Từ ngày 6 đến 17/5/2026, Những Ngày Văn Học Châu Âu trở lại Việt Nam với một chương trình phong phú và đa dạng, được tổ chức trên khắp Hà Nội, Huế và TP.HCM. Trong suốt 10 ngày, liên hoan quy tụ các nhà văn, dịch giả, nhà phê bình, nhà xuất bản và độc giả trong các cuộc trò chuyện, buổi xướng đọc, workshop và biểu diễn, cùng khám phá chủ đề "Từ mình đến ta: Nỗi cô đơn và sự đoàn kết trong văn chương châu Âu".
Được khởi xướng từ năm 2011, Những Ngày Văn Học Châu Âu đã trở thành một sự kiện văn học thường niên quan trọng với công chúng yêu văn học Việt Nam, đồng thời là một diễn đàn đối thoại về nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng giữa Châu Âu và Việt Nam.
Chủ đề của Những Ngày Văn Học Châu Âu năm nay là "Nỗi cô đơn và sự đoàn kết". Nỗi cô đơn không còn đơn thuần là một trải nghiệm cá nhân mà đã trở thành một trong những trạng thái định hình thế kỷ 21, được tạo nên bởi sự xâm lấn của công nghệ vào đời sống con người, bởi những khác biệt giữa các thế hệ và các nền văn hóa, và bởi sự xói mòn của những điểm tựa chung từng gắn kết cộng đồng lại với nhau. Thế nhưng sự đoàn kết, sự thôi thúc vươn tay về phía người khác, vẫn tồn tại, dù là ở một trạng thái mong manh hơn.
Những Ngày Văn Học Châu Âu 2026 đặt ra câu hỏi: Nỗi cô đơn mang những hình hài nào, và nó cất lên tiếng gì? Cơ thể con người phản ứng ra sao khi di chuyển giữa sự cô lập và sự kết nối? Văn học đóng vai trò gì trong một thế giới dường như ngày càng vỡ vụn? Những câu hỏi này sẽ được khám phá qua tác phẩm và góc nhìn của 5 nhà văn châu Âu được mời, trong đối thoại với các nhà văn, học giả và độc giả Việt Nam.
Chủ đề của "Những Ngày Văn Học Châu Âu 2026" là "Nỗi cô đơn và sự đoàn kết", với sự tham gia của 5 nhà văn châu Âu.
Kịch tác gia kiêm tiểu thuyết gia Sasha Marianna Salzmann và tiểu thuyết gia Miku Sophie Kühmel đến từ Đức mang đến những góc nhìn được định hình bởi những câu hỏi về bản sắc, lịch sử và sự thân mật. Từ Vương quốc Anh, Rebecca Watson khám phá nội tâm và sự đứt gãy cảm xúc qua những trang văn xuôi cách tân đặc sắc về hình thức. Nhà văn người Áo Peter Simon Altmann suy ngẫm về nỗi cô đơn và sự tha hương qua những tự sự được định hình bởi những năm tháng dài dịch chuyển giữa châu Âu và Đông Á. Nhà văn kiêm nhà du hành người Pháp Thibault Clemenceau mang đến một góc nhìn bắt rễ từ sự di chuyển, những cuộc gặp gỡ và sự kết nối sống động xuyên lục địa.
Liên hoan có 4 buổi tọa đàm lớn, đề cập các chủ đề như sự câm lặng và đè nén, cơ thể trong không gian đô thị, bản sắc và sự chưa hoàn tất, và hành động viết như một nỗ lực hàn gắn. Các cuộc trò chuyện này quy tụ các tác giả, nhà phê bình và học giả châu Âu và Việt Nam, được bổ trợ bởi các workshop viết sáng tạo và viết kịch bản sân khấu, trong đó có các buổi do Sasha Marianna Salzmann và Miku Sophie Kühmel dẫn dắt, tạo cơ hội giao lưu gần gũi hơn với các cây bút trẻ và sinh viên.
Phiên bản năm 2026 cũng thử nghiệm những hình thức tương tác và gắn kết với không gian mới mẻ, trong đó có một buổi đi bộ xướng đọc văn chương vào ban đêm tại Hà Nội, mời khán giả tiếp cận các văn bản văn học qua những không gian đô thị khác nhau. Những hình thức này nhằm mở rộng trải nghiệm văn học ra ngoài các địa điểm thông thường, kết nối văn học gần gũi hơn với nhịp sống và không gian của thành phố.
Các nhà văn quốc tế tham gia Những Ngày Văn Học Châu Âu 2026:
Sasha Marianna Salzmann (Đức)
Sasha Marianna Salzmann sinh ra tại Volgograd, Nga, di cư sang Đức cùng gia đình khi 10 tuổi, nơi họ trở thành một trong những tiếng nói quan trọng nhất của sân khấu và văn học đương đại Đức. Họ theo học Sân khấu và Văn học tại Đại học Hildesheim và sau đó chuyên sâu về viết kịch tại Đại học Nghệ thuật Berlin. Các tác phẩm sân khấu của Salzmann được đánh giá cao trên trường quốc tế, nổi bật với cách xử lý độc đáo những chủ đề phổ quát như ký ức, căn tính và trải nghiệm di cư. Tác phẩm đã được dịch ra hơn 20 ngôn ngữ và được trao Giải Nghệ thuật Sân khấu của Akademie der Künste năm 2020 cùng Giải Văn học Kleist-Preis năm 2024. Cả 2 tiểu thuyết Beside Myself (2017) và Glorious People (2021) đều được đề cử Giải Sách Đức và cùng nhận Giải Literaturhäuser và Giải Hermann-Hesse-Literaturpreis năm 2022. Sasha Salzmann còn cộng tác với nhiều cơ quan truyền thông Đức, giám tuyển các liên hoan văn hóa và là nhà văn thường trú lâu năm tại Nhà hát Maxim Gorki Berlin.
Miku Sophie Kühmel (Đức)
Miku Sophie Kühmel sinh năm 1992 tại Gotha, Đức. Họ từng học một thời gian ngắn tại New York và sau đó học lâu hơn tại Berlin, nơi họ hiện đang sinh sống và làm việc. Sau khi có những tác phẩm đăng trên các tuyển tập và tạp chí văn học, tiểu thuyết đầu tay Kintsugi của Miku ra mắt năm 2019, mang về cho tác giả Giải Văn học Quỹ Jürgen Ponto 2019 và Giải Văn học aspekte 2019. Họ cũng được nhận học bổng của Alfred Döblin-Haus thuộc Akademie der Künste cùng nhiều học bổng sáng tác khác. Năm 2022, tiểu thuyết thứ 2 Triskele ra mắt và được đề cử Giải Clemens-Brentano-Preis 2023. Sau khi xuất bản tuyển tập đầu tiên Brüste cùng Linus Giese, thực hiện các kỳ lưu trú sáng tác tại Reykjavík và Vienna, đồng thời dấn thân vào thế giới sân khấu qua dự án atelier Fellwechsel tại Deutsches Theater Berlin, Miku ra mắt tiểu thuyết mới nhất Hannah vào năm 2025. Tác phẩm nhận được những lời khen từ giới phê bình, trong đó tờ FAZ nhận xét: "Kühmel trả lại cho Hannah Höch một nửa cuộc đời của bà".
Rebecca Watson (Anh)
Rebecca Watson là tiểu thuyết gia người Anh. Tiểu thuyết đầu tay little scratch (2021) của cô được đề cử Giải Goldsmiths và Giải Desmond Elliott, đồng thời được chuyển thể thành vở kịch biểu diễn tại London. Tiểu thuyết thứ 2 I Will Crash xuất bản năm 2024 nhận được nhiều lời khen từ giới phê bình và được đề cử Giải Dylan Thomas. Các tác phẩm phi hư cấu của Watson đã được đăng tải rộng rãi trên nhiều ấn phẩm uy tín như The Guardian, Granta và British Vogue. Năm 2022, cô thực hiện một bộ phim tài liệu cho đài BBC Radio 4, nơi các truyện ngắn của cô cũng đã được phát sóng. Hiện cô là biên tập viên phụ trách đặt bài và cây viết chuyên mục cho FT Weekend, sinh sống tại London. Phiên bản tiếng Việt của little scratch, với tựa đề Xước xát, đã được phát hành tại Việt Nam.
Peter Simon Altmann (Áo)
Peter Simon Altmann là nhà văn người Áo. Sinh năm 1968 tại Salzburg, ông theo học thần học và triết học tại quê nhà, sau đó tham gia nhiều dự án sản xuất sân khấu tại Salzburg và Vienna. Từ năm 1999, ông dành toàn bộ sự nghiệp cho việc viết văn. Ông đã thực hiện nhiều chuyến lưu trú sáng tác kéo dài tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc, với sự hỗ trợ của các đại sứ quán Áo tại Tokyo, Seoul, Bắc Kinh và nhiều nơi khác. Altmann sáng tác ở nhiều thể loại khác nhau, bao gồm tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ và tiểu luận, và là thành viên của PEN Quốc tế Áo.
Thibault Clemenceau (Pháp)
Thibault Clemenceau là nhà văn và nhà du hành, sinh năm 1989 tại Pháp. Anh chuyển đến Việt Nam sinh sống từ năm 2014. Tình yêu với thiên nhiên và đam mê đạp xe đường dài đã tự nhiên dẫn anh đến những hành trình xuyên lục địa. Năm 2019, anh cùng người vợ Trân Nguyên Khanh Nguyên bắt đầu chuyến hành trình 16.000 km từ Pháp về Việt Nam như một chuyến hưởng tuần trăng mật, đi qua nhiều quốc gia như Iran, Ấn Độ và Myanmar. Cuốn sách ghi lại hành trình đặc biệt này, Un Duo Vers l'Inconnu, đã được trao Giải René Caillé cho hạng mục sách phiêu lưu xuất sắc nhất.
