Từ lâu, nhiều gia đình có thói quen ngâm rau củ quả trong nước muối loãng trước khi chế biến với mong muốn loại bỏ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, bụi bẩn và côn trùng. Tuy nhiên, các chuyên gia an toàn thực phẩm cho rằng đây là quan niệm chưa hoàn toàn chính xác. Thậm chí, việc ngâm rau củ trong nước muối quá lâu còn có thể làm giảm hiệu quả làm sạch.
Nước muối không có khả năng phân hủy thuốc bảo vệ thực vật
Theo các chuyên gia nông nghiệp, thành phần chính của muối ăn là natri clorua (NaCl), chất không có khả năng phá vỡ cấu trúc hóa học của thuốc bảo vệ thực vật. Tác dụng của nước muối chủ yếu chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ làm sạch một phần bùn đất hoặc trứng côn trùng bám trên bề mặt rau củ.
Trong khi đó, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật thường tồn tại dưới hai dạng phổ biến. Loại thứ nhất là thuốc có tính tan trong dầu, bám chặt trên lớp vỏ bên ngoài của rau quả. Loại thứ hai là thuốc nội hấp đã thẩm thấu vào bên trong mô thực vật. Với cả hai trường hợp này, nước muối đều không thể loại bỏ hiệu quả.
Một số nghiên cứu về an toàn thực phẩm cho thấy hiệu quả làm sạch dư lượng thuốc bảo vệ thực vật của nước muối gần như không khác biệt so với nước sạch thông thường. Đáng lưu ý, nếu ngâm rau củ trong nước muối quá 10 phút, lớp tế bào bề mặt có thể bị tổn thương, tạo điều kiện để hóa chất còn sót lại thẩm thấu sâu hơn vào bên trong thực phẩm.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên quá phụ thuộc vào việc ngâm nước muối khi sơ chế rau củ quả.
Ba phương pháp làm sạch rau củ được chuyên gia khuyến nghị
- Rửa dưới vòi nước chảy
Đây là phương pháp phù hợp với các loại rau củ có bề mặt nhẵn như táo, dưa chuột, cà chua...
Người dùng nên rửa thực phẩm dưới vòi nước chảy liên tục trong ít nhất 30 giây, đồng thời dùng tay chà nhẹ bề mặt để loại bỏ bụi bẩn và các chất bám dính. Đây được xem là cách làm đơn giản, hiệu quả và phù hợp để áp dụng hằng ngày.
- Ngâm ngắn với baking soda
Đối với các loại trái cây và rau lá như dâu tây, nho hay rau xanh, chuyên gia khuyến nghị có thể sử dụng baking soda để hỗ trợ làm sạch.
Do phần lớn thuốc bảo vệ thực vật có tính axit, môi trường kiềm nhẹ từ baking soda có thể giúp thúc đẩy quá trình phân hủy một phần các chất này. Người dùng chỉ cần pha một lượng nhỏ baking soda vào nước sạch, ngâm rau quả khoảng 5 phút rồi rửa lại bằng nước sạch trước khi sử dụng.
- Chần qua nước sôi
Phương pháp này thích hợp với các loại rau có nhiều khe kẽ như bông cải xanh, súp lơ hay đậu que.
Nhờ tác động của nhiệt độ cao, quá trình chần sơ trong nước sôi khoảng 1 phút có thể giúp giảm lượng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật còn sót lại, đồng thời loại bỏ côn trùng hoặc trứng côn trùng ẩn trong các kẽ rau.
Những mẹo rửa rau truyền miệng chưa được khuyến khích
Bên cạnh nước muối, nhiều người còn sử dụng nước vo gạo hoặc nước pha bột mì để rửa rau củ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, những phương pháp này chủ yếu giúp làm sạch bụi bẩn trên bề mặt, trong khi khả năng loại bỏ thuốc bảo vệ thực vật còn hạn chế.
Ngoài ra, nếu không được xử lý đúng cách, phần nước còn sót lại có thể trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm.
Lưu ý đối với sức khỏe
Các chuyên gia khuyến cáo, nếu thường xuyên xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy hoặc khó chịu đường tiêu hóa sau khi ăn rau củ quả, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn kịp thời.
Rửa sạch rau củ quả là bước quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình. Thay vì phụ thuộc vào nước muối, người tiêu dùng nên lựa chọn phương pháp làm sạch phù hợp với từng loại thực phẩm nhằm giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
