Nhiều người cho rằng chóng mặt là dấu hiệu cảnh báo điển hình nhất của nhồi máu não. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, trên thực tế không phải trường hợp nào cũng xuất hiện triệu chứng này. Một số biểu hiện thoáng qua nhưng tái diễn nhiều lần có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của tình trạng thiếu máu não, cần được thăm khám kịp thời.
Ông Trương (59 tuổi) vốn có sức khỏe khá tốt, không mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hay các bệnh lý mạn tính khác. Do ít khi bị chóng mặt nên ông luôn nghĩ hệ mạch máu não của mình hoàn toàn bình thường.
Khoảng vài tháng trước khi nhập viện, ông nhiều lần xuất hiện tình trạng tê một bên tay chân, đôi lúc nói khó, phát âm không rõ. Mỗi lần triệu chứng chỉ kéo dài vài phút rồi tự hết nên ông cho rằng đó là biểu hiện của tuổi tác hoặc do làm việc quá sức, vì vậy không đi khám.
Đến một buổi sáng, ông bất ngờ bị liệt nửa người và được người nhà đưa đến bệnh viện cấp cứu. Sau thăm khám, bác sĩ chẩn đoán ông bị nhồi máu não cấp.
Theo bác sĩ điều trị, cơ thể người bệnh thực tế đã phát đi nhiều tín hiệu cảnh báo từ trước. So với triệu chứng chóng mặt mà nhiều người vẫn nghĩ đến đầu tiên, những bất thường thần kinh xuất hiện thoáng qua nhưng lặp lại nhiều lần mới là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.
Chóng mặt không phải lúc nào cũng là dấu hiệu báo trước nhồi máu não
Trong suy nghĩ của nhiều người, chỉ cần xuất hiện chóng mặt hoặc hoa mắt là sẽ lo ngại nguy cơ tắc mạch máu não.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, chóng mặt là triệu chứng rất phổ biến và có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như rối loạn tiền đình, thiếu ngủ, huyết áp dao động, bệnh lý cột sống cổ hoặc các vấn đề về tai trong. Chỉ dựa vào triệu chứng chóng mặt không thể kết luận một người sắp bị nhồi máu não.
Bản chất của nhồi máu não là tình trạng mạch máu nuôi não bị hẹp hoặc tắc, khiến mô não thiếu máu và thiếu oxy. Trước khi mạch máu bị tắc hoàn toàn, một số người có thể xuất hiện cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA). Các triệu chứng thường chỉ kéo dài vài phút đến dưới một giờ rồi tự hết nên rất dễ bị bỏ qua.
Đây được xem là "cửa sổ vàng" để phát hiện và điều trị sớm nhằm giảm nguy cơ xảy ra nhồi máu não thực sự.
4 biểu hiện xuất hiện nhiều lần cần đặc biệt cảnh giác
1. Tê hoặc yếu một bên tay chân
Đây là một trong những dấu hiệu thường gặp của cơn thiếu máu não thoáng qua.
Người bệnh có thể đột ngột cảm thấy tê bì, nặng hoặc yếu một bên tay hoặc chân, cầm nắm đồ vật khó khăn, đi lại không vững hoặc kéo lê chân. Triệu chứng thường xuất hiện đột ngột, kéo dài trong thời gian ngắn rồi tự hồi phục.
2. Rối loạn ngôn ngữ
Nếu thường xuyên xuất hiện tình trạng nói khó, nói ngọng, phát âm không rõ, muốn nói nhưng không diễn đạt được hoặc khó hiểu lời người khác trong vài phút rồi trở lại bình thường, người bệnh cần đi khám càng sớm càng tốt.
Đây có thể là biểu hiện vùng não phụ trách ngôn ngữ bị thiếu máu tạm thời.
3. Rối loạn thị giác thoáng qua
Một số người có thể đột ngột bị mờ mắt một bên, nhìn tối sầm, mất một phần thị trường hoặc có cảm giác như có màn che trước mắt. Triệu chứng thường tự hết sau vài giây đến dưới một giờ.
Khác với tình trạng mỏi mắt thông thường, biểu hiện này xuất hiện đột ngột và cần được đánh giá để loại trừ các bệnh lý mạch máu.
4. Suy giảm trí nhớ hoặc giảm tập trung đột ngột
Việc đột nhiên quên những việc vừa xảy ra, giảm khả năng tập trung, phản ứng chậm hơn trong thời gian ngắn rồi hồi phục cũng có thể liên quan đến tình trạng thiếu máu não thoáng qua.
Do biểu hiện khá giống quá trình lão hóa tự nhiên nên nhiều người dễ chủ quan, bỏ lỡ thời điểm thăm khám.
Làm gì để giảm nguy cơ nhồi máu não?
Các chuyên gia khuyến cáo, nhồi máu não có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường.
Trước hết, người từ 45 tuổi trở lên hoặc có các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá, béo phì... nên khám sức khỏe định kỳ. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ cơn thiếu máu não thoáng qua, cần đến cơ sở y tế ngay, không nên chờ triệu chứng tự hết.
Bên cạnh đó, cần xây dựng chế độ ăn lành mạnh bằng cách hạn chế thực phẩm nhiều muối, đường và chất béo bão hòa; tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và cá giàu axit béo omega-3. Uống đủ nước cũng góp phần duy trì tuần hoàn máu.
Việc duy trì lối sống khoa học cũng đóng vai trò quan trọng. Mỗi người nên ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya, tập thể dục đều đặn với các hình thức phù hợp như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội để cải thiện sức khỏe tim mạch và tuần hoàn.
Ngoài ra, cần theo dõi và kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và mỡ máu theo hướng dẫn của bác sĩ. Đây là những yếu tố nguy cơ hàng đầu làm gia tăng khả năng xảy ra nhồi máu não.
Các bác sĩ lưu ý, những triệu chứng thần kinh xuất hiện đột ngột rồi tự biến mất không nên bị xem nhẹ. Việc thăm khám và điều trị kịp thời ngay từ giai đoạn sớm có thể giúp ngăn ngừa những biến chứng nghiêm trọng, trong đó có nhồi máu não.
