Cách đây 18 năm, khi vừa chào đời, Như Ý (sinh năm 2008, An Giang) được phát hiện mắc dị tật hở hàm ếch – tình trạng không được phát hiện trong quá trình siêu âm trước sinh.
Sinh non với cân nặng chỉ 1,3 kg, tuổi thơ của cô gắn liền với những lần tái khám, phẫu thuật trong điều kiện gia đình còn nhiều khó khăn.

Theo chia sẻ với Tri Thức - Znews., từ nhỏ Như Ý sống cùng ông bà nội khi ba mẹ lên thành phố làm việc. Dù thiếu thốn, cô luôn nhận được sự quan tâm, động viên từ gia đình. Tuy vậy, mặc cảm về ngoại hình từng khiến cô tự ti, thu mình và có những suy nghĩ tiêu cực.
Bước vào những năm học cấp 2, Như Ý dần thay đổi cách nhìn về bản thân. Cô học cách chấp nhận, sống lạc quan hơn và không còn quá ám ảnh bởi sự khác biệt. May mắn, môi trường học tập tích cực với sự yêu thương, cảm thông từ bạn bè đã giúp cô thêm tự tin.
Bước ngoặt lớn đến khi Như Ý tham gia mạng xã hội. Từ việc theo dõi những câu chuyện truyền cảm hứng, cô bắt đầu tập trung vào những điều tích cực, dần cởi mở hơn và không còn quá bận tâm đến ánh nhìn xung quanh.
Những video chia sẻ của cô trên TikTok nhận được sự quan tâm lớn, có clip của cô thu hút tới 7 triệu lượt xem. lượt xem.

Hiện tại, điều khiến Như Ý còn e ngại là giọng nói, nhưng cô đang nỗ lực cải thiện bằng cách giao tiếp nhiều hơn. Với cô, gia đình – đặc biệt là người mẹ tần tảo chính là động lực lớn nhất để vượt qua mặc cảm và hướng tới cuộc sống tích cực hơn.
“Cuộc đời chỉ có một, tôi muốn sống thật ý nghĩa. Dù không may mắn về ngoại hình, nhưng tôi luôn trân trọng tình yêu thương mà mình nhận được”, Như Ý chia sẻ với chia sẻ với Tri Thức - Znews.
Thống kê của Bộ Y tế, cứ 500 đến 700 trẻ sinh ra tại Việt Nam thì có một em mắc dị tật sứt môi hở hàm ếch, nguồn tin từ VnExpress cho hay.
Hầu hết các em được các tổ chức nhân đạo hỗ trợ phẫu thuật đóng hở hàm ếch và vá môi từ khi 3-6 tháng tuổi để đảm bảo chức năng ăn uống. Tuy nhiên khi trưởng thành, các em vẫn phải đối mặt với nhiều di chứng nặng nề.

Theo TS.BS.CK2 Nguyễn Văn Đẩu, nguyên trưởng khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện Nhi đồng 1, khe hở môi – vòm miệng là dị tật hình thành từ khi thai nhi còn trong bụng mẹ và có thể phát hiện sớm trong thai kỳ.
Nguyên nhân có thể do yếu tố di truyền, môi trường hoặc sự kết hợp của cả hai, trong đó môi trường sống của người mẹ đóng vai trò quan trọng. Nguy cơ tăng cao nếu trong 3 tháng đầu thai kỳ, thai phụ mắc các bệnh như rubella, cúm, quai bị, HIV, đái tháo đường hay một số bệnh mạn tính khác.
Bên cạnh đó, các yếu tố như hút thuốc lá, uống rượu, sống trong môi trường ô nhiễm, tiếp xúc hóa chất độc hại, tia xạ, hoặc thiếu dinh dưỡng (đặc biệt là acid folic, vitamin và kẽm) cũng có thể làm tăng khả năng trẻ mắc dị tật.
Một số yếu tố khác như căng thẳng, tuổi mang thai quá sớm hoặc quá muộn, béo phì, hay việc sử dụng một số loại thuốc trong thai kỳ cũng được xem là nguy cơ tiềm ẩn.
Dị tật này gây nhiều khó khăn cho trẻ ngay từ khi chào đời như khó bú, khó nuốt, dễ sặc sữa, đồng thời có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, các vấn đề về hô hấp, thính giác và chậm phát triển ngôn ngữ. Ngoài ảnh hưởng sức khỏe, trẻ còn chịu tác động về thẩm mỹ, dễ mặc cảm và khó hòa nhập xã hội.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng thời điểm, trẻ hoàn toàn có cơ hội được phẫu thuật chỉnh sửa, cải thiện chức năng ăn uống, phát âm và phát triển gần như bình thường.