Trong danh sách "20 loại trái cây tốt nhất" được chuyên trang ẩm thực nổi tiếng của Anh công bố, đu đủ xếp ở vị trí thứ 14, vượt qua nhiều loại quả quen thuộc như dưa hấu, lựu, mận... Nổi bật phải kể tới giống đu đủ ruột vàng ở Tây Ninh.
Thuộc loài Carica papaya, đu đủ ruột vàngsinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới, đặc biệt phù hợp với thổ nhưỡng nắng ấm, đất tơi xốp của vùng đất Tây Ninh. Nhờ đó, trái đu đủ nơi đây thường có chất lượng vượt trội so với nhiều khu vực khác.
Đu đủ ruột vàng Tây Ninh có kích thước khá lớn, trung bình từ 2–2,5 kg mỗi quả. Hình dáng có thể tròn hoặc hơi thuôn dài tùy giống, khi còn xanh vỏ có màu đậm, đến lúc chín chuyển sang vàng ươm bắt mắt. Phần ruột bên trong nổi bật với sắc vàng cam đậm, thịt dày, chắc, ít xơ và tỏa hương thơm dịu nhẹ. Vị ngọt của đu đủ không quá gắt mà thanh mát, dễ ăn, phù hợp với nhiều đối tượng, từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi.
Hiện nay, giá đu đủ ruột vàng tại Tây Ninh dao động khoảng 15.000–25.000 đồng/kg, tùy thời điểm và chất lượng trái. Với những trái đẹp, đồng đều, ít dập, giá có thể nhỉnh hơn. Đây được xem là mức giá khá “mềm”, phù hợp với túi tiền của nhiều gia đình, đồng thời giúp loại trái cây này luôn giữ được sức tiêu thụ ổn định trên thị trường.
Về mặt kinh tế, đu đủ ruột vàng là cây trồng mang lại hiệu quả khá cao cho nông dân Tây Ninh. Thời gian từ khi trồng đến thu hoạch chỉ khoảng 6 tháng, nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật, mỗi cây có thể cho năng suất từ 20–25 kg trái. Cây có khả năng thích nghi tốt, không quá kén đất nhưng cần tránh những khu vực ngập úng hoặc đất quá nặng khiến rễ khó phát triển. Trong quá trình canh tác, người trồng thường chú trọng khâu cải tạo đất, bón phân hợp lý và theo dõi sâu bệnh thường xuyên để đảm bảo năng suất cũng như chất lượng trái.
Một số kinh nghiệm thực tế cho thấy, việc tỉa bớt lá trước thời điểm thu hoạch giúp trái nhận đủ ánh sáng, từ đó lên màu đẹp và đồng đều hơn. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp nâng cao giá trị thương phẩm của sản phẩm trên thị trường.
Một quả đu đủ nhỏ (khoảng 152g) chỉ cung cấp chừng 59 calo nhưng lại chứa tới 15g carbohydrate, 3g chất xơ và khoảng 1g protein. Bên cạnh đó là hàng loạt vitamin, khoáng chất thiết yếu như vitamin C (đáp ứng hơn 150% nhu cầu mỗi ngày), vitamin A, folate và kali. Đặc biệt, đu đủ còn giàu enzyme papain giúp phân giải protein, cùng các carotenoid như lycopene – chất chống oxy hóa mạnh, dễ hấp thu.
Những lợi ích của quả đu đủ với sức khoẻ
Chống oxy hóa, giảm stress tế bào
Đu đủ chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa có khả năng trung hòa các gốc tự do – nguyên nhân gây lão hóa và nhiều bệnh mạn tính. Một số nghiên cứu cho thấy chiết xuất đu đủ lên men có thể giúp giảm stress oxy hóa ở người cao tuổi, người tiền tiểu đường, bệnh gan hoặc Alzheimer.
Hỗ trợ phòng ngừa ung thư
Lycopene trong đu đủ được đánh giá có tiềm năng giảm nguy cơ ung thư và hỗ trợ quá trình điều trị. Trong các loại trái cây giàu chất chống oxy hóa, đu đủ nổi bật với khả năng ức chế tế bào ung thư vú. Tuy vậy, các nhà khoa học vẫn cho rằng cần thêm nghiên cứu để có kết luận chính xác hơn.
Tốt cho tim mạch
Việc bổ sung đu đủ trong chế độ ăn có thể giúp bảo vệ tim mạch. Các chất chống oxy hóa trong loại quả này góp phần giảm viêm, cải thiện sự cân bằng giữa cholesterol tốt (HDL) và cholesterol xấu (LDL). Một nghiên cứu kéo dài 14 tuần cũng ghi nhận chiết xuất đu đủ lên men giúp tăng cường sức khỏe tim.
Giảm viêm
Tình trạng viêm mạn tính liên quan đến nhiều bệnh nguy hiểm. Nhờ giàu carotenoid, đu đủ có khả năng làm giảm các dấu hiệu viêm trong cơ thể. Nghiên cứu cho thấy những người ăn nhiều thực phẩm giàu carotenoid thường có chỉ số viêm thấp hơn rõ rệt.
Hỗ trợ tiêu hóa
Nhờ enzyme papain, đu đủ giúp quá trình tiêu hóa protein diễn ra dễ dàng hơn. Ở nhiều quốc gia nhiệt đới, loại quả này được sử dụng để cải thiện tình trạng táo bón và hội chứng ruột kích thích (IBS). Sau khoảng 40 ngày bổ sung đu đủ, các triệu chứng đầy hơi và khó tiêu có thể giảm đáng kể.
Bảo vệ làn da
Hàm lượng vitamin C và lycopene dồi dào trong đu đủ giúp bảo vệ da trước tác hại của gốc tự do, từ đó hạn chế nếp nhăn, cháy nắng và quá trình lão hóa. Một số nghiên cứu còn cho thấy việc bổ sung lycopene trong 10–12 tuần có thể cải thiện độ đàn hồi và giảm tình trạng da bị đỏ khi tiếp xúc với ánh nắng.
