Ở giai đoạn khoảng 1 tuổi, trẻ bắt đầu khám phá thế giới bằng cách quan sát, thử nghiệm và bắt chước. Nhiều hành động tưởng như vụng về, ngẫu nhiên của con thực chất lại cho thấy trẻ đang học cách giải quyết vấn đề theo khả năng của mình. Tuy nhiên, chính sự tò mò ấy đôi khi cũng khiến cha mẹ bất ngờ vì con có thể nghĩ ra những cách mà người lớn không lường trước.
Một bà mẹ trẻ từng chia sẻ đoạn video ghi lại khoảnh khắc cô con gái 1 tuổi tự tìm cách “thoát” khỏi chiếc giường khi thức giấc. Câu chuyện nhanh chóng nhận được sự chú ý bởi hành động của cô bé vừa đáng yêu, vừa cho thấy khả năng quan sát và xử lý tình huống khá linh hoạt.
Hôm đó, chỉ có hai mẹ con ở nhà. Tranh thủ lúc con ngủ, người mẹ xuống bếp chuẩn bị bữa trưa. Vì lo con tỉnh giấc có thể lăn khỏi giường, chị cẩn thận đặt những chiếc gối xung quanh để hạn chế nguy cơ bé bị ngã. Một lúc sau, nghe tiếng con ê a trong phòng, người mẹ lập tức quay lại. Thay vì bước vào ngay, chị đứng ngoài cửa quan sát và dùng điện thoại ghi lại những gì con làm.
Cô bé sau khi tỉnh giấc không khóc hay tìm mẹ ngay mà bắt đầu tiến về phía mép giường. Điều khiến mẹ bất ngờ là bé dường như đã nhận ra những chiếc gối đang chắn đường. Cô bé dùng tay đẩy từng chiếc gối xuống sàn. Sau đó, em từ từ dịch người ra sát mép giường, quay người rồi tìm cách bám xuống. Vì chân chưa thể chạm đất, bé tận dụng chính những chiếc gối vừa đẩy xuống làm điểm đỡ, sau đó chậm rãi tụt xuống sàn.
Khi “vượt ngục” thành công, cô bé tiếp tục chập chững đi ra cửa. Vừa nhìn thấy mẹ, em lập tức chạy tới với nụ cười đầy tự hào như muốn khoe rằng mình vừa tự mình làm được một việc rất lớn.
Khoảnh khắc ấy khiến người mẹ vừa vui vừa lo. Vui vì con đã biết quan sát và tìm cách giải quyết tình huống thay vì hoảng sợ. Nhưng lo cũng là điều hoàn toàn dễ hiểu, bởi một đứa trẻ càng tò mò và biết cách tự tìm đường thì nguy cơ tiếp cận những khu vực nguy hiểm cũng càng cao.
Trẻ càng biết khám phá, cha mẹ càng phải chú ý an toàn
Điều khiến nhiều phụ huynh lo lắng trong câu chuyện này nằm ở chính màn “vượt ngục” của cô bé. Dù em đã xuống giường khá thận trọng, chỉ một động tác mất thăng bằng cũng có thể khiến trẻ bị ngã.
Ở độ tuổi này, trẻ chưa nhận thức đầy đủ về độ cao, vật sắc nhọn, ổ điện, cầu thang hay những nguy hiểm khác trong nhà. Vì vậy, cha mẹ không nên đánh giá mức độ an toàn chỉ dựa vào việc con đã biết tự xử lý một vài tình huống.
Nếu thường xuyên để trẻ ngủ hoặc chơi trên giường, cha mẹ có thể cân nhắc sử dụng thanh chắn phù hợp, đặt bé ở vị trí thấp và hạn chế những vật dụng có thể tạo thành “bậc thang” để trẻ trèo xuống. Khi mẹ phải rời khỏi phòng, tốt nhất nên đặt trẻ ở khu vực an toàn, có người lớn hỗ trợ nếu cần.
Đặc biệt, cha mẹ không nên nghĩ rằng con còn nhỏ nên “chưa biết làm gì”. Chỉ một lần quan sát hành động của trẻ cũng có thể khiến người lớn nhận ra khả năng vận động và khám phá của con đang phát triển nhanh hơn mình tưởng.
Trẻ thông minh không có nghĩa là trẻ biết tự bảo vệ mình. Nhiệm vụ của cha mẹ là vừa khuyến khích con khám phá, vừa chuẩn bị một môi trường đủ an toàn để sự tò mò ấy không biến thành tai nạn đáng tiếc. Một đứa trẻ được tự do học hỏi trong giới hạn an toàn sẽ có nhiều cơ hội phát triển sự tự tin, khả năng quan sát và tư duy giải quyết vấn đề ngay từ những năm đầu đời.
