Tôi tên là Huệ Liên, năm nay 73 tuổi. Vợ chồng tôi có ba người con, gồm hai con gái và một con trai.
Hai con gái đều đã lập gia đình. Một người làm việc và sinh sống ở thành phố, người còn lại sống ở nước ngoài nên cả gia đình chỉ có thể về quê thăm chúng tôi mỗi năm một lần.
Con trai tôi cũng đã kết hôn. Sau khi lập gia đình, hai vợ chồng sống trong căn nhà cũ của chúng tôi vì nơi đó khá gần chỗ làm của họ.
Ba người con lần lượt lập gia đình, dọn ra ở riêng, trong nhà chỉ còn lại hai vợ chồng già. Ngôi nhà vốn lúc nào cũng có tiếng nói cười bỗng trở nên yên tĩnh đến lạ. Ban đầu, chúng tôi không quen với cảm giác ấy. Cả ngày chỉ có hai người nhìn nhau, vì thế chúng tôi luôn mong đến thứ Bảy, Chủ Nhật để các con trở về, khiến căn nhà lại trở nên đông vui.
Ảnh minh họa
Sau hơn một năm, vợ chồng tôi dần thích nghi. Chúng tôi bắt đầu tận hưởng cuộc sống nghỉ hưu bình yên của mình.
Mỗi sáng sau khi ăn sáng, tôi và chồng cùng nhau đến công viên. Tôi khiêu vũ, còn ông ấy chơi cờ với bạn bè. Sau đó, hai vợ chồng cùng đi chợ mua thức ăn rồi về nhà chuẩn bị bữa trưa.
Ăn xong, tôi ngủ một giấc ngắn.
Buổi chiều, chồng tôi pha một ấm trà, hai vợ chồng ăn nhẹ rồi ông ấy vào phòng làm việc luyện thư pháp. Ông ấy thích viết chữ và vẽ tranh. Còn tôi chăm sóc mấy chậu cây cảnh ngoài ban công.
Cuộc sống khi ấy tuy giản dị nhưng rất thoải mái. Chúng tôi có thời gian dành cho bản thân, có sở thích riêng và cũng có người bạn đời ở bên cạnh. Tôi từng nghĩ những năm tháng tuổi già của mình sẽ cứ bình yên như vậy.
Không lâu sau, con dâu tôi mang thai. Thời gian mang thai, cô ấy bị ốm nghén rất nặng. Nhìn con dâu vất vả, vợ chồng tôi chủ động đề nghị hai vợ chồng chuyển về sống cùng để chúng tôi tiện chăm sóc.
Nhưng con dâu từ chối vì nhà chúng tôi cách xa nơi làm việc của họ, việc đi lại mỗi ngày khá bất tiện. Sau đó, cô ấy nói mẹ ruột đã nghỉ hưu và sẽ đến chăm sóc mình.
Nghe vậy, tôi hiểu rằng con dâu không muốn sống chung với hai người già chúng tôi. Tôi có chút thất vọng nhưng vẫn cố gắng thông cảm. Dù sao, mẹ con ruột thịt sống với nhau có lẽ cũng dễ hòa hợp hơn mẹ chồng và nàng dâu.
Nếu không thể giúp các con về mặt chăm sóc, vợ chồng tôi nghĩ mình có thể hỗ trợ về tài chính.
Hai vợ chồng tôi có tổng lương hưu hơn 8 triệu đồng mỗi tháng. Khi con dâu sinh con, chúng tôi đưa cho cô ấy một khoản tiền để chăm sóc sức khỏe sau sinh. Cô ấy sinh một bé trai khỏe mạnh, khiến cả gia đình vô cùng vui mừng.
Nhận tiền từ bố mẹ chồng, con dâu xúc động nói lời cảm ơn.
Thành thật mà nói, tôi luôn thấy con dâu là một người tốt. Cô ấy vui vẻ, tử tế với chúng tôi. Có lẽ vì không sống chung nên giữa mẹ chồng và nàng dâu cũng ít xảy ra va chạm. Chúng tôi giữ được sự thân thiết vừa đủ, gặp nhau thì vui vẻ, không phải đối mặt với những bất đồng trong sinh hoạt hằng ngày.
Nhờ có mẹ ruột chăm sóc, con dâu tôi có thời gian nghỉ ngơi tốt trong những ngày sau sinh và hồi phục khá nhanh.
Từ khi có cháu trai, vợ chồng tôi thường xuyên mua quà đến thăm cháu. Mẹ ruột của con dâu cũng rất niềm nở. Chúng tôi khá hợp nhau, đặc biệt mỗi khi nhắc đến đứa cháu trai đáng yêu.
Nhìn vẻ mặt hạnh phúc của bà khi ở bên cháu, đôi khi tôi cũng cảm thấy có chút ghen tị. Tôi rất muốn được ở cạnh cháu mỗi ngày, nhưng con dâu không muốn sống cùng chúng tôi. Hai vợ chồng chỉ đưa cháu về nhà tôi vào cuối tuần khi được nghỉ làm, để mẹ ruột của con dâu có thời gian nghỉ ngơi.
Chỉ những ngày đó, vợ chồng tôi mới có nhiều thời gian hơn để ở bên cháu.
Ảnh minh họa
Khi cháu lớn lên và bắt đầu đi mẫu giáo, cuộc sống của mẹ ruột con dâu cũng bớt vất vả hơn. Nhân đây, tôi vẫn muốn nói lời cảm ơn bà vì những năm tháng đã tận tâm chăm sóc gia đình con trai tôi.
Đến khi cháu trai học lớp ba, gia đình con dâu lại có thêm một thay đổi. Em dâu của con dâu tôi sinh con thứ hai nên mẹ ruột cô ấy phải trở về chăm sóc đứa bé.
Đúng lúc đó, công việc của con dâu tôi tại ngân hàng được chuyển đến một địa điểm khác, gần nhà hơn. Tuy nhiên, nơi ở hiện tại của họ lại hơi xa chỗ làm. Hơn nữa, mẹ ruột không còn ở đó để đưa đón các con nên việc đi lại càng trở thành vấn đề.
Tôi nghĩ nếu vậy, vợ chồng con trai có thể cho thuê căn nhà hiện tại, sau đó dùng tiền thuê nhà cộng thêm một khoản để thuê một căn hộ gần nơi làm việc hơn.
Tòa nhà chúng tôi đang ở có thang máy, đi lại thuận tiện. Trong khi đó, căn nhà cũ của con trai không có thang máy, mà họ lại sống ở tầng năm.
Sau khi cân nhắc, con dâu đồng ý với đề nghị của tôi.
Tôi tìm được một căn hộ cho thuê ở tầng 16 của một tòa nhà. Trước kỳ nghỉ hè, con trai và con dâu cũng hoàn tất thủ tục chuyển trường cho cháu trai. Mọi việc diễn ra khá thuận lợi.
Gia đình con trai sống ở tầng trên, còn vợ chồng tôi ở tầng dưới. Mỗi nhà đều có không gian riêng nhưng khi cần vẫn có thể hỗ trợ lẫn nhau.
Tôi khi ấy rất vui. Tôi nghĩ cuối cùng mình cũng có thể sống gần con cháu mà không làm ảnh hưởng quá nhiều đến cuộc sống riêng của nhau.
Mỗi sáng, con trai và con dâu đưa cháu đến trường rồi đi làm. Buổi trưa, họ không về nhà mà chỉ trở về vào buổi tối. Vì vậy, bữa trưa thường chỉ có ba người: vợ chồng tôi và cháu trai.
Tôi nấu ăn, còn chồng tôi đi đón cháu.
Những ngày ấy, dù có bận rộn hơn trước nhưng tôi vẫn cảm thấy rất hạnh phúc vì được sống gần con và cháu.
Chỉ có điều, sức khỏe của tôi không còn tốt như trước. Tôi từng phẫu thuật thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng vài năm trước nhưng quá trình hồi phục không được như mong muốn. Thỉnh thoảng tôi vẫn bị đau lưng dưới.
Dù vậy, tôi vẫn cố gắng.
Chúng tôi sống gần gia đình con trai như vậy được khoảng hai năm thì tuổi tác bắt đầu khiến cả hai vợ chồng cảm nhận rõ sự mệt mỏi. Chúng tôi đã không còn nhiều sức lực như trước.
Đúng lúc đó, con dâu lại mang thai đứa con thứ hai.
Sau khi cháu thứ hai chào đời, những khó khăn thực sự của chúng tôi mới bắt đầu.
Lúc ấy tôi mới nhận ra, sống quá gần con cái đôi khi không chỉ mang đến sự thuận tiện mà còn có thể khiến người già rơi vào một vòng xoáy chăm sóc không dễ thoát ra.
Sau khi con dâu sinh con, vợ chồng tôi lại bắt đầu chăm sóc cháu lớn. Nhưng đã lâu rồi tôi không chăm trẻ nhỏ nên ban đầu cũng khá lúng túng.
Sau thời gian ở cữ, người giúp việc chăm sóc sau sinh nghỉ việc. Con dâu nói em bé còn quá nhỏ nên cô ấy muốn tự mình chăm con và không thể giúp việc nhà như trước.
Ảnh minh họa
Vợ chồng tôi bắt đầu chia nhau làm mọi việc.
Chồng tôi đi chợ và đón cháu lớn từ trường. Tôi nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa, đồng thời đôi khi còn phải phụ chăm cháu nhỏ.
Con dâu gần như không phải làm việc nhà. Đến cuối ngày, tôi thường mệt đến mức lưng đau nhức.
Điều khiến tôi kiệt sức hơn là không lâu sau khi con dâu trở lại làm việc, cháu nhỏ vốn ban đầu ngủ cùng bố mẹ lại bắt đầu ngủ với vợ chồng tôi.
Con dâu nói dạo này cô ấy ngủ không ngon giấc nên muốn nhờ tôi trông cháu một thời gian. Sau khi cô ấy nghỉ ngơi được, cháu sẽ lại ngủ cùng bố mẹ.
Tôi nghĩ con trai và con dâu đều phải đi làm, nếu tôi từ chối thì họ sẽ rất khó khăn. Vì vậy, dù trong lòng đã thấy mệt mỏi, tôi vẫn đồng ý.
Từ đó, cuộc sống của tôi gần như chỉ xoay quanh việc chăm cháu, nấu ăn và dọn dẹp.
Tôi vừa phải chăm đứa cháu nhỏ gần một tuổi, vừa chuẩn bị ba bữa ăn cho cả gia đình, vừa lo việc nhà.
Mỗi ngày, tôi bận rộn từ sáng đến tối.
Cháu còn nhỏ nên rất thích chơi đồ chơi. Tôi vừa dọn dẹp xong thì chỉ một lúc sau, đồ chơi lại được bày khắp nơi. Tôi không thể tự mình dọn hết nên nhiều lần phải nhờ chồng phụ giúp.
Những buổi khiêu vũ, những lần gặp gỡ bạn bè cũ dần trở thành chuyện xa xỉ. Tôi bận đến mức gần như không còn thời gian bước ra khỏi nhà.
Có những hôm tôi cẩn thận chuẩn bị từng món ăn nhưng không hợp khẩu vị của con dâu. Cô ấy phàn nàn, thậm chí thà gọi đồ ăn bên ngoài chứ không ăn món tôi nấu. Những lúc như vậy, tôi đành ăn lại phần thức ăn còn thừa vào ngày hôm sau.
Một năm chăm cháu trôi qua trong cảnh bận rộn và thiếu ngủ. Tôi cảm nhận rõ mình già đi rất nhanh.
Tóc bạc nhiều hơn, trên mặt cũng xuất hiện thêm những nếp nhăn và đốm nâu.
Con trai và con dâu đi làm cả ngày, buổi tối trở về nhà ăn cơm. Sau bữa tối, họ chơi với cháu một lúc, còn tôi tiếp tục rửa bát và dọn dẹp.
Đến khi tôi dọn xong bếp, họ nói rằng cả ngày làm việc đã rất mệt, cần đưa cháu lớn lên tầng trên làm bài tập.
Vậy là cháu nhỏ lại được giao cho tôi.
Tôi tắm cho cháu, pha sữa, chơi cùng cháu rồi ru cháu ngủ.
Ngày nào cũng lặp lại như vậy.
Chúng tôi thực sự đã kiệt sức, nhưng lại không dám nói gì với con trai và con dâu.
Tôi sợ nếu mình than mệt, con dâu sẽ nói: “Mẹ tôi cũng đã chăm cháu như vậy.”
Nghe câu ấy, tôi chẳng biết phải nói gì nữa.
Cha mẹ khi về già thường vẫn nghĩ rằng chỉ cần giúp được con cái thì mình sẽ vui. Chúng tôi cũng từng nghĩ như vậy. Nhưng đến một lúc nào đó, cơ thể không còn khỏe, sức lực không còn như trước, sự giúp đỡ ấy có thể biến thành một trách nhiệm quá sức.
Bây giờ, tôi thực sự hối hận vì ngày trước đã chủ động mời con trai và con dâu chuyển đến sống ở tầng trên.
Ban đầu, tôi nghĩ sống gần nhau sẽ giúp hai thế hệ chăm sóc lẫn nhau. Tôi tưởng chúng tôi có thể vừa giữ được không gian riêng, vừa có thể hỗ trợ con cái khi cần.
Ảnh minh họa
Nhưng rồi tôi nhận ra, nếu không có ranh giới rõ ràng, sự gần gũi rất dễ biến thành việc người già phải gánh quá nhiều trách nhiệm chăm sóc con cháu.
Tôi giúp con vì thương con, thương cháu. Nhưng tôi cũng đã 73 tuổi. Tôi cũng có những sở thích riêng, có sức khỏe cần được giữ gìn và có cuộc sống tuổi già mà mình từng mong muốn.
Điều tôi mong nhất bây giờ không phải là con cái phải rời xa, mà là chúng tôi có thể sống gần nhau nhưng vẫn tôn trọng cuộc sống riêng của nhau. Con cái có trách nhiệm với gia đình nhỏ của mình, còn cha mẹ già cũng cần được nghỉ ngơi và tận hưởng những năm tháng cuối đời.
Nếu ngay từ đầu hai thế hệ có thể thống nhất rõ ràng ai chịu trách nhiệm việc gì, giúp đỡ đến đâu và khi nào cần nghỉ ngơi, có lẽ mọi người sẽ bớt mệt mỏi hơn.
Tuổi già cần tình thân, nhưng cũng cần ranh giới. Sống gần con cháu có thể là một niềm vui, nhưng sự gần gũi ấy chỉ thực sự hạnh phúc khi cả hai thế hệ đều cảm thấy được tôn trọng, được nghỉ ngơi và không xem sự hy sinh của cha mẹ là điều hiển nhiên.
