Từ ngày biết có em bé, cô ấy gần như thay đổi hoàn toàn. Một người trước đây cuối tuần nào cũng thích ra ngoài ăn uống, đi dạo, nay chỉ muốn quanh quẩn trong nhà.
Ba tháng đầu vợ nghén khá nặng, ăn gì cũng khó chịu, người lúc nào cũng uể oải nên tôi thương và chiều hết mức. Tôi thuê giúp việc đến dọn nhà mỗi cuối tuần, xong việc thì tự tay làm việc nhà, cuối tuần còn nấu sẵn một số món để vợ đỡ vất vả.
Qua giai đoạn nghén, sức khỏe của cô ấy khá hơn nhưng thói quen nằm nhiều vẫn không thay đổi. Ngoài lúc đi khám thai hoặc có việc thực sự cần thiết, vợ hầu như chẳng muốn ra khỏi nhà.
Tôi từng rủ cô ấy xuống dưới đi bộ nhẹ nhàng, vợ liền lắc đầu: “Thôi, em đang mang thai, đi lại nhiều nhỡ ảnh hưởng đến con thì sao. Em cứ nằm nghỉ cho chắc”.
Vì đây cũng là lần đầu làm bố, tôi chẳng có nhiều kinh nghiệm. Nghĩ vợ mang thai mệt mỏi nên cần được nghỉ ngơi, tôi cũng không ép.
Ảnh minh hoạ.
Tuần trước, công việc kết thúc sớm hơn dự kiến nên khoảng 3 giờ chiều tôi đã về đến nhà. Tôi không báo trước vì muốn tạo bất ngờ cho vợ.
Trên đường về, tôi còn ghé siêu thị mua đồ, dự định tối đó sẽ tự tay nấu mấy món cô ấy thích rồi đưa vợ ra ngoài đi dạo cho thay đổi không khí.
Nhưng vừa mở cửa phòng ngủ, tôi hốt hoảng khi thấy vợ nằm nghiêng trên giường, mặt nhăn nhó, hai tay ôm lấy một bên chân. Bên dưới sàn, ly nước và đĩa trái cây đã vỡ tan từ lúc nào.
Tôi vội chạy tới hỏi thì cô ấy bảo bắp chân đột nhiên co cứng, đau đến mức không thể cử động. “Chắc em bị chuột rút thôi, dạo này tối em cũng hay bị như vậy”.
Ảnh minh hoạ.
Nghe vợ nói “hay bị”, tôi càng lo. Hỏi kỹ hơn mới biết thời gian gần đây cô ấy còn thường xuyên đau lưng, chân có cảm giác nặng nề, thỉnh thoảng tê mỏi. Có hôm chỉ đứng lên đi quanh nhà một lúc đã thấy khó chịu. Vợ không kể vì nghĩ đó đều là những biểu hiện bình thường của thai kỳ.
Tôi hỏi mỗi ngày cô ấy vận động bao nhiêu, vợ thật thà nói ngoài đi vệ sinh, tắm rửa, ăn uống thì phần lớn thời gian đều ngồi hoặc nằm. Thậm chí cơm tôi chuẩn bị sẵn trong tủ lạnh, cô ấy chỉ xuống hâm lại rồi mang lên phòng.
Tối hôm đó, tôi không còn tâm trạng tạo bất ngờ hay rủ vợ đi chơi nữa. Tôi giúp em nghỉ ngơi, theo dõi tình trạng và bắt đầu tìm hiểu nghiêm túc hơn về việc vận động trong thai kỳ. Tôi cũng muốn vợ trao đổi với bác sĩ ở lần khám tới thay vì tự suy đoán.
Điều khiến tôi băn khoăn là thai phụ nằm hoặc ngồi quá nhiều có ảnh hưởng gì đến sức khỏe không? Chuột rút, đau lưng, tê mỏi chân ở tháng thứ 6 có đáng lo và khi nào cần đi khám? Quan trọng nhất, vợ tôi nên vận động như thế nào để vừa an toàn cho em bé, vừa tốt cho sức khỏe của mẹ?
*Tâm sự từ độc giả: manhdung…
Với trường hợp của vợ bạn, trước hết không nên quá hoảng hốt khi cô ấy xuất hiện chuột rút, đau lưng hay tê mỏi chân, bởi đây đều là những khó chịu có thể gặp trong thai kỳ.
Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là suốt nhiều tháng qua, vì sợ vận động ảnh hưởng đến em bé nên vợ bạn gần như chỉ nằm hoặc ngồi một chỗ. Nếu thai kỳ đang diễn tiến bình thường và bác sĩ không có chỉ định hạn chế vận động, quan niệm “càng nằm nhiều càng giữ con tốt” là chưa đúng.
Bạn cũng không cần làm hết mọi việc để vợ gần như không phải bước chân xuống giường. Thay vào đó, hãy khuyến khích và đồng hành cùng cô ấy trong những hoạt động nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng. Nếu còn băn khoăn vì đây là lần đầu hai vợ chồng có con, cả hai có thể hỏi trực tiếp bác sĩ đang theo dõi thai kỳ để biết mức độ vận động nào phù hợp.
Khi mang thai, cơ thể người phụ nữ cần được nghỉ ngơi nhiều hơn, nhất là những lúc mệt mỏi, mất ngủ hoặc vừa trải qua giai đoạn ốm nghén. Tuy nhiên, nghỉ ngơi không đồng nghĩa với bất động. Với một thai kỳ khỏe mạnh, vận động phù hợp giúp duy trì sức mạnh cơ bắp, hỗ trợ tuần hoàn, cải thiện thể lực và có thể làm giảm một số khó chịu thường gặp như đau lưng, táo bón, cảm giác nặng nề.
Thai phụ khỏe mạnh thường được khuyến khích duy trì khoảng 150 phút hoạt động thể chất ở mức độ vừa phải mỗi tuần. Không nhất thiết phải tập liên tục trong thời gian dài. Người trước đây ít vận động có thể bắt đầu bằng những khoảng thời gian ngắn, sau đó tăng dần tùy khả năng.
Đi bộ là một trong những lựa chọn đơn giản. Ngoài ra, mẹ bầu có thể lựa chọn bơi, yoga dành cho thai phụ hoặc những bài tập nhẹ đã được điều chỉnh phù hợp với thai kỳ. Không nên đột ngột tập nặng chỉ vì biết rằng vận động có lợi, cũng không cần cố hoàn thành bài tập khi cơ thể đã mệt.
Riêng chuột rút ở chân là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt trong những tháng giữa và cuối thai kỳ. Khi cơn chuột rút xuất hiện, thai phụ có thể nhẹ nhàng duỗi cơ bắp chân, cử động cổ chân và nghỉ ngơi cho đến khi cảm giác đau giảm. Uống đủ nước, vận động nhẹ và tránh duy trì một tư thế quá lâu cũng là những thói quen có ích.
Đau lưng, tê mỏi hoặc cảm giác nặng chân cũng có thể xuất hiện khi bụng bầu ngày càng lớn. Trọng lượng cơ thể tăng lên, tư thế thay đổi và áp lực của tử cung lên các cấu trúc xung quanh đều có thể khiến mẹ bầu khó chịu hơn.
Tuy nhiên, không nên mặc định mọi cơn đau chân đều là biểu hiện bình thường của thai kỳ. Nếu một bên chân đột ngột sưng, nóng, đỏ hoặc đau nhiều, đặc biệt nếu đi kèm khó thở hay đau ngực, thai phụ cần được kiểm tra y tế sớm. Những biểu hiện như ra máu âm đạo, rỉ nước nghi ngờ vỡ ối, chóng mặt, đau ngực hoặc xuất hiện các cơn co tử cung đều đặn trong lúc vận động cũng cần được chú ý.
Một số thai kỳ có biến chứng hoặc tình trạng sức khỏe đặc biệt thực sự cần hạn chế một số hoạt động. Bởi vậy, lời khuyên vận động không thể áp dụng giống nhau cho tất cả phụ nữ mang thai.
Trong trường hợp trên, thay vì để vợ tiếp tục nằm gần như cả ngày vì sợ “động thai”, người chồng có thể bắt đầu bằng những việc rất đơn giản: cùng vợ đi bộ một đoạn ngắn, nhắc cô ấy thay đổi tư thế, nghỉ khi mệt và duy trì khám thai đúng lịch. Quan trọng nhất, những triệu chứng đang xuất hiện nên được trao đổi với bác sĩ sản khoa để loại trừ bất thường và có hướng vận động phù hợp.
