Bảo tồn hệ sinh thái, trách nhiệm chung của cả cộng đồng

Nhiều nghiên cứu cho thấy, thế giới sinh vật đang trên đà mất cân bằng và suy giảm đa dạng sinh học. Điều này sẽ gây thảm họa cho môi trường và thế hệ tương lai.

Nhằm mục đích tăng cường năng lực tiếp cận các đề tài liên quan đến hoạt động buôn bán, cứu hộ và bảo tồn động vật hoang dã, lan tỏa tinh thần bảo vệ môi trường và hệ sinh thái tự nhiên, vừa qua, Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) đã tổ chức Hội thảo tập huấn "Rủi ro lên hệ sinh thái và sức khỏe con người từ các hoạt động xâm hại thế giới hoang dã" cho các nhà báo trẻ các tỉnh phía Bắc tại Vườn quốc gia Cúc Phương.

Trong khuôn khổ chuyến tập huấn, các nhà báo, phóng viên trẻ đã có cơ hội tìm hiểu thực tế về công tác bảo tồn, gây nuôi đối với các loài động vật hoang dã đang trên bờ vực tuyệt chủng như tê tê, rùa hộp trán vàng, cầy gấm…

Nhiều loài rùa quý hiếm đã được Việt Nam nhân giống thành công

Đoàn đã ghé thăm Trung tâm Bảo tồn Rùa (TCC), thuộc Vườn Quốc gia Cúc Phương. Đây là đơn vị được thành lập bởi tổ chức Bảo tồn động thực vật hoang dã quốc tế (FFI) năm 1998, là nơi cứu hộ các loài rùa cạn và rùa nước ngọt bị buôn bán bất hợp pháp với một mức độ mạnh mẽ trong thập niên 80 và 90 của thế kỳ 20, phần lớn sang Trung Quốc để làm thuốc và thực phẩm.

Thịt và vảy của Tê tê được sử dụng trong nhiều bài thuốc cổ truyền khiến chúng đang trên bờ vực tuyệt chủng

Trung tâm có diện tích 7000 m2, hiện đang nuôi dưỡng, cứu hộ hơn 1000 cá thể rùa thuộc 22 trong số 26 loài rùa bản địa tại Việt Nam. Hầu hết các cá thể này là tang vật được các cơ quan chức năng thu giữ từ các vụ buôn bán trái phép hoặc được ấp nở thành công tại trung tâm. Rất nhiều loài rùa quý hiếm trên bờ vực tuyệt chủng đã được TCC nuôi dưỡng, nhân giống thành công như rùa hộp trán vàng miền Bắc (Cuora galbinifrons), rùa hộp trán vàng miền Trung (Cuora bourreti), rùa sa nhân (Cuora mouhotii), rùa bốn mắt (Sacalia quadriocellata)…

 Orlitia borneensi thuộc loài rùa khổng lồ Malaysia, hiện đang được TCC bảo tồn

Theo đại diện của TCC, nguồn lực còn hạn chế là trở ngại lớn nhất hoạt động của trung tâm. Do đó, TCC ưu tiên nhân nuôi bảo tồn các loài rùa bản địa tại Cúc Phương như loài rùa sa nhân. Các cá thể rùa tại đây, nếu thuộc cùng một loài, được nuôi trong chuồng nuôi rộng và các trứng được tìm thấy trong các chuồng nuôi này sẽ được ấp nở.

Năm 2010, một phần của trung tâm được mở cho khách thăm quan và hàng năm đã đón tiếp khoảng 80.000 khách du lịch. Đây là một phần trong sáng kiến nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng.

Gây nuôi thương mại động vật hoang dã, tại sao không?

Tại xã Đồng Tâm, huyện Lạc Thủy (Hòa Bình), địa phương hiện có hơn 20 hộ nuôi thương mại các loài động vật hoang dã như nhím, hươu sao, lợn rừng…chị Phàn Thị Chung, điển hình tiên tiến lao động giỏi, vượt khó của tỉnh Hòa Bình cho biết, gia đình chị hiện đang gây nuôi thương mại hơn 20 cá thể nhím và hươu sao, cho thu hoạch hơn 1 tỷ đồng mỗi năm. Chia sẻ về kinh nghiệm nuôi dưỡng, chị Chung hồ hởi,

“Nuôi hươu sao và nhím tương đối đơn giản bởi thức ăn chủ yếu của chúng là cỏ, lá cây, rễ và mầm cây... hơn nữa, đây là hai loài rất ít dịch bệnh nên gần như không phải mất chi phí cho các loại vắc xin hay thuốc điều trị”.