Khi hè đến, trên mâm cơm các gia đình không thể thiếu các món canh giúp giải nhiệt cơ thể như canh tôm bầu, canh cua nấu với các loại rau như rau đay, rau ngót, rau rút, mồng tơi... Trong đó, các món ăn chế biến từ rau rút được nhiều người lựa chọn để nấu canh, làm nộm ăn trong những ngày nắng nóng.
Không thể phủ nhận rau rút có nhiều công dụng với sức khỏe, chế biến được nhiều món ăn ngon, đặc biệt loại rau này chứa nhiều protein, nước và các vitamin giúp thanh nhiệt, giải độc rất tốt. Với đặc tính có mùi thơm như mùi nấm hương, thân ăn giòn nên khi rau rút kết hợp với cua, khoai sọ hoặc với tôm, thịt lợn nạc, thịt gà... sẽ vừa tăng dinh dưỡng, giúp ngon miệng, mát, bổ, làm cho dễ ngủ.
Lương y Bùi Đắc Sáng (Hội Đông y Hà Nội) cho biết, trong đông y rau rút có vị ngọt, tính hàn, không độc, tác dụng an thần, mát gan, giải nhiệt độc, có tác dụng chữa chứng mất ngủ, trị nóng trong sinh mụn… làm thông huyết mạch, điều hòa tỳ vị, lợi tiểu tiện, tiêu viêm, nhuận tràng, hạ sốt.

Rau rút chứa nhiều vitamin hơn nhiều loại rau khác, nhưng cũng có nguy cơ gây bệnh cho sức khỏe. Ảnh minh họa.
Các nghiên cứu của y học hiện đại cũng cho thấy, rau rút chứa nhiều chất dinh dưỡng như các vitamin và axit amin cần thiết cho cơ thể như vitamin B12, leucine, methionine, threonine… Hàm lượng protein trong rau cũng cao hơn đáng kể so với nhiều loại rau phổ biến như rau muống, mồng tơi hay xà lách. Nhờ vậy, rau rút không chỉ cung cấp năng lượng mà còn hỗ trợ tái tạo tế bào và tăng cường sức khỏe tổng thể.
Mặc dù có nhiều lợi ích với sức khỏe, tuy nhiên rau rút cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ nếu sơ chế, sử dụng không đúng cách. PGS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia về Công nghệ thực phẩm cho biết, rau rút là thực phẩm quen thuộc, chủ yếu được sử dụng trong mùa hè, nhưng đây là loại rau sống trong môi trường nước nên có nguy cơ nhiễm kim loại nặng, ký sinh trùng nhất là sán lá gan là rất lớn.
Theo ông Thịnh, rau rút là loài rau thủy sinh, thân ngầm, mọc bò và nổi ngang trên mặt nước. Phần thân xốp, giòn, bao quanh bởi lớp phao trắng giúp cây nổi, trong khi lá xanh mướt, mềm mại. Điểm đặc biệt khiến rau rút khác biệt với nhiều loại rau khác là mùi thơm nhẹ, thoang thoảng giống nấm hương, tạo cảm giác hấp dẫn khi chế biến món ăn.

Rau rút có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, trong đó canh rau rút giúp thanh nhiệt mùa hè rất hiệu quả. Ảnh minh họa.
Điều đặc biệt, rau rút sống dưới nước có thân xốp và rỗng nên khi nhiễm ký sinh trùng dù có nhặt và rửa sạch đến mấy cũng không thể loại bỏ được. Các loại giun sán ký sinh thường ở dạng ấu trùng, vì thế không thể phát hiện bằng mắt thường. Do vậy, những người có thói quen ăn tái, sống hoặc làm nộm để giữ lại độ giòn của rau nguy cơ nhiễm ký sinh trùng là rất cao.
“Với các loại rau thủy sinh, khi sơ chế cần nhặt sạch phần rễ, lớp phao trắng bên ngoài, rửa sạch nhiều lần để loại bỏ tạp chất. Còn với ký sinh trùng, cách tốt nhất là nấu chín kỹ rau ở nhiệt độ 100 độ C. Đây là cách tiêu diệt ký sinh trùng đơn giản và hiệu quả nhất”, PGS Nguyễn Duy Thịnh tư vấn.
Trước một số thông tin cho rằng, rau rút ăn gây đau nhức xương khớp, các chuyên gia cho rằng, đây chỉ là lời truyền miệng, không có cơ sở khoa học. Do rau rút có tính hàn nên những người bị yếu bụng, thể hàn và người dễ bị tiêu chảy, trẻ nhỏ không nên ăn loại rau này vì có thể làm cho bệnh nặng hơn.