời gian thì cà phê lại là thức uống được nhiều người lựa chọn.
Mặc dù cà phê có thể sử dụng được nhiều thời điểm trong ngày, tùy vào nhu cầu và sở thích của mỗi người. Tuy nhiên, có những khoảng thời gian cần đặc biệt lưu ý, không nên sử dụng vì sẽ gây hại cho sức khỏe như buổi sáng khi vừa thức dậy và sau 20 giờ.
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Phó khoa Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế (Bệnh viện Nội tiết Trung ương) khẳng định, cà phê là thức uống phổ biến không chỉ ở Việt Nam, mà còn ở nhiều quốc gia khác. Cà phê mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu uống đúng cách và sử dụng hợp lý. Trong đó, lợi ích ai cũng có thể nhận thấy đó là giúp tinh thần thoải mái, tỉnh táo hơn sau khi sử dụng.
Thời điểm mới thức dậy, nhất là khi chưa ăn sáng không nên uống cà phê. Ảnh minh họa.
Tuy nhiên, không phải thời điểm nào cũng có thể sử dụng được loại thức uống này. Thực tế, nhiều người không có thói quen ăn sáng, nhưng vẫn sử dụng cà phê sau khi thức dậy, điều này là không nên vì sẽ gây ảnh hưởng tới sức khỏe.
PGS Nguyễn Trọng Hưng cho biết, uống cà phê vào buổi sáng ngay sau khi ngủ dậy là điều không nên. Khi này dạ dày trống rỗng sau một đêm dài, vì thế nên ăn sáng trước khi dùng cà phê, để tránh tình trạng say cà phê, trào được dạ dày. Tất nhiên, với một số người đã thành thói quen họ vẫn có thể sử dụng được, nhưng đây chỉ là số ít và cũng không nên uống như vậy. Ngoài ra, do cà phê gây kích thích thần kinh, giúp tỉnh táo hơn nên không nên sử dụng vào buổi tối, nhất là sau 20h, kể cả khi đã ăn no vì dễ gây mất ngủ.
Không chỉ có vậy, các chuyên gia còn phân tích, theo cơ chế sinh học, khi mới thức dậy nồng độ hóc-môn cortisol trong cơ thể sẽ đạt mức cao nhất. Loại hóc môn này giúp tăng cường sự tỉnh táo, tập trung, đồng thời cũng tham gia vào việc điều hòa huyết áp, trao đổi chất, phản ứng miễn dịch…
Nồng độ hóc môn cortisol có thể thay đổi theo chu kỳ thức - ngủ của mỗi người. Theo đó, chúng sẽ đạt mức cao nhất trong vòng 30 - 45 phút sau khi thức dậy và giảm dần trong ngày. Do vậy, khi nào lượng hóc môn này giảm xuống, cơ thể mất sự tập trung thì nên uống cà phê để tăng sự tỉnh táo, tập trung.
Cà phê nên uống giữa buổi sáng để giúp tỉnh táo, sảng khoái tinh thần, tăng năng lượng làm việc. Ảnh minh họa.
Thời điểm sử dụng cà phê tốt nhất, theo PGS Nguyễn Trọng Hưng đó là giữa buổi sáng. Đây là khoảng thời gian nghỉ giữa giờ làm việc, uống cà phê sẽ giúp tinh thần tỉnh táo hơn để tiếp tục làm việc tiếp. Hơn nữa, thời điểm này thức ăn buổi sáng cũng đã được tiêu hóa phần nào, nên việc uống cà phê sẽ không gây nên tình trạng kích thích, chướng bụng.
Hơn nữa, thời điểm giữa buổi sáng tới gần trưa, khi đó nồng độ cortisol trong cơ thể giảm dần, lúc này uống cà phê là hợp lý nhất. Theo đó, nếu thức dậy vào lúc 6:30 sáng, mọi người có thể uống cà phê trong khoảng 9:30 – 11:30 sáng để tăng năng lượng, cải thiện khả năng tập trung.
Ngoài tăng sự tập trung và năng lượng, các nghiên cứu còn cho thấy, sử dụng cà phê một các khoa học, hợp lý còn giúp chống trầm cảm và giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư, cũng như bảo vệ tim mạch khá tốt… Trong một nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy, những người phụ nữ uống cà phê điều độ mỗi ngày có nguy cơ mắc trầm cảm thấp hơn 20% so với những người khác.
Tương tự, đối với ung thư, một số nghiên cứu cho rằng những người có thói quen uống cà phê có nguy cơ mắc ung thư gan thấp hơn 40% và ung thư đại trực tràng thấp hơn 15%. Ngoài ra, cà phê cũng được chứng minh chứa nhiều chất chống oxy hóa, đốt cháy lượng mỡ thừa và nâng cao thể chất rất hiệu quả.
Tuy nhiên, việc sử dụng cà phê cũng cần phải lưu ý để không ảnh hưởng đến sức khỏe. Theo khuyến cáo, những người có liên quan đến rối loạn giấc ngủ, trào ngược dạ dày-thực quản, người bị hội chứng ruột kích thích… không nên dùng cà phê. Việc uống cà phê tùy vào điều kiện, sở thích của mỗi người tuy nhiên, các bác sĩ khuyên không nên uống quá 3 ly/ngày.
