Viêm họng virus và vi khuẩn phân biệt ra sao?
Viêm họng là một căn bệnh cực phổ biến, phát triển quanh năm và không trừ bất cứ đối tượng nào. Đây cũng là bệnh lý về đường hô hấp điển hình nhất. Nguyên nhân gây ra bệnh có thể là do virus nhưng cũng có thể do vi khuẩn. Chúng cùng gây ra bệnh viêm họng và thường có nhiều biểu hiện tương đồng. Mặc dù vậy, phương chữa trị viêm họng sốt virus và viêm họng sốt vi khuẩn là hoàn toàn khác nhau.
Viêm họng có thể do nhiều tác nhân gây nên, phổ biến nhất là virus và vi khuẩn. Trong đó, viêm họng do virus chiếm tới 70 – 80% tổng số ca mắc, thường xuất hiện khi giao mùa hoặc thời tiết lạnh. Các loại virus thường gặp gồm: Rhinovirus, Adenovirus, virus cúm, Parainfluenza, Enterovirus,… Những virus này lây chủ yếu qua giọt bắn, tiếp xúc tay – miệng hoặc bề mặt nhiễm virus, dễ phát tán trong cộng đồng như trường học, công sở.
Viêm họng do vi khuẩn và virus có nhiều triệu chứng giống nhau, khá khó phân biệt. Ảnh minh họa.
Trong khi đó, viêm họng do vi khuẩn, tuy ít gặp hơn, nhưng nguy hiểm hơn vì có nguy cơ gây biến chứng nếu không điều trị đúng cách. Tác nhân chính là liên cầu khuẩn nhóm A (Streptococcus pyogenes), thường gây sốt cao, đau họng dữ dội và có thể dẫn đến các biến chứng như viêm cầu thận, viêm khớp, áp xe quanh amidan hoặc viêm tai giữa. Do đó, việc phân biệt viêm họng do virus và vi khuẩn không chỉ giúp chẩn đoán chính xác mà còn tránh việc lạm dụng kháng sinh không cần thiết.
Đau họng có mủ có phải vi khuẩn không?
Câu trả lời là có, nhưng không phải là 100%. Nguyên nhân chính gây nên tình trạng viêm, đau họng có mủ là do viêm cầu khuẩn Streptococcus pyogenes xâm nhập và tấn công vào niêm mạc họng gây ra sự nhiễm trùng. Các vi khuẩn sẽ trú ngụ và sinh sôi tại cổ họng, gây ra viêm mủ.
Ngoài ra, có rất nhiều các nguyên nhân khác cũng gây nên tình trạng viêm họng mủ như:
- Khi mắc viêm họng cấp tính, bệnh nhân chủ quan không điều trị kịp thời khiến bệnh chuyển biến thành mạn tính và có những tổn thương hóa mủ trong miệng.
- Bệnh viêm xoang mạn tính cũng là một trong những vấn đề gây bệnh phổ biến. Cụ thể là dịch mủ tắc nghẽn do viêm xoang gây ra, nó có thể chảy xuống cổ họng và từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn xâm nhập và gây bệnh.
- Viêm họng có mủ cũng có thể virus gây ra, chẳng hạn như virus cúm, virus thủy đậu hay virus gây bệnh sởi,…
Đau họng có mủ có thể do vi khuẩn, nhưng có thể do nhiều nguyên nhân khác. Ảnh minh họa.
- Không vệ sinh răng miệng đều đặn và đúng cách cũng chính là nguyên nhân khiến vi khuẩn sinh sôi và phát triển trong vùng miệng, họng và gây ra tình trạng viêm họng.
- Sống trong môi trường ô nhiễm hoặc ở những vùng có khí hậu thay đổi thất thường cũng có thể khiến bạn có nguy cơ cao mắc viêm họng.
- Ngoài ra, việc tiếp xúc với dịch tiết và giọt bắn của người bệnh, dị ứng với phấn hoa, một số loại thực phẩm hoặc các loại hóa chất,… cũng có thể gây viêm họng.
Viêm họng do virus kéo dài bao lâu?
Bệnh viêm họng kéo dài bao lâu phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau. Tuy nhiên, có đến 80% số bệnh nhân mắc bệnh là do tình trạng thời tiết chuyển mùa và người bệnh mắc phải tình trạng viêm họng do nhiễm virus. Chính vì thế, bệnh hoàn toàn có thể tự hết sau 3 – 4 ngày mà không cần phải sử dụng bất cứ loại thuốc nào.
Tuy nhiên, nếu bệnh viêm họng xuất hiện do tình trạng người bệnh gặp phải tình trạng nấm, vi khuẩn, hay một loại vi khuẩn nào đó tấn công thì nên dùng thuốc kháng sinh để điều trị bệnh. Tốt nhất làm theo hướng dẫn, tư vấn của bác sĩ.
Bệnh viêm họng kéo dài bao lâu cũng phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của người bệnh. Tình trạng điều trị bệnh có thể kéo dài 3 – 4 ngày hoặc 1 tuần nếu như tình trạng của bệnh nhân khỏe. Dù bệnh có thể tự khỏi, nhưng không chủ quan, dễ dẫn đến tình trạng mãn tính khó điều trị cũng như có thể xuất hiện biến chứng.
Viêm họng với triệu chứng nặng cần xét nghiệm để xác định nguyên nhân. Ảnh minh họa.
Khi nào cần xét nghiệm?
Đa số bệnh viêm họng do virus, có thể tự khỏi. Tuy nhiên, viêm họng do liên cầu bêta tan huyết nhóm A lại rất nguy hiểm.
Viêm họng được gọi là nguy hiểm khi nguyên nhân gây viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A (Streptococcus pyogenes) lại rất nguy hiểm. Nguyên nhân là do vỏ của loại liên cầu này có cấu trúc gần giống cấu tạo của màng thận, màng tim, màng khớp, do đó khi mắc bệnh và không được điều trị kịp thời cơ thể tự sản sinh ra kháng thể chống lại loại liên cầu này, đồng thời tấn công cả vào thận, tim và khớp gây viêm khớp, viêm cầu thận, thấp tim để lại hậu quả rất nặng nề cho người bệnh.
Bệnh viêm họng nguy hiểm và cần điều trị sớm khi có những dấu hiệu:
- Sốt cao 39-40 độ C, người mệt mỏi.
- Khám họng thấy có mủ trắng bẩn ở khe, hốc amiđan hai bên. Sờ thấy hạch dưới hàm cả hai bên, di động, ấn đau.
- Bạch cầu đa nhân trung tính tăng cao khi lấy máu làm xét nghiệm.
Để viêm họng không ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, tiến triển kéo dài, người bệnh viêm họng cần tới trực tiếp các cơ sở y tế. Bệnh viện có chuyên khoa Tai mũi họng để được tư vấn điều trị hiệu quả.
Không phải cứ viêm họng là dùng kháng sinh, cần phải có xét nghiệm và chỉ định của bác sĩ. Ảnh minh họa.
Có phải viêm họng nào cũng cần kháng sinh?
Câu trả lời là: Không. Nếu viêm họng do virus mà sử dụng kháng sinh thì không có tác dụng mà còn gây hại cho cơ thể, đặc biệt là tình trạng kháng kháng sinh. Kháng sinh chỉ nên sử dụng khi viêm họng do nhiễm khuẩn. Với các biểu hiện: Sốt trên 38.5 độ C; sưng đau hạch cổ, đau đầu, nốt xuất huyết ở vòm, xuất tiết ở họng nhiều… Lúc này cần sử dụng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.
Đa số nhiễm khuẩn viêm họng là do liên cầu khuẩn nhóm A, tụ cầu khuẩn. Do vậy cần phải sử dụng kháng sinh ngay từ sớm, dùng triệt để, không nửa vời. Tức là mới uống kháng sinh được vài ngày, cảm thấy bệnh đỡ hoặc tưởng như đã khỏi bệnh là ngừng thuốc.
Thực tế là lúc này do kháng sinh mới làm vi khuẩn suy yếu dần, không gây ra các triệu trứng ồ ạt như ban đầu. Nhưng nếu ngừng thuốc, thì vi khuẩn đang bị yếu này sẽ hồi phục lại, sẽ tiếp tục gây bệnh. Hơn nữa chúng sẽ tìm ra cách kháng lại với loại kháng sinh đang uống, gây ra tình trạng kháng thuốc kháng sinh rất nguy hiểm. Kháng sinh thường sử dụng trong viêm họng là loại có tác dụng trên nhóm vi khuẩn gây bệnh; có thể tiêu diệt vi khuẩn và ngăn ngừa biến chứng. Có thể sử dụng đường uống thuốc hoặc đường tiêm.
