Từng bị xem là loại quả mọc dại, rụng đầy gốc không ai nhặt, quả trâm (mận đen) nay lại bất ngờ trở thành đặc sản được nhiều người có điều kiện săn tìm, đặc biệt vào mỗi mùa hè. Sự “đổi đời” của loại quả này phản ánh rõ xu hướng quay về với thực phẩm tự nhiên, độc lạ và giàu giá trị dinh dưỡng.
Quả trâm trước đây rất phổ biến ở các vùng quê Việt Nam, đặc biệt là miền Nam. Cây dễ trồng, ít chăm sóc, thường mọc ven đường hoặc trong vườn nhà. Đến mùa, quả chín tím rụng đầy gốc nhưng không phải ai cũng mặn mà, bởi vị chát nhẹ, ít ngọt và dễ làm lưỡi bị “đen”. Trẻ con có thể hái ăn chơi, còn người lớn ít khi mua bán hay sử dụng trong bữa ăn hàng ngày.
Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, quả trâm bắt đầu “gây sốt” trên thị trường. Một phần nguyên nhân đến từ việc loại quả này ngày càng hiếm trong đô thị, trong khi nhu cầu tìm kiếm đặc sản tự nhiên lại tăng cao.
- Loại quả "tốt nhất thế giới" chỉ có ở Hà Tĩnh, trồng một lần thu hoạch nhiều năm, thành đặc sản tốt cho sức khỏe
- Loại quả “tốt nhất thế giới” chỉ có ở Lào Cai giá 65.000 đ/kg, trồng một lần thu hoạch nhiều năm, thành đặc sản tốt cho sức khỏe
- Kỳ lạ loại quả ngọt gấp 250 lần đường nhưng không làm tăng đường huyết, hỗ trợ sức khỏe
Nhiều người sẵn sàng chi tiền để mua lại ký ức tuổi thơ, hoặc đơn giản là trải nghiệm hương vị lạ giữa vô vàn loại trái cây nhập khẩu quen thuộc.
Không chỉ vậy, quả trâm còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng. Theo nhiều nghiên cứu, loại quả này chứa nhiều chất chống oxy hóa, vitamin C và các hợp chất có lợi cho sức khỏe.
Trong y học dân gian, quả trâm được cho là hỗ trợ kiểm soát đường huyết, tốt cho người mắc bệnh tiểu đường và giúp cải thiện tiêu hóa. Chính những lợi ích này khiến nó dần được “định giá” lại trong mắt người tiêu dùng hiện đại.
Một điểm đáng chú ý là cách tiêu thụ quả trâm cũng thay đổi. Nếu trước kia chỉ ăn tươi, nay loại quả này được biến tấu thành nhiều sản phẩm như siro, rượu ngâm, mứt hoặc nước ép. Một số cửa hàng thực phẩm sạch còn quảng bá quả trâm như một “siêu thực phẩm bản địa”, hướng đến nhóm khách hàng quan tâm sức khỏe.
Giá bán của quả trâm vì thế cũng tăng đáng kể. Vào đầu mùa, giá có thể lên tới vài chục, thậm chí hàng trăm nghìn đồng mỗi kg đối với loại tuyển chọn, trái to, đều và được thu hái từ vườn sạch. Dù mức giá không hề rẻ, nhưng nguồn hàng vẫn khan hiếm do mùa vụ ngắn và khó bảo quản lâu.
Ngoài ra, yếu tố “độc lạ” cũng góp phần khiến quả trâm được ưa chuộng. Trong bối cảnh thị trường tràn ngập các loại trái cây ngoại nhập, việc tìm về những sản vật quê nhà mang lại cảm giác mới mẻ và khác biệt. Nhiều người coi việc thưởng thức quả trâm không chỉ là ăn uống, mà còn là trải nghiệm văn hóa và ký ức.
Từ một loại quả từng bị bỏ quên, quả trâm đang dần khẳng định vị thế trên thị trường. Sự thay đổi này cho thấy giá trị của nông sản không phải lúc nào cũng cố định, mà có thể được “đánh thức” khi xu hướng tiêu dùng và nhận thức của người dân thay đổi.
Dưỡng chất chính
Theo nghiên cứu, trong 100 gram trái trâm có đến 83,7% là nước, giúp cơ thể bổ sung độ ẩm và thanh nhiệt. Ngoài ra, quả trâm còn chứa 0,7% protein, 0,3% chất béo, 0,9% chất xơ, 14% carbohydrate cùng các khoáng chất thiết yếu như canxi, kali, magie và sắt.
Vitamin và hợp chất thực vật
Trái trâm cung cấp vitamin A, vitamin C, riboflavin, thiamine, choline và acid folic. Đặc biệt, hàm lượng vitamin C cao giúp tăng sức đề kháng và làm sáng da. Hai loại đường tự nhiên chủ yếu trong quả là glucose và fructose đều dễ hấp thu và tạo năng lượng cho cơ thể. Các hợp chất polyphenolic và acid hữu cơ như acid malic và acid ellagic trong quả trâm giúp giảm cholesterol, kiểm soát đường huyết và bảo vệ gan.
Cải thiện máu và tăng hemoglobin
Trái trâm chứa nhiều sắt và vitamin C, giúp tăng sản sinh hemoglobin và nâng cao khả năng vận chuyển oxy của máu. Nhờ đó, cơ thể hoạt động dẻo dai hơn và giảm nguy cơ thiếu máu.
Hỗ trợ kiểm soát tiểu đường
Nhờ chỉ số glycemic thấp và hàm lượng polyphenolic dồi dào, trái trâm có thể giúp ổn định đường huyết, đặc biệt phù hợp với người mắc tiểu đường. Các hoạt chất từ hạt và lá trâm còn được nghiên cứu về tác dụng cải thiện chức năng tuyến tụy.
Tốt cho tim mạch
Kali trong quả trâm giúp điều hòa huyết áp và giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim như xơ cứng động mạch hoặc đột quỵ. Lượng chất chống oxy hóa dồi dào trong quả trâm bảo vệ thành mạch khỏi gốc tự do, hỗ trợ hoạt động tim khỏe mạnh.
Giúp làm đẹp da
Vitamin C và các chất chống oxy hóa giúp làm sạch máu, hạn chế mụn và làm sáng da. Ngoài ra, ăn trái trâm thường xuyên còn hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa, mang lại làn da mịn màng hơn.
Ngoài những lợi ích kể trên, quả trâm còn được đánh giá cao trong việc hỗ trợ giảm cân nhờ lượng calo thấp và chất xơ cao, giúp tạo cảm giác no lâu và hạn chế thèm ăn. Đặc tính kháng khuẩn của quả trâm còn bảo vệ sức khỏe răng miệng, giảm viêm nướu và ngăn chặn vi khuẩn gây sâu răng.
Hàm lượng chất xơ trong quả trâm giúp cải thiện tiêu hóa, ngăn táo bón và giảm tình trạng tích nước trong cơ thể. Đối với những người có hệ miễn dịch yếu, việc bổ sung trái trâm vào chế độ ăn có thể giúp nâng cao sức đề kháng và giảm nguy cơ nhiễm bệnh theo mùa.
