Theo dữ liệu từ Downdetector, thời điểm cao nhất ghi nhận hơn 113.000 báo cáo lỗi với Facebook và khoảng 10.000 báo cáo lỗi với Instagram.
Phố Wall "lung lay"
Khác với những năm đầu phát triển, Meta hiện không còn là doanh nghiệp phụ thuộc chủ yếu vào Facebook. Tuy nhiên, Facebook, Instagram và hệ sinh thái quảng cáo số vẫn là "cỗ máy in tiền" lớn nhất của tập đoàn.
Căn cứ vào các số liệu tài chính trong kỳ báo cáo gần nhất, Meta thu về nguồn doanh thu lên đến hàng trăm tỷ USD mỗi năm, với tỷ trọng vượt trội hơn 95% có nguồn gốc từ mảng quảng cáo trực tuyến. Toàn bộ mô hình vận hành thương mại của tập đoàn này gần như được xây dựng dựa trên lưu lượng người dùng truy cập mạng xã hội và dòng tiền chi trả từ các đơn vị quảng cáo để khai thác thị trường tiếp cận.
Khi Facebook và Instagram gặp sự cố, hoạt động quảng cáo gần như bị đình trệ. Người dùng không thể xem nội dung, doanh nghiệp không thể chạy hoặc tối ưu chiến dịch, còn Meta không thể phân phối quảng cáo như bình thường.
Điều này không đồng nghĩa doanh thu của Meta "bốc hơi" tương ứng with thời gian nền tảng ngừng hoạt động.
Dựa trên các dữ liệu phân tích từ giới chuyên gia công nghệ về những tiền lệ gián đoạn trước đây của Facebook, phần lớn ngân sách dành cho hoạt động tiếp thị chỉ tạm thời bị trì hoãn. Vào thời điểm hệ thống kỹ thuật vận hành ổn định trở lại, các chương trình quảng cáo sẽ lập tức tiếp tục phân phối, giúp Meta vẫn có khả năng ghi nhận được số lớn doanh thu trong khung chu kỳ quảng cáo đó.
Nói cách khác, vài giờ gián đoạn có thể khiến Meta thất thu một phần doanh thu ngắn hạn, nhưng khó tạo ra cú sốc lớn đối với kết quả kinh doanh quý hoặc năm.
Tác động đáng chú ý hơn nằm ở niềm tin của khách hàng doanh nghiệp. Với hàng triệu cửa hàng, nhà bán lẻ và doanh nghiệp vừa và nhỏ trên toàn cầu, Facebook và Instagram hiện là kênh bán hàng chủ lực. Bất kỳ sự cố nào kéo dài cũng làm gián đoạn đơn hàng, chăm sóc khách hàng và hoạt động tiếp thị.
Bất cứ khi nào Facebook xảy ra hiện tượng mất kết nối trên diện rộng, những biểu hiện phản ứng đầu tiên luôn lập tức xuất hiện tại sàn giao dịch Phố Wall. Giới đầu tư không chỉ đơn thuần đong đếm số giờ mà hệ thống kỹ thuật ngừng hoạt động, họ còn tiến hành mổ xẻ năng lực quản trị cơ sở hạ tầng, đo lường tần suất gắn bó của người dùng cũng như các mối nguy hại từ việc lặp lại sự cố.
Trong trường hợp sự cố ngày 12/6, Meta nhanh chóng xác nhận đang khắc phục lỗi và các dịch vụ dần được khôi phục sau vài giờ. Điều này giúp hạn chế nguy cơ bán tháo cổ phiếu như những cuộc khủng hoảng kéo dài trong quá khứ.
Tuy nhiên, với một công ty có giá trị vốn hóa lên tới hàng nghìn tỷ USD như Meta, chỉ cần cổ phiếu biến động 1-2% cũng đủ khiến giá trị doanh nghiệp tăng hoặc giảm hàng chục tỷ USD trong một phiên giao dịch.
Hiện tượng trên chính là gốc rễ giải thích vì sao công chúng thường xuyên bắt gặp các dòng tựa đề giật gân kiểu như "Tỷ phú Mark Zuckerberg thiệt hại hàng tỷ USD do sự cố sập Facebook".
Tài sản của Mark Zuckerberg có thực sự "bốc hơi"?
Nắm giữ vị thế là cổ đông lớn nhất tại Meta, Mark Zuckerberg đang trực tiếp sở hữu khối lượng hàng trăm triệu cổ phiếu của tập đoàn này.
Do đó, tài sản của ông gần như biến động theo từng nhịp tăng giảm của cổ phiếu Meta.
Nếu cổ phiếu Meta giảm 1%, giá trị tài sản của Zuckerberg có thể giảm hàng tỷ USD chỉ trong vài giờ giao dịch. Ngược lại, khi thị trường phục hồi, phần tài sản này cũng tăng trở lại tương ứng.
Kịch bản biến động tài chính này vốn là câu chuyện quá quen thuộc đối với giới siêu giàu thuộc lĩnh vực công nghệ trên toàn thế giới. Qua nhiều sự kiện trong quá khứ, các tên tuổi lớn như Zuckerberg, Elon Musk hay Jeff Bezos từng ghi nhận mức giảm từ 5 đến 10 tỷ USD chỉ trong phạm vi một phiên mở cửa, tuy nhiên họ cũng nhanh chóng lấy lại toàn bộ giá trị tài sản chỉ sau vài ngày nhờ đà hồi phục của thị trường cổ phiếu.
Vì vậy, nếu sự cố Facebook ngày 12/6 không kéo dài và không ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của Meta, tác động lên tài sản của Zuckerberg chủ yếu mang tính ngắn hạn. Điều nhà đầu tư quan tâm hơn là liệu sự cố có cho thấy những vấn đề lớn hơn trong hệ thống hạ tầng của Meta hay không?
Với các nền tảng số, thiệt hại tài chính trực tiếp thường không phải vấn đề đáng ngại nhất. Facebook hiện phục vụ hàng tỷ người dùng trên toàn cầu. Instagram, Messenger và WhatsApp cũng đã trở thành hạ tầng giao tiếp, kinh doanh và tiếp thị của hàng triệu doanh nghiệp.
Một khi toàn bộ hệ thống lõi đồng loạt phát sinh trục trặc, tổn thất không chỉ dừng lại ở phạm vi trải nghiệm cá nhân của người dùng, mà nó còn khiến cho cả một guồng quay hoạt động của nền kinh tế số rơi vào trạng thái đóng băng. Khá nhiều cơ sở kinh doanh hiện nay đang duy trì sự phụ thuộc mang tính tuyệt đối vào công cụ Facebook Ads để tìm kiếm nguồn khách hàng.
Các cửa hàng bán hàng qua Messenger hoặc Instagram cũng buộc phải tạm dừng giao dịch khi nền tảng ngừng hoạt động.
Chính vì vậy, mỗi lần Facebook "sập" đều là lời nhắc nhở về mức độ phụ thuộc ngày càng lớn của nền kinh tế số vào một số nền tảng công nghệ khổng lồ.
