Những ngày qua, dư luận xôn xao trước phản ánh của nhiều bệnh viện về việc giám định, thanh toán BHYT đang bị áp dụng cứng nhắc theo “định mức thời gian”, như chụp X-quang phải đủ 6 phút, siêu âm phải 30 phút, theo nguồn thông tin từ Viettimes,
Các cơ sở y tế cho rằng cách làm này không chỉ phi lý về mặt chuyên môn, tiềm ẩn nguy cơ gây bất lợi cho người bệnh, mà còn kìm hãm năng lực khai thác trang thiết bị, kéo dài thời gian chờ đợi và làm phát sinh nguy cơ không được BHYT thanh toán.
Trước tình hình này, chiều 10/2, Bộ Y tế đã có công văn gửi Bộ Tài chính đề nghị không sử dụng thông số thời gian trong hướng dẫn quy trình kỹ thuật chương Điện quang để giám định và thanh toán chi phí KBCB BHYT.
Theo Bộ Y tế, ngày 29/8/2025, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định 2775/QĐ-BYT và Quyết định số 2776/QĐ-BYT, kèm theo hai tài liệu chuyên môn: “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về chẩn đoán hình ảnh thuộc chương Điện quang – Tập 1” với 322 quy trình kỹ thuật và “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về điện quang can thiệp thuộc chương Điện quang – Tập 1” với 233 quy trình kỹ thuật.
Các tài liệu này được xây dựng nhằm chuẩn hóa thực hành chuyên môn, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và bảo đảm an toàn người bệnh trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết thêm: Trong quá trình triển khai, Bộ Y tế đã nhận được phản ánh từ nhiều địa phương và cơ sở khám, chữa bệnh (KCB) về việc cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) sử dụng thông số thời gian thực hiện dịch vụ kỹ thuật trong các hướng dẫn nêu trên làm căn cứ từ chối thanh toán chi phí KCB BHYT.
Thực tế đã có những trường hợp bị từ chối thanh toán vì chụp X-quang dưới 6 phút hay siêu âm tim dưới 30 phút.
Để bảo đảm áp dụng thống nhất, phù hợp với thực tiễn chuyên môn, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tham gia BHYT và các cơ sở KCB, Bộ Y tế khẳng định thông số thời gian được quy định trong các hướng dẫn quy trình kỹ thuật chỉ là thời gian trung bình, có tính chất tham chiếu.
Các thông số này được xây dựng trên cơ sở thực hành chuyên môn phổ biến tại các cơ sở KCB, nhằm chuẩn hóa thực hành kỹ thuật, bảo đảm an toàn người bệnh và chất lượng chuyên môn.
Thứ trưởng Bộ Y tế lưu ý: Các thông số thời gian nói trên được sử dụng với mục đích hướng dẫn chuyên môn, hoàn toàn không nhằm xác lập điều kiện pháp lý bắt buộc hay tiêu chí định lượng cứng để làm căn cứ duy nhất trong việc giám định và thanh toán chi phí KCB BHYT.
Đáng chú ý, Bộ Y tế chỉ rõ rằng thời gian được ghi nhận trên các hệ thống kỹ thuật như PACS, file DICOM hoặc nhật ký thiết bị chỉ phản ánh một phần của toàn bộ quy trình kỹ thuật. Đây là thời gian vận hành thiết bị, như thời gian phát tia, thời gian quét máy hoặc thời gian siêu âm trực tiếp, chứ không phản ánh đầy đủ toàn bộ thời gian thực hiện quy trình kỹ thuật.
Trong thực tế, quy trình kỹ thuật còn bao gồm nhiều công đoạn quan trọng khác như: Xác nhận đúng người bệnh, hướng dẫn tư thế, hỏi bệnh và khai thác tiền sử, đối chiếu các kết quả đã có, giải thích và tư vấn cho người bệnh, đọc và nhận định kết quả, cũng như chuyển kết quả lên hệ thống.
Những khâu này đều cần thời gian và có ý nghĩa quyết định đến chất lượng chuyên môn, nhưng không được thể hiện đầy đủ qua dữ liệu thời gian ghi nhận từ thiết bị.
"Vì vậy, việc sử dụng riêng lẻ thông số thời gian ghi nhận từ thiết bị để so sánh với thời gian trong hướng dẫn quy trình kỹ thuật, rồi lấy đó làm căn cứ từ chối thanh toán chi phí KCB BHYT là không đúng với bản chất và yêu cầu của quy trình kỹ thuật" - Thứ trưởng Thuấn nhấn mạnh.
Bộ Y tế cũng lưu ý thời gian thực hiện thực tế của một dịch vụ kỹ thuật có thể thay đổi tùy thuộc vào nhiều yếu tố như tình trạng lâm sàng của người bệnh, yêu cầu chuyên môn cụ thể, trình độ của nhân lực y tế, điều kiện cơ sở vật chất và mức độ tự động hóa của thiết bị tại từng cơ sở KCB.
Kết quả chụp Xquang, siêu âm chuẩn xác hỗ trợ bác sĩ trong điều trị
Về nguyên tắc giám định và thanh toán chi phí KCB BHYT với các dịch vụ kỹ thuật thuộc chương Điện quang, Bộ Y tế nêu rõ: Việc giám định và thanh toán không căn cứ vào thông số thời gian quy định trong các Hướng dẫn quy trình kỹ thuật ban hành kèm theo Quyết định số 2775/QĐ-BYT và 2776/QĐ-BYT.
Thay vào đó, việc giám định, thanh toán phải được thực hiện trên cơ sở đánh giá tổng thể hồ sơ bệnh án và thực tế cung cấp dịch vụ.
Từ những phân tích trên, lãnh đạo Bộ Y tế đề nghị Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan BHXH thực hiện việc giám định và thanh toán chi phí KCB BHYT theo đúng quy định của pháp luật. Đặc biệt, yêu cầu không sử dụng thông số thời gian trong các hướng dẫn quy trình kỹ thuật thuộc chương Điện quang để làm căn cứ giám định và thanh toán KCB BHYT.
Theo Vietnamnet, theo Quyết định 2775 của Bộ Y tế có hiệu lực từ ngày 29/8/2025, mỗi lần chụp X-quang phải có thời gian từ 6 phút trở lên và một ca siêu âm tim phải đủ 30 phút mới được quỹ BHYT chi trả. Nếu không đạt mốc thời gian này, cơ sở y tế có thể không được thanh toán chi phí khám chữa bệnh từ quỹ bảo hiểm.
Thực tiễn áp dụng trong thời gian gần đây đã nảy sinh nhiều bất cập trong việc giải quyết thủ tục, thanh toán chi phí khiến nhiều nhân viên y tế, đặc biệt là những người làm chuyên môn chẩn đoán hình ảnh tâm tư.
Thạc sĩ N.T.Đ (TPHCM), bác sĩ chuyên ngành chẩn đoán hình ảnh, cho rằng quy định này không phù hợp với thực tiễn chuyên môn hiện nay. Theo ông, với sự phát triển của khoa học công nghệ, hệ thống máy móc hiện đại và trình độ bác sĩ ngày càng cao, việc chụp X-quang chỉ cần vài giây thao tác là máy đã hoàn tất.
“Người trong nghề chỉ cần bấm nút là xong, không thể để bệnh nhân nằm trong phòng chụp đủ 6 phút chỉ để đáp ứng quy định thanh toán”, bác sĩ N.T.Đ. nói.
Tương tự, trong thực hành siêu âm tim, có những ca chỉ cần 2-3 phút đã phát hiện rõ bất thường nhưng cũng có ca phải thực hiện 10-15 phút, thậm chí lâu hơn. Tuy nhiên, quy định hiện nay lại yêu cầu mỗi ca siêu âm tim phải đủ 30 phút. Điều này buộc bác sĩ dù đã có kết quả vẫn phải chờ đủ thời gian mới được ghi nhận thanh toán.
