Tại Việt Nam rất đa dạng các loại rau dùng làm thực phẩm, trong đó có không ít loại vô cùng quen mặt, dễ trồng, có giá thành rất rẻ nhưng công dụng vô cùng lớn với sức khỏe. Ví dụ điển hình là rau bạc hà, loại rau có thể dùng để ăn sống, làm gia vị chấm hoặc cũng có thể dùng làm thuốc hỗ trợ nhiều căn bệnh.
Đặc biệt, rau bạc hà có thể trồng ở trong nhà, việc làm này không chỉ giúp trang trí phòng nhà, cửa sổ mà còn là biện pháp tăng cường oxy cho không gian nhà, cũng như lọc không khí, đuổi côn trùng hiệu quả.
Theo đó, rau bạc hà rất dễ trồng bởi có đặc tính sinh trưởng nhanh và có mùi thơm rất dễ chịu. Mùi hương của bạc hà, đặc biệt là tinh dầu menthol, được xem là “kẻ thù” của ruồi, kiến, gián và muỗi. Nhiều người còn chà nhẹ lá bạc hà để tinh dầu mạnh hơn, giúp khuếch tán nhanh trong không khí.
Ngoài khả năng đuổi côn trùng, bạc hà còn có tác dụng giảm mùi hôi trong nhà bếp, hỗ trợ thanh lọc không khí một cách tự nhiên. Khi trồng bạc hà ở trong nhà nên chọn ở nơi có ánh sáng, có thể đặt ở kệ bếp, cửa sổ hoặc ngay tại bàn uống nước tại phòng khách.
Bạc hà có thể trồng trong nhà sẽ mang lại nhiều giá trị cho sức khỏe. Ảnh minh họa.
Về lợi ích với sức khỏe, trong cuốn "Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam" của GS.TS. Đỗ Tất Lợi mô tả, điểm làm nên giá trị cốt lõi của loại cây này là hàm lượng tinh dầu dồi dào, mà thành phần chủ đạo là menthol, đây được ví như những "hoạt chất vàng" tạo nên mùi thơm hắc sảng khoái. Bạc hà thích nghi tuyệt vời ở những nơi ẩm ướt, bóng râm, giúp cây trở thành nguồn dược liệu sạch dễ trồng.
Từ những tác dụng tuyệt vời với sức khỏe, rau bạc hà đã được Bộ Y tế đưa vào danh sách 70 cây thuốc được sử dụng trong cơ sở khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền. Theo đó, bạc hà có công dụng giải độc, chữa cảm cúm, ngạt mũi, nhức đầu, đau mắt đỏ… Người bệnh có thể dùng lá bạc hà hãm nước sôi uống. Nước ép từ lá bạc hà hỗ trợ trị các vấn đề như tiêu chảy, làm dịu cơn đau dạ dày, dị ứng. Đây còn là nguồn tinh dầu thơm tự nhiên, giàu monoterpene và sesquiterpene, đặc biệt là menthol dùng chế biến thực phẩm, mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc răng miệng.
Lương y Bùi Đắc Sáng (Hội Đông y TP Hà Nội) cho biết, bạc hà hay còn gọi là kim tiền bạc hà, thạch bạc hà, liên tiền thảo... Trong Đông y, bạc hà có vị cay, tính mát, quy vào kinh phế và can. Loại rau hay dược liệu này có tác dụng sơ tán phong nhiệt, giải độc, thúc đẩy phát ban (sởi) và làm thông thoáng đường thở, thường dùng để chữa cảm mạo, đau đầu, viêm họng và các vấn đề về tiêu hóa.
Các nghiên cứu của y học hiện đại cũng cho thấy, một muỗng canh lá bạc hà khô vò nát (khoảng 2 gam) chứa hàm lượng vi chất cực kỳ ấn tượng. Điển hình như lượng Vitamin K trong lá khô chiếm tới 43%, đóng vai trò then chốt trong việc đông máu và bảo vệ sức khỏe xương khớp.
Ngoài lọc không khí, bạc hà có thể dùng làm rau ăn, làm thuốc chữa bệnh hiệu quả. Ảnh minh họa.
Bên cạnh đó, lá tươi cũng cung cấp lượng Vitamin A dồi dào (khoảng 3-4%) cùng các khoáng chất thiết yếu như sắt, mangan và canxi. Chưa cần phải áp dụng các bài thuốc trong y học cổ truyền, lương y Bùi Đắc Sáng cho rằng, việc sử dụng bạc hà như một loại rau xanh trong bữa ăn hằng ngày là cách đơn giản để nạp thêm các hoạt chất kháng viêm tự nhiên cho cơ thể.
Một số bài thuốc từ cây bạc hà có thể tham khảo như:
- Giải cảm, chữa viêm họng, viêm mũi, ho, rát cổ: Bạc hà 30g, lá tràm 50g, lá đại bi 20g, kinh giới 10g, hương nhu, hạt mùi, an tức hương. Các dược liệu làm khô, ngâm cồn 80 độ trong 10-15 ngày. Thỉnh thoảng lắc đều, chắt lấy cồn. Hòa an tức hương đã tán nhỏ, lọc. Khi dùng lấy nửa thìa cafe thuốc cho vào 1 cốc đổ nước sôi vào. Dùng xông và hít.
- Chữa phong khí vào người sinh ngứa da: Bạc hà, thuyền thoái (xác ve sầu) lượng bằng nhau, tán nhỏ hòa rượu nóng uống, mỗi lần 4g.
- Trừ nôn thông mật hỗ trợ tiêu hóa: Lá bạc hà hay toàn cây bạc hà bỏ rễ 5g pha vào 200ml nước sôi, cách 3 giờ uống một lần. Có thể dùng cồn bạc hà theo công thức kể trên để uống thay, mỗi lần từ 5 - 10 giọt.
- Chữa cảm mạo nhức đầu: Lá bạc hà 6g, kinh giới 6g, phòng phong 5g, bạch chỉ 4g, hành hoa 6g. Nước sôi đổ vào, chờ 20 phút, uống lúc đang nóng.
