Sự việc xảy ra tại quận Lâm Bình, thành phố Hàng Châu (tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc). Nam sinh lớp 10 được gia đình đưa đến bệnh viện trong tình trạng bàn chân phải không thể gập lên trên, đi lại khó khăn, mất kiểm soát vận động.
Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện em có một thói quen rất phổ biến ở giới trẻ: ngồi vắt chéo chân liên tục nhiều giờ liền. Khi học bài hoặc chơi điện tử, nam sinh này thường duy trì tư thế bắt chéo chân từ 5–6 tiếng mỗi lần, gần như không thay đổi.
Kết quả chẩn đoán cho thấy em mắc hội chứng rũ bàn chân – tình trạng tổn thương dây thần kinh khiến bàn chân không thể nâng lên khi bước đi.
Hội chứng rũ bàn chân: nhẹ thì hồi phục, nặng có thể tàn phế
Theo bác sĩ, may mắn trong trường hợp này là mức độ tổn thương chưa quá nghiêm trọng. Dù đã xuất hiện dấu hiệu teo cơ nhẹ, nam sinh vẫn hồi phục tốt sau quá trình tập phục hồi chức năng và hiện có thể đi lại bình thường.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo: nếu tình trạng chèn ép dây thần kinh kéo dài, tổn thương có thể không hồi phục, thậm chí để lại di chứng vận động suốt đời.
“Ngồi vắt chéo chân lâu không chỉ gây tê mỏi, mà có thể làm tổn thương trực tiếp dây thần kinh chi dưới”, bác sĩ nhấn mạnh.
Theo giới chuyên môn, thói quen vắt chéo chân kéo dài có thể gây ra hàng loạt hệ lụy:
Tổn thương cơ vùng thắt lưng: Trọng lượng cơ thể bị dồn lệch sang một bên, làm thay đổi trục chịu lực của cột sống và xương chậu, lâu ngày khiến cơ yếu và giảm khả năng vận động.
Biến dạng cấu trúc xương: Ngồi lệch kéo dài có thể gây vẹo cột sống, xoay đốt sống thắt lưng, lệch khung chậu, vai cao thấp không đều, ảnh hưởng đến dáng đi và hình thể.
Gây đau thần kinh tọa: Chân bị bắt chéo khiến cơ mông căng liên tục, dễ chèn ép dây thần kinh tọa, đặc biệt nguy hiểm với người từng đau thần kinh tọa.
Chèn ép mạch máu chi dưới: Máu hồi lưu về tim chậm hơn, làm tăng nguy cơ giãn tĩnh mạch, hình thành huyết khối. Người mắc đái tháo đường, rung nhĩ càng không nên duy trì tư thế này.
Tổn thương khớp gối: Gây đau gối, làm nặng thêm các bệnh lý khớp gối sẵn có, đặc biệt ở người trung niên.
Các bác sĩ cho biết, phụ nữ chịu tác động rõ rệt hơn nam giới. Trong thai kỳ, khung chậu vốn đã chịu áp lực lớn, nếu tiếp tục vắt chéo chân lâu ngày có thể làm đau lưng trầm trọng hơn, ảnh hưởng đến khả năng dùng lực khi sinh nở. Ngoài ra, trong môi trường nóng ẩm, tư thế này còn làm tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa.
Trẻ em là nhóm dễ tổn thương nhất. Hệ xương chưa phát triển hoàn thiện, thói quen ngồi sai tư thế có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển cột sống và dáng vóc lâu dài.
Ngồi thế nào cho đúng để tránh “trả giá” bằng sức khỏe?
Các chuyên gia khuyến cáo, tốt nhất không nên hình thành thói quen vắt chéo chân. Nếu khó tránh, mỗi lần chỉ nên duy trì không quá 15 phút và thường xuyên đổi tư thế.
Tư thế được khuyến nghị là để hai chân song song trên cùng một mặt phẳng, chụm gối một cách tự nhiên. Với phụ nữ buộc phải vắt chéo chân do trang phục, nên vắt ở mắt cá chân, không phải đầu gối.
Khi phải ngồi lâu, có thể nhón gót nhẹ, xoay cổ chân, duỗi gối nhẹ nhàng mỗi 2–3 phút để giúp máu lưu thông. Ngoài ra, việc đứng dậy vận động sau mỗi 45 phút đến 1 tiếng là cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ hệ cơ xương khớp và thần kinh.
