Vào thập niên 1980, giới khảo cổ Trung Quốc từng xôn xao trước một phát hiện đặc biệt tại tỉnh Phúc Kiến. Trên đỉnh núi Bảo Sơn phủ mây quanh năm, các chuyên gia đã tìm thấy một lăng mộ cổ với nhiều chi tiết khác thường, khác biệt so với những công trình cùng thời.
Điểm gây chú ý nhất là hai tấm bia đá bên trong lăng, khắc tên Tề Thiên Đại Thánh và Thông Thiên Đại Thánh. Phát hiện này khiến nhiều người liên tưởng đến Tôn Ngộ Không và đặt ra câu hỏi về nguồn gốc lịch sử của hình tượng nổi tiếng này.
Qua giám định, các nhà nghiên cứu xác định lăng mộ có niên đại khoảng 700 năm, thuộc thời Nguyên, tức xuất hiện trước cả khi tác phẩm Tây Du Ký ra đời dưới thời Ngô Thừa Ân. Điều này cho thấy hình tượng “Đại Thánh” có thể đã tồn tại trong tín ngưỡng dân gian từ rất sớm.
Bên trong lăng mộ, ngoài các hoa văn liên quan đến loài khỉ, đoàn khảo cổ còn phát hiện nhiều hiện vật đặc biệt, trong đó có một thanh gậy sắt lớn, khiến nhiều người liên tưởng đến cây gậy Như Ý trong truyền thuyết. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng đây có thể là biểu tượng tín ngưỡng hơn là bằng chứng trực tiếp.
au quá trình giám định và phân tích kỹ lưỡng, các chuyên gia kết luận rằng lăng mộ này có niên đại từ thời nhà Nguyên, tức là khoảng 700 năm trước. Điều này tạo nên một nghịch lý thú vị bởi tác phẩm Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân mãi đến thời nhà Minh mới ra đời.
Sự tồn tại của lăng mộ trước cả khi cuốn tiểu thuyết nổi tiếng xuất hiện chứng tỏ rằng hình tượng Tề Thiên Đại Thánh đã ăn sâu vào tiềm thức dân gian và các vở kịch cổ từ rất lâu trước khi được hệ thống hóa trong văn chương.
Sự tò mò của đoàn khảo cổ càng được đẩy lên cao khi họ bắt đầu khai quật những hiện vật bên trong lăng mộ. Không giống như những ngôi mộ quý tộc thường chứa đầy vàng bạc châu báu, nơi đây lưu giữ nhiều đồ vật và họa tiết liên quan đến loài khỉ.
Một trong những khám phá gây tranh cãi nhất chính là một thanh gậy sắt dài hơn 7 mét, được làm từ sắt nguyên chất, nằm im lìm dưới lớp bụi thời gian. Sự tương đồng giữa thanh sắt này và cây gậy Như Ý biến hóa khôn lường của Tôn Ngộ Không khiến nhiều người không khỏi rùng mình vì sự trùng hợp quá đỗi kỳ lạ.
Ngoài ra, các nhà khoa học còn tìm thấy nhiều mẩu xương động vật và các vật dụng tế lễ cổ xưa.
Từ những dữ liệu thu thập được, nhiều giả thuyết được đưa ra về nguồn gốc của hình tượng Tôn Ngộ Không. Một số ý kiến cho rằng nhân vật này có thể chịu ảnh hưởng từ các truyền thuyết cổ như Vô Chi Kỳ, hoặc từ tín ngưỡng thờ linh vật khỉ trong dân gian.
Dù còn nhiều tranh luận, lăng mộ trên núi Bảo Sơn vẫn được xem là một phát hiện thú vị, phản ánh sự giao thoa giữa lịch sử, tín ngưỡng và văn học, đồng thời cho thấy sức ảnh hưởng lâu dài của những biểu tượng văn hóa trong đời sống người dân.
