Những bài tập làm văn ở bậc tiểu học đôi khi khiến người lớn bất ngờ bởi cách nhìn thế giới hồn nhiên, trong trẻo của trẻ nhỏ. Có em khiến thầy cô bật cười bằng những câu chữ ngộ nghĩnh, nhưng cũng có những bài văn ngắn ngủi lại gợi lên nỗi niềm sâu kín, khiến người đọc không khỏi nghẹn ngào. Bởi phía sau những dòng chữ tưởng chừng đơn giản ấy có thể là những ký ức, tình cảm và cả những nỗi nhớ mà trẻ chưa biết cách giãi bày bằng lời.
Mới đây, một bài văn với đề bài “Viết đoạn văn tả cảnh tan học” đã thu hút sự chú ý khi được chia sẻ trên mạng xã hội. Điều khiến nhiều người ấn tượng không chỉ là điểm 10 tuyệt đối mà em học sinh nhận được, mà còn là lời phê đầy cảm xúc của cô giáo.
Theo nội dung được chia sẻ, trước đề bài quen thuộc, em học sinh đã viết: “Hôm nay có mưa, mưa rơi rất nhiều. Dòng người vội vã đón con tan học, đến rồi đi như tan biến dần sau màn mưa ấy. Em thấy bơ vơ và lạc lõng. Năm ấy có người từng nói, sẽ đợi em mỗi khi mưa về. Nhớ lắm cha ơi”.
Bài văn của bé học sinh khiến ai đọc cũng xúc động.
Chỉ bằng vài câu văn ngắn, em đã tái hiện khung cảnh tan học trong cơn mưa, với dòng người hối hả đón con rồi nhanh chóng rời đi. Thế nhưng, điều đọng lại trong lòng người đọc không phải là cảnh vật, mà là cảm giác cô đơn của một đứa trẻ giữa khung cảnh đông người. Khi những bạn học khác có người thân chờ đón, em lại đứng giữa sân trường với nỗi nhớ người cha từng hứa sẽ đợi mình.
Bài văn được cô giáo chấm điểm 10 và kèm theo lời nhận xét khiến nhiều người xúc động: “Đừng làm cô phải khóc”. Qua những dòng chia sẻ, nhiều người cho rằng hoàn cảnh của em có thể là lý do khiến cô giáo đồng cảm sâu sắc. Tuy nhiên, thông tin cụ thể về gia đình em chưa được xác nhận đầy đủ, vì vậy điều khiến bài viết chạm đến trái tim người đọc trước hết vẫn là tình cảm chân thành được thể hiện qua từng câu chữ.
Ở tuổi tiểu học, trẻ thường chưa đủ vốn từ để diễn đạt trọn vẹn những cảm xúc phức tạp. Các em có thể không trực tiếp nói rằng mình buồn, cô đơn hay nhớ một người thân, nhưng những cảm xúc ấy đôi khi lại bộc lộ qua một câu chuyện, một bức tranh hoặc bài tập làm văn trên lớp.
Điều quan trọng là cha mẹ không nên vội cho rằng trẻ còn nhỏ thì sẽ nhanh quên hoặc không hiểu chuyện. Các em có thể chưa biết diễn đạt nỗi lòng, nhưng điều đó không có nghĩa cảm xúc của các em không sâu sắc.
Một bài văn có thể chưa sử dụng nhiều từ ngữ cầu kỳ nhưng vẫn giàu giá trị nếu thể hiện được quan sát tinh tế và cảm xúc chân thật. Với trẻ nhỏ, việc được khuyến khích viết bằng suy nghĩ của chính mình sẽ giúp các em tự tin hơn, đồng thời học cách nhận diện và diễn đạt cảm xúc.
Khi bắt gặp những bài viết chất chứa nỗi buồn, thầy cô và cha mẹ cũng cần có sự quan tâm phù hợp. Thay vì chỉ khen câu văn hay hoặc hỏi vì sao con viết như vậy, người lớn có thể nhẹ nhàng trò chuyện để hiểu điều gì đang khiến trẻ suy nghĩ. Sự lắng nghe không phán xét sẽ giúp trẻ cảm thấy an toàn khi chia sẻ những điều khó nói.
Dẫu vậy, người lớn cũng không nên vội suy diễn hoàn cảnh gia đình hay gán cho trẻ những tổn thương chưa được xác nhận chỉ từ một bài văn. Điều cần thiết hơn cả là tôn trọng cảm xúc của trẻ, đồng thời tìm hiểu bằng sự tinh tế nếu nhận thấy các em đang cần được hỗ trợ.
