Trong văn hóa người Việt, đầy tháng là một trong những dấu mốc đầu đời được nhiều gia đình coi trọng. Sau những ngày đầu tiên làm quen với cuộc sống bên ngoài bụng mẹ, em bé được gia đình tổ chức một buổi lễ nhỏ để tạ ơn các vị thần, các bà Mụ đã che chở cho mẹ tròn con vuông, đồng thời cầu mong con khỏe mạnh, bình an và lớn lên thuận lợi.
Tùy điều kiện và phong tục của từng gia đình, mâm cúng đầy tháng có thể được chuẩn bị đơn giản hoặc cầu kỳ, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là tấm lòng của cha mẹ dành cho đứa trẻ.
Cách đây ít lâu, trên trang cá nhân của vợ chồng diễn viên Thuý Diễm và Lương Thế Thành chia sẻ những hình ảnh trong ngày đầy tháng của con gái thứ hai khiến nhiều người xuýt xoa, gửi lời chúc mừng.
Mâm đầy tháng của bé Rosie được chuẩn bị chỉnh chu, rất đẹp mắt.
Theo đó, lễ đầy tháng của công chúa nhỏ Rosie được bà mẹ tổ chức trang trọng tại nhà với mâm cúng được chuẩn bị vô cùng tươm tất, đầy đủ các lễ vật cần thiết với tone màu hồng trắng chủ đạo. Tất cả được bày trí đẹp mắt và xếp cẩn thận, đẹp đẽ tại khu vực trang nghiêm nhất tại gia.
Cặp bố mẹ bỉm Thuý Diễm - Lương Thế Thành chụp hình với con gái cạnh mâm cúng, nhan sắc sau sinh của mỹ nhân nổi tiếng màn ảnh Việt Thuý Diễm khiến nhiều người xuýt xoa vì nhìn trẻ xinh giống như gái còn son, khó để ai nhận ra cô đã là mẹ 2 con và vừa trải qua hành trình sinh nở.
Nhiều người đã để lại bình luận, dành lời khen ngợi cho gia đình “cực phẩm” của Thuý Diễm và Lương Thế Thành. Bên cạnh đó là những lời chúc mừng dành cho bé Roise về cuộc sống hiện tại, và tương lai.
Đại gia đình của Thuý Diễm - Lương Thế Thành cùng quây quần trong tiệc của con gái.
Những điều cha mẹ nên biết khi chuẩn bị lễ đầy tháng cho em bé
Theo phong tục dân gian của người Việt, lễ đầy tháng được tổ chức khi em bé tròn một tháng tuổi. Đây không chỉ là dịp để gia đình đánh dấu một cột mốc quan trọng trong những tháng đầu đời của con mà còn là dịp để ông bà, cha mẹ và người thân cùng cầu chúc những điều tốt đẹp cho em bé.
Tùy từng vùng miền, gia đình và tín ngưỡng mà lễ vật trong ngày đầy tháng có sự khác nhau. Vì vậy, không có một mâm cúng duy nhất được xem là đúng cho tất cả mọi gia đình. Điều quan trọng là cha mẹ nên tìm hiểu phong tục địa phương, thống nhất cách chuẩn bị với ông bà và lựa chọn những lễ vật phù hợp với điều kiện của gia đình.
Các lễ vật thường có trong mâm cúng đầy tháng
Trong quan niệm dân gian, lễ đầy tháng thường gắn với việc tạ ơn 12 bà Mụ và Đức Ông. Vì vậy, nhiều gia đình chuẩn bị các lễ vật như chè, xôi, cháo, hoa, trái cây, trầu cau, nước, trà, rượu, đèn hoặc nến và các món lễ khác tùy phong tục.
Chè và xôi thường là những lễ vật quen thuộc trong mâm cúng đầy tháng. Ở nhiều nơi, gia đình chuẩn bị số lượng chè, xôi tương ứng với quan niệm về 12 bà Mụ và Đức Ông. Một số gia đình còn chuẩn bị thêm cháo, bánh, hoa quả và các món mặn.
Hoa quả nên chọn những loại tươi, sạch, có hình thức đẹp. Hoa dùng để đặt trên bàn cúng cũng nên là hoa tươi, không bị dập nát. Trầu cau, trà, nước và các lễ vật khác được chuẩn bị tùy theo phong tục của từng gia đình.
Ngoài ra, nhiều gia đình còn chuẩn bị những lễ vật mang tính biểu tượng như quần áo, hài, ngựa hoặc các vật phẩm giấy. Đây là những lễ vật xuất phát từ quan niệm dân gian và có sự khác biệt giữa các vùng miền. Nếu gia đình không theo tục này thì hoàn toàn có thể tổ chức một mâm cúng đơn giản, trang trọng và phù hợp với điều kiện thực tế.
Cách sắp xếp mâm cúng đầy tháng
Mâm cúng thường được đặt ở nơi sạch sẽ, trang nghiêm và thuận tiện cho việc làm lễ. Một số gia đình chuẩn bị hai mâm, trong đó mâm lớn dành cho các bà Mụ và mâm nhỏ dành cho Đức Ông. Cách sắp xếp cụ thể có thể khác nhau theo phong tục từng vùng.
Khi bày lễ, các món nên được sắp xếp gọn gàng, cân đối, đẹp mắt. Hoa quả, hoa tươi và các lễ vật có thể được đặt ở vị trí phù hợp để tổng thể mâm cúng trang trọng nhưng không quá chật chội.
Nếu gia đình sử dụng hai mâm, nên đặt mâm cúng ở vị trí phù hợp theo hướng dẫn của người lớn trong gia đình hoặc phong tục địa phương. Không nhất thiết phải làm mâm cúng thật lớn hay sử dụng những lễ vật đắt tiền. Một mâm lễ sạch sẽ, đầy đủ theo phong tục và được chuẩn bị bằng sự thành tâm vẫn có ý nghĩa quan trọng.
Bài cúng đầy tháng cho bé
Bài cúng đầy tháng cũng có nhiều phiên bản khác nhau tùy vùng miền và truyền thống gia đình. Một bài khấn dân gian thường bao gồm phần kính lễ các vị thần linh, Đức Ông và 12 bà Mụ; sau đó trình bày thông tin của em bé, ngày tháng làm lễ, lý do tổ chức và lời cầu mong em bé khỏe mạnh, bình an.
Cha mẹ có thể tham khảo bài khấn truyền thống được gia đình hoặc người lớn trong nhà sử dụng lâu nay. Khi đọc bài cúng, điều quan trọng là giữ thái độ nghiêm túc, thành kính và hiểu được ý nghĩa của những lời cầu chúc dành cho em bé, thay vì quá chú trọng vào việc phải đọc đúng từng câu chữ theo một khuôn mẫu duy nhất.
Một lời khấn đơn giản có thể mang nội dung cầu mong các vị thần linh, tổ tiên chứng giám lòng thành của gia đình; phù hộ cho em bé được khỏe mạnh, bình an, ăn ngủ tốt, lớn lên ngoan ngoãn và gặp nhiều may mắn. Cha mẹ cũng có thể gửi gắm mong muốn con có cuộc sống thuận lợi, được ông bà, cha mẹ và những người thân yêu che chở trong hành trình trưởng thành.
Ý nghĩa của lễ đầy tháng đối với gia đình
Về mặt phong tục, lễ đầy tháng là cách người Việt ghi dấu một tháng đầu tiên của em bé. Đây cũng là dịp để gia đình bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã chăm sóc, hỗ trợ mẹ và bé trong giai đoạn đầu sau sinh.
Đối với cha mẹ, một tháng đầu đời của con thường đi kèm rất nhiều thay đổi. Từ việc chăm sóc, cho con ăn, ngủ, tắm rửa đến theo dõi từng thay đổi nhỏ của trẻ, cha mẹ phải học cách thích nghi với vai trò mới. Vì vậy, ngày đầy tháng cũng có thể được xem như một dịp để cả gia đình cùng nhìn lại chặng đường đầu tiên mà mẹ và bé đã đi qua.
Ngày nay, nhiều gia đình tổ chức đầy tháng theo hướng gọn nhẹ, hiện đại hơn. Có nhà chỉ chuẩn bị một mâm lễ nhỏ rồi quây quần cùng ông bà, người thân. Có gia đình lại tổ chức tiệc lớn, trang trí không gian cầu kỳ, thuê đơn vị chuyên nghiệp chuẩn bị mâm cúng như gia đình Duy Khương. Những cách tổ chức khác nhau đều có thể phù hợp nếu đáp ứng được mong muốn của gia đình và phong tục mà gia đình lựa chọn.
Điều cha mẹ cần lưu ý là lễ đầy tháng mang ý nghĩa tinh thần và văn hóa, không phải một yêu cầu bắt buộc về mặt y khoa đối với trẻ. Sau khi sinh, việc quan trọng nhất vẫn là chăm sóc sức khỏe cho mẹ và bé, bảo đảm trẻ được bú, ngủ, tiêm chủng và theo dõi sức khỏe theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Những nghi lễ truyền thống nên được thực hiện theo hướng an toàn, sạch sẽ và không ảnh hưởng đến việc chăm sóc trẻ.
Đặc biệt, trong ngày tổ chức đầy tháng, gia đình nên hạn chế để em bé tiếp xúc với quá đông người nếu trẻ còn nhỏ. Người có dấu hiệu mắc bệnh truyền nhiễm, cảm cúm hoặc đang không khỏe nên tránh tiếp xúc gần với trẻ. Mọi người cần rửa tay sạch trước khi bế hoặc chạm vào em bé. Không nên tự ý cho trẻ ăn, uống những món lễ vật dành cho người lớn chỉ vì quan niệm "lấy vía" hay "lấy lộc".
Suy cho cùng, một mâm cúng đầy tháng dù đơn giản hay xa hoa đều là cách người lớn gửi gắm tình yêu và những lời chúc tốt đẹp đến thành viên mới của gia đình. Giá trị của ngày lễ không nằm ở việc mâm cúng có bao nhiêu lễ vật hay đắt tiền đến đâu, mà quan trọng hơn là khoảnh khắc cả gia đình cùng hiện diện, cùng chúc mừng em bé đã bước qua tháng đầu tiên của cuộc đời và cùng mong con lớn lên khỏe mạnh, bình an, được yêu thương.
