Mỗi lần vào bếp nấu ăn giữa những ngày hè oi bức, tôi lại tự hỏi: bếp là nơi nóng nhất trong nhà, vậy tại sao rất ít gia đình lắp điều hòa ở đây? Thỉnh thoảng tôi vẫn thấy một vài căn bếp có điều hòa trên mạng, nhưng đó chỉ là số ít.

Nhân dịp đầu hè, tôi gọi thợ đến vệ sinh điều hòa trong nhà. Trong lúc trò chuyện, tôi tiện hỏi luôn câu hỏi đã khiến mình thắc mắc bấy lâu.

Nghe xong, anh thợ cười và giải thích: “Bếp tuy là nơi cần điều hòa nhất, nhưng lại cũng là nơi không phù hợp để lắp điều hòa nhất”.

Theo anh, sở dĩ điều hòa hiếm khi xuất hiện trong bếp là vì không gian này có những đặc thù riêng khiến việc sử dụng điều hòa kém hiệu quả, thậm chí còn phát sinh nhiều bất tiện.

3 lý do chính khiến các chuyên gia không khuyến khích lắp điều hòa trong bếp

- Điều hòa trong bếp rất nhanh bẩn

Một trong những lý do lớn nhất khiến điều hòa ít được lắp trong bếp là môi trường nhiều khói dầu mỡ. Ngay cả điều hòa đặt ở phòng khách - khu vực tương đối sạch trong nhà - cũng có thể tích tụ một lượng lớn bụi bẩn chỉ sau khoảng 1 năm sử dụng.

Trong khi đó, bếp là nơi thường xuyên phát sinh khói, hơi dầu và các hạt mỡ li ti trong quá trình nấu nướng. Những chất này dễ bám vào lưới lọc và dàn lạnh của điều hòa, khiến thiết bị nhanh xuống cấp. Chỉ sau một thời gian ngắn, điều hòa trong bếp có thể bẩn không kém gì máy hút mùi.

Khi lưới lọc bị bám đầy bụi và dầu mỡ, điều hòa sẽ làm lạnh kém hơn, tiêu tốn nhiều điện năng hơn, dễ bị chảy nước và ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong nhà. Vì vậy, thiết bị cũng cần được vệ sinh thường xuyên hơn nhiều so với điều hòa lắp ở phòng khách hay phòng ngủ.

Nhiều thợ điện lạnh cho biết không ít gia đình lắp điều hòa trong bếp phải gọi thợ đến vệ sinh vài lần mỗi năm. Bởi, chỉ sau vài tháng không sử dụng, lớp dầu mỡ tích tụ đã đủ khiến lưới lọc bị tắc nghẽn, làm giảm đáng kể hiệu quả hoạt động của máy.

- Luồng gió dễ gây bất tiện khi nấu nướng

Bên cạnh vấn đề vệ sinh, luồng gió từ điều hòa cũng là trở ngại không nhỏ.

Trong đa số căn bếp, khu vực nấu ăn thường được bố trí gần cửa sổ để thuận tiện cho việc thông gió. Điều hòa nếu được lắp đặt cũng thường không cách xa vị trí này. Vì thế, luồng gió lạnh rất dễ thổi trực tiếp vào khu vực bếp nấu.

Điều này khiến người đứng nấu ăn luôn có cảm giác bị gió lạnh phả vào người. Với bếp gas, luồng gió mạnh còn có thể ảnh hưởng đến ngọn lửa, làm việc nấu nướng trở nên bất tiện hơn.

Ngay cả khi bố trí được vị trí lắp đặt hợp lý để tránh thổi trực tiếp vào bếp, điều hòa vẫn gặp một vấn đề khác là máy hút mùi. Khi máy hút mùi hoạt động, không khí trong bếp liên tục bị hút ra ngoài, khiến luồng khí lạnh khó lưu thông và tuần hoàn trong phòng. Kết quả là hiệu quả làm mát giảm đáng kể, trong khi điều hòa phải hoạt động nhiều hơn để duy trì nhiệt độ.

- Nhiệt lượng trong bếp quá lớn

Ít người biết rằng điều hòa cũng có giới hạn hoạt động trong môi trường nhiệt độ cao.

Khi nhiệt độ xung quanh tăng quá mức, khả năng làm lạnh của điều hòa sẽ suy giảm. Trong khi các phòng khác trong nhà hiếm khi đạt mức nhiệt quá cao, bếp lại là ngoại lệ do thường xuyên có nguồn nhiệt từ bếp gas, bếp điện, lò nướng và các thiết bị nấu ăn khác.

Không chỉ vậy, hơi nóng trong bếp luôn có xu hướng bốc lên phía trên và tập trung gần trần nhà, đúng vị trí thường lắp điều hòa. Điều này khiến khu vực xung quanh dàn lạnh luôn nóng hơn những vị trí khác trong phòng.

Vì phải hoạt động trong môi trường nhiệt độ cao liên tục, điều hòa trong bếp thường rơi vào tình trạng chạy không ngừng nhưng hiệu quả làm mát không như mong đợi. Máy vẫn thổi gió lạnh và phát ra tiếng vận hành liên tục, nhưng nhiệt độ trong bếp giảm rất chậm.

Chính vì những lý do trên, dù bếp là nơi nóng bức nhất trong nhà, đây lại là không gian được đánh giá là kém phù hợp để lắp điều hòa nhất. Thay vào đó, nhiều gia đình lựa chọn các giải pháp như quạt thông gió, máy hút mùi công suất lớn hoặc quạt tuần hoàn không khí để cải thiện sự thông thoáng khi nấu nướng.

Vậy bếp có lắp được điều hòa không?

Câu trả lời là có, nhưng không phải điều hòa treo tường thông thường mà là điều hòa chuyên dụng dành cho nhà bếp. So với điều hòa dân dụng, loại điều hòa này được thiết kế riêng để thích nghi với môi trường nhiều dầu mỡ, nhiệt độ cao và không gian đặc thù của bếp. Điểm khác biệt nằm ở 3 yếu tố chính sau:

- Thiết kế nhỏ gọn, linh hoạt hơn

Điều hòa bếp thường có thiết kế âm trần, tương tự như đèn sưởi nhà tắm hoặc hệ thống điều hòa giấu trần. Nhiều mẫu chỉ để lộ một cửa gió nhỏ bên ngoài, còn toàn bộ đường ống và các bộ phận khác được giấu phía trên trần.

Nhờ kích thước gọn hơn điều hòa thông thường, thiết bị có thể lắp đặt ở nhiều vị trí linh hoạt trong bếp. Thông thường, điều hòa được bố trí trên bức tường vuông góc với khu vực nấu ăn thay vì đối diện trực tiếp với bếp gas.

Cách lắp đặt này giúp hạn chế tối đa việc luồng gió tác động đến ngọn lửa hoặc thổi thẳng vào người đang nấu nướng.

- Khả năng chống dầu mỡ tốt hơn

Đây là ưu điểm lớn nhất của điều hòa chuyên dụng cho nhà bếp.

Điều hòa thông thường có nhiều khe hở trên dàn lạnh nên rất dễ bám bụi và dầu mỡ. Trong khi đó, điều hòa bếp được thiết kế với vỏ máy kín hơn nhằm hạn chế tối đa việc dầu mỡ xâm nhập vào bên trong.

Ngoài ra, bề mặt vỏ máy, lưới lọc và dàn trao đổi nhiệt thường được phủ lớp chống bám bẩn tương tự lớp chống dính trên chảo. Nhờ vậy, dầu mỡ khó bám vào bề mặt và việc vệ sinh cũng trở nên đơn giản hơn.

Hệ thống ống dẫn được giấu phía trên trần nhà nên gần như không tiếp xúc trực tiếp với khói dầu trong quá trình nấu nướng, giúp giảm nguy cơ bám bẩn và kéo dài tuổi thọ thiết bị.

- Lưu lượng gió lớn hơn

Một nhược điểm của điều hòa thông thường khi lắp trong bếp là luồng khí lạnh dễ bị máy hút mùi hút ra ngoài, khiến hiệu quả làm mát giảm đáng kể. Để khắc phục vấn đề này, điều hòa bếp được thiết kế với lưu lượng gió tuần hoàn lớn hơn.

Nhờ khả năng thổi gió mạnh hơn, thiết bị vẫn duy trì được sự lưu thông của không khí lạnh trong phòng dù máy hút mùi đang hoạt động. Điều này giúp bếp hạ nhiệt nhanh hơn và tạo cảm giác dễ chịu hơn trong quá trình nấu ăn.

Dù sở hữu nhiều ưu điểm, điều hòa chuyên dụng cho nhà bếp cũng tồn tại một số hạn chế. Cụ thể như giá thành thường cao hơn đáng kể so với điều hòa dân dụng cùng công suất. Chủng loại và công suất không quá đa dạng, nhiều sản phẩm chỉ có mức công suất khoảng 1,5 HP. Quá trình lắp đặt khá phức tạp, có thể phải tháo dỡ hoặc chỉnh sửa một phần trần nhà, phát sinh thêm chi phí thi công.

Nói cách khác, điều hòa chuyên dụng nhà bếp là giải pháp dành cho những gia đình sẵn sàng chi thêm tiền để đổi lấy sự thoải mái khi nấu nướng trong những ngày nắng nóng. Nếu ngân sách cho phép và thường xuyên phải đứng bếp trong thời gian dài, đây là một khoản đầu tư đáng cân nhắc.

Ngược lại, với những gia đình có nhu cầu không quá cao, việc tăng cường thông gió, sử dụng máy hút mùi hiệu quả hoặc đơn giản là mở cửa bếp khi nấu ăn vẫn là giải pháp tiết kiệm và hợp lý hơn.