Cách đây không lâu, Khoa Hồi sức tích cực của Bệnh viện Thái Châu (Chiết Giang, Trung Quốc) đã tiếp nhận một bệnh nhân nam 70 tuổi mắc viêm phổi nặng do nhiễm vi khuẩn Legionella.
Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp và tiểu đường nhiều năm. Đầu năm nay, ông được chuyển khẩn cấp đến khoa Hồi sức tích cực trong tình trạng sốt cao và tức ngực kéo dài suốt một tuần, sau đó diễn biến nặng nhanh chỉ trong vòng 24 giờ.
Theo gia đình, khi mới khởi phát bệnh, ông sốt tới 40,5°C, kèm rét run, ho có đờm, thậm chí đờm lẫn máu và tiêu chảy dạng nước. Những biểu hiện ban đầu khá giống cảm cúm nặng nên gia đình chủ yếu cho ông dùng thuốc hạ sốt tại nhà. Dù triệu chứng có thuyên giảm tạm thời nhưng nhanh chóng tái phát.
Sau khoảng một tuần điều trị tại bệnh viện địa phương, tình trạng bệnh nhân đột ngột xấu đi với biểu hiện khó thở và rối loạn ý thức. Kết quả chụp CT cho thấy hai lá phổi bị tổn thương nghiêm trọng, gần như “trắng xóa”. Dù đã được hỗ trợ thở máy, chỉ số oxy máu vẫn không cải thiện. Các bác sĩ buộc phải sử dụng ECMO để duy trì sự sống và tạm thời ổn định dấu hiệu sinh tồn.
Bác sĩ Thôi Khả, Trưởng khoa Hồi sức tích cực của bệnh viện, cho biết bệnh tiến triển cực kỳ nhanh. Chỉ sau 3–4 ngày kể từ khi phát bệnh, bệnh nhân đã rơi vào tình trạng suy đa cơ quan, trong khi các loại kháng sinh thông thường gần như không phát huy hiệu quả.
Sau khi thực hiện giải trình tự gen metagenome từ dịch rửa phế nang, các bác sĩ xác định nguyên nhân gây bệnh là vi khuẩn Legionella pneumophila.
Do tuổi cao, có nhiều bệnh nền và hệ miễn dịch suy yếu nên tình trạng của bệnh nhân đặc biệt nghiêm trọng. Sau hơn 20 ngày điều trị tích cực bằng ECMO kết hợp kháng sinh đặc hiệu, ông mới có thể cai máy thở và dần hồi phục sức khỏe.
Khai thác thêm tiền sử sinh hoạt, gia đình cho biết điều hòa trong nhà đã lâu không được vệ sinh, trong khi bệnh nhân có thói quen đóng kín cửa và sử dụng điều hòa liên tục trong thời gian dài. Theo nhận định của bác sĩ, đây có thể là nguồn lây nhiễm chính.
Bác sĩ Bao Min, Phó giám đốc Khoa Hô hấp và Chăm sóc đặc biệt của Bệnh viện Vũ Hán số 3 (Trung Quốc), cảnh báo nhiều người thường chủ quan, cho rằng chỉ cần bật lại điều hòa sau thời gian dài không sử dụng là đủ an toàn.
Trên thực tế, bụi bẩn, tế bào da chết, hơi ẩm và cặn tích tụ trong bộ lọc, dàn lạnh, cánh quạt hay khay chứa nước là môi trường lý tưởng để vi khuẩn Legionella, nấm mốc và tụ cầu vàng phát triển mạnh.
Khi điều hòa hoạt động, luồng khí lạnh có thể phát tán các tác nhân gây bệnh vào không khí. Trong không gian kín, người dùng dễ hít phải các hạt bụi hoặc giọt nước siêu nhỏ chứa vi khuẩn. Người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có hệ miễn dịch suy giảm là những nhóm có nguy cơ cao hơn.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc chỉ vệ sinh lưới lọc bụi là chưa đủ, bởi những bộ phận sâu bên trong điều hòa mới là nơi vi khuẩn dễ sinh sôi nhất. Vì vậy, trước khi sử dụng điều hòa vào mùa nóng, người dân nên vệ sinh toàn diện thiết bị.
Trong quá trình sử dụng, nên mở cửa sổ thông gió khoảng 15 phút sau mỗi 2–3 giờ bật điều hòa. Nhiệt độ thích hợp nên duy trì quanh mức 26°C và tránh để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào cơ thể.
Việc vệ sinh điều hòa định kỳ không chỉ giúp thiết bị hoạt động hiệu quả hơn mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe hô hấp cho cả gia đình.
