Đầu tháng 2/2026, Cơ quan chức năng TP Hải Phòng vừa phối hợp thu giữ, tiêu hủy hơn 5 tấn giá đỗ được sản xuất bằng hóa chất 6-Benzylaminopurine (6-BAP) – một chất bị cấm sử dụng trong thực phẩm. Dư luận thêm một lần rúng động vì vụ tiêu hủy hơn 5 tấn giá đỗ ngâm hóa chất tại hai cơ sở sản xuất của ông Nguyễn Công Biên và ông Nguyễn Văn Thịnh, cùng ở thôn Đại Lương, xã Gia Phúc, TP Hải Phòng.
Điều khiến dư luận không khỏi lạnh người là sau hơn 1 tháng kể từ khi bị phát hiện, số giá đỗ này vẫn còn tươi, không thối rữa.
Số giá đỗ vi phạm được phát hiện tại hai cơ sở sản xuất ở xã Gia Phúc, với hơn 700 lu nhựa dùng để ngâm ủ. Theo ghi nhận, các cơ sở này sử dụng “nước kẹo” – tên gọi khác của 6-BAP – để kích thích giá phát triển nhanh, mập thân, trắng đều và đặc biệt là để được rất lâu.
6-Benzylaminopurine là chất kích thích tăng trưởng tế bào, thường dùng trong nông nghiệp để kích chồi, bảo quản rau quả. Tuy nhiên, Bộ Y tế Việt Nam không cho phép sử dụng chất này trong chế biến thực phẩm cho người.
Theo các chuyên gia y tế, điểm nguy hiểm của 6-BAP nằm ở chỗ không gây ngộ độc cấp tính. Người ăn sẽ không chóng mặt, không buồn nôn, nên rất dễ chủ quan. Nhưng về lâu dài, chất này có thể: Xâm nhập vào hệ sinh sản, gây rối loạn nội tiết; Tích lũy trong cơ thể, làm suy giảm sức khỏe theo thời gian. Đặc biệt, chất 6-BAP tác động tiêu cực với đối tượng phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người có hệ miễn dịch yếu.
Trước Hải Phòng, nhiều địa phương khác cũng từng “giật mình” vì giá đỗ ngâm hóa chất. Điển hình như tại Đắk Lắk, lực lượng chức năng từng phát hiện 6 cơ sở đưa ra thị trường khoảng 2.900 tấn giá đỗ ngâm 6-BAP, trung bình 8–10 tấn mỗi ngày. Các vụ việc tương tự cũng xuất hiện tại Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi…
Điểm chung của loại giá đỗ này là:Thân mập, trắng tinh; Ít rễ, nhìn “bắt mắt”. Trong điều kiện nhiệt độ không quá nóng, giá đỗ này có thể để nhiều ngày vẫn không hỏng.
Các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng có thể áp dụng kinh nghiệm để chọn giá đỗ sạch như sau:
- Giá đỗ sạch thường không quá mập, nhiều rễ, màu trắng ngà
- Nhanh hỏng sau 2–3 ngày, không thể để lâu
- Không có mùi lạ, mùi hắc
- Nếu có thể, nên mua ở nơi có nguồn gốc rõ ràng hoặc tự làm tại nhà.
Sản xuất thực phẩm bẩn: Kịch khung có thể phạt tới 20 năm tù
Theo Điều 317 Bộ luật Hình sự, hành vi sản xuất, chế biến thực phẩm có sử dụng chất cấm có thể bị:
Phạt tiền đến 500 triệu đồng
Hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm
Trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, mức án có thể lên tới 20 năm tù
Ngoài ra, người vi phạm còn bị buộc tiêu hủy toàn bộ thực phẩm, đình chỉ hoạt động sản xuất.
